Ρουμ στο στόχαστρο: Σφαγές ελληνορθόδοξων σε Συρία και Ιορδανία

Νέα επίθεση εναντίον ελληνορθόδοξων χριστιανών σε Συρία και Ιορδανία φέρνει ξανά στο προσκήνιο έναν πληθυσμό που κατοικεί στην περιοχή εδώ και αιώνες. Οι λαϊκά αποκαλούμενοι «Ρουμ» αναγκάζονται να μεταναστεύσουν για να επιβιώσουν, καθώς το Ισλαμικό Κράτος και τα παρακλάδια του συνεχίζουν τις σφαγές. Μετά το τελευταίο μακελειό συνελήφθησαν τρεις δράστες, ενώ η Ιορδανία προχώρησε σε βομβαρδισμούς στη συριακή επικράτεια. Πίσω από τους όρους «Ρουμ» και «τακφιρική ιδεολογία» κρύβεται μια ιστορία διωγμών.

Ποιοι είναι οι Ρουμ και τι κηρύσσει η τακφιρική ιδεολογία

Ως «Ρουμ», δηλαδή «Ρωμιοί», αποκαλούνται λαϊκά οι ελληνορθόδοξοι της περιοχής. Δεν είναι απαραίτητα ελληνικής καταγωγής ούτε όλοι ελληνόφωνοι, ωστόσο οι ναοί τους υπάγονται στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Για αιώνες ζούσαν δίπλα στους μουσουλμάνους, σε μεικτά ή χριστιανικά χωριά που ανήκουν σε μουσουλμανικές επαρχίες. Η ισορροπία αυτή κατέρρευσε με την εμφάνιση του Ισλαμικού Κράτους και τις σφαγές που ακολούθησαν.

Στην Ιορδανία, ο διευθυντής της Δημόσιας Ασφάλειας, υποστράτηγος Ομπεϊνταλάχ αλ-Μαάιτα, δήλωσε ότι οι δράστες υιοθέτησαν ακραίες τακφιρικές αντιλήψεις. Η τακφιρική ιδεολογία κηρύσσει «άπιστους» όσους δεν την ασπάζονται, κάτι που αφορά τους χριστιανούς και τους ίδιους τους μουσουλμάνους. Ριζοσπαστικές οργανώσεις όπως η Αλ Κάιντα και το ISIS χρησιμοποιούν το τακφίρ για να απονομιμοποιήσουν κυβερνήσεις, ηγέτες και πολίτες που διαφωνούν, δικαιολογώντας έτσι τη βία.

Με το ίδιο σκεπτικό δικαιολογήθηκε η εκτέλεση του Ιορδανού πιλότου Μουάθ Σαφί Γιουσέφ αλ Κασασμπέ, από το Καράκ, την περιοχή με τη μεγαλύτερη κοινότητα χριστιανών στην Ιορδανία. Ο Μουάθ συνετρίβη το F-16 του στη Ράκα της Συρίας και συλλήφθηκε από το Ισλαμικό Κράτος, το οποίο τον έκαψε ζωντανό σε βίντεο που προκάλεσε διεθνή αποτροπιασμό. Για το Αμμάν, οι τακφιριστές και όσοι συνδέονται με το Ισλαμικό Κράτος θεωρούνται τρομοκράτες και εκτελούνται δι' απαγχονισμού.

Η ανταπόδοση του Αμπντουλάχ και το τρισάγιο του Θεόφιλου Γ'

Ο βασιλιάς Αμπντουλάχ Β' χαρακτήρισε την επίθεση τρομοκρατική και υποσχέθηκε «σκληρή ανταπόδοση» λίγο πριν ξεκινήσουν οι βομβαρδισμοί στη Συρία. Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι οι δολοφόνοι των Ρουμ ασπάστηκαν την τακφιρική ιδεολογία. Ένας τραυματίας υποσχέθηκε στον βασιλιά πως κανείς δεν θα διώξει τους χριστιανούς από την περιοχή τους.

Η ιορδανική κυβέρνηση κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος και οι σημαίες υποστάλθηκαν μεσίστιες. Η Αθήνα καταδίκασε την επίθεση την ίδια ημέρα, ενώ ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεόφιλος Γ' τέλεσε τρισάγιο και επισκέφθηκε τους τραυματίες. Στη Βηθλεέμ χτύπησαν οι καμπάνες και άναψαν κεριά στην Πλατεία της Φάτνης, σε διαμαρτυρία για τα θύματα.

Στη στήριξη των χριστιανών προστέθηκε και η φωνή του προέδρου του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, του μόνου χριστιανού αρχηγού κράτους στην ευρύτερη περιοχή. Το νέο κύμα βίας δείχνει την ευθραυστότητα της παρουσίας των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων σε Συρία και Ιορδανία, όπου η επιβίωση συχνά περνά μέσα από τη μετανάστευση.