Μητσοτάκης: Αμετακίνητες οι έρευνες της Chevron στην Κρήτη

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Reuters ότι οι ελληνικές έρευνες για υδρογονάνθρακες στα ανοικτά της Κρήτης δεν απειλούνται από το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η τοποθέτηση ήρθε αμέσως μετά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου η Αθήνα χαρακτήρισε τη συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης «κατάφωρα παράνομη και άκυρη». Ο πρωθυπουργός μετέφερε τη διαμάχη από τη νομική της διάσταση στο πεδίο της ενεργειακής και ναυτιλιακής στρατηγικής, συνδυάζοντας την αυστηρή στάση απέναντι στην Άγκυρα με ένα σαφές άνοιγμα προς την Τρίπολη.

Διαβεβαιώσεις για τις έρευνες της Chevron

Μετά τη συμφωνία Λιβύης-Τουρκίας του 2019, η Ελλάδα χορήγησε άδεια σε κοινοπραξία με επικεφαλής την Chevron για την αναζήτηση φυσικού αερίου στα ανοικτά της Κρήτης και επιδιώκει ξεχωριστή συμφωνία με τη Λιβύη για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών. Ο πρωθυπουργός ήταν κατηγορηματικός ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν θα ανακόψει αυτό το εγχείρημα, τονίζοντας πως «δεν υπάρχει κίνδυνος αυτές οι έρευνες να αμφισβητηθούν». Χαρακτήρισε τη συμφωνία «κατάφωρα παράνομη», επαναλαμβάνοντας ότι «αγνοεί εντελώς τη γεωγραφία» και την πραγματικότητα ότι μεταξύ των ακτών των δύο χωρών υπάρχουν ελληνικά νησιά που δεν λαμβάνονται υπόψη στη στάση της Άγκυρας και της Τρίπολης.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατηγόρησε τις δύο πλευρές ότι επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα «τετελεσμένο γεγονός» που παραβλέπει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε ότι οι αντιδράσεις της ΕΕ δεν έχουν νόμιμη βάση, επιμένοντας ότι το μνημόνιο είχε αρχικά συμφωνηθεί το 2019.

Άνοιγμα προς την Τρίπολη

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη Λιβύη και την Ελλάδα ως «φυσικούς γείτονες» και προέτρεψε την αφρικανική χώρα να διεξάγει απευθείας συζητήσεις με την Αθήνα για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών. Η θέση αυτή ανοίγει το ενδεχόμενο μιας διμερούς συμφωνίας που θα παρακάμπτει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, συμπληρώνοντας τις ήδη υπάρχουσες συμφωνίες που έχει συνάψει η χώρα με την Ιταλία και την Αίγυπτο.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε το ζήτημα με τη θαλάσσια ασφάλεια, απευθύνοντας έκκληση για «διεθνή εκεχειρία» στη Μαύρη Θάλασσα. Η παρέμβασή του ήρθε λίγες ώρες μετά τη βύθιση ελληνικής ιδιοκτησίας πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων την Τετάρτη (30 Οκτωβρίου), ύστερα από πρόσκρουση σε θαλάσσια drones στα ανοικτά της Βουλγαρίας. Χαρακτήρισε «ύψιστη προτεραιότητα» την εξαγωγή σιτηρών από την περιοχή, επισημαίνοντας ότι η Ουκρανία είχε καλή συγκομιδή, αλλά τα προϊόντα κινδυνεύουν να χαλάσουν ενώ τα κόστη ναύλωσης και ασφάλισης έχουν αυξηθεί σημαντικά. Δήλωσε ότι οι Έλληνες πλοιοκτήτες θα είναι οι πρώτοι που θα ανακάμψουν εμπορικά στην περιοχή, εφόσον διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση, προσθέτοντας ότι η Ρωσία δεν επιδεικνύει διάθεση για ουσιαστική συζήτηση.