Αμπού Ντάμπι και Βρυξέλλες: η συμφωνία που αγγίζει όλη την Ευρώπη

Η αισιοδοξία που εξέφρασε ο Ντόναλντ Τραμπ για το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία δεν έμεινε στα λόγια: πίσω από τη δήλωσή του για μια συμφωνία που μπορεί να αφορά ολόκληρη την Ευρώπη, κινείται ένας πυκνός διπλωματικός μηχανισμός. Ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος δεχόταν τον απεσταλμένο του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουάσινγκτον, παράλληλες επαφές εξελίσσονταν στην έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Την ίδια στιγμή, δρομολογείται τριμερής συνάντηση στο Αμπού Ντάμπι την επόμενη εβδομάδα. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει κίνηση, αλλά πόσο μακριά φτάνει το εύρος της διαπραγμάτευσης.

Η τριμερής στο Αμπού Ντάμπι και οι επαφές στις Βρυξέλλες

Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου τοποθετούνται σε μια κρίσιμη καμπή των διπλωματικών προσπαθειών. Την επόμενη εβδομάδα, αντιπροσωπείες των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Ουκρανίας αναμένεται να συναντηθούν στο Αμπού Ντάμπι, στις πρώτες τριμερείς ειρηνευτικές συνομιλίες από τον Φεβρουάριο. Η αναφορά του Τραμπ σε μια συμφωνία που ενδέχεται να περιλαμβάνει ολόκληρη την ήπειρο αποκτά βαρύτητα ακριβώς ενόψει αυτών των διαβουλεύσεων.

Την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος συναντούσε τον Κιρίλ Ντμίτριεφ στην Ουάσινγκτον, Αμερικανοί εκπρόσωποι πραγματοποιούσαν συνομιλίες με αξιωματούχους της Ουκρανίας, του ΝΑΤΟ και ευρωπαϊκών χωρών στις Βρυξέλλες. Αντικείμενο των επαφών ήταν οι εγγυήσεις ασφαλείας για το Κίεβο και η μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης. Η παράλληλη αυτή κίνηση δείχνει ότι η αμερικανική πλευρά επιχειρεί να συνδέσει το ουκρανικό ζήτημα με ένα ευρύτερο πλαίσιο που ξεπερνά τα σύνορα της σύγκρουσης.

Το εύρος αυτό όμως γεννά ερωτηματικά για τους Ευρωπαίους συμμάχους. Μετά τη νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, εξέφρασε την προσδοκία ότι το ανανεωμένο Κογκρέσο θα ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στη Μόσχα. Η προοπτική μιας συμφωνίας που θα καθορίζει την ασφάλεια της ηπείρου χωρίς πλήρη εμπλοκή των ευρωπαϊκών πρωτευουσών παραμένει ανοιχτό ζήτημα.

Ο ρόλος της Μελάνια και το αδιέξοδο με το Κίεβο

Η επιλογή του Τραμπ να δεχθεί τον απεσταλμένο του Πούτιν και όχι την ουκρανική αντιπροσωπεία, η οποία βρισκόταν επίσης στον Λευκό Οίκο, προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο έντασης. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν εξήγησε τους λόγους, ενώ η προεδρία δεν απάντησε άμεσα σε σχετικό αίτημα σχολιασμού. Η ουκρανική πλευρά είχε επαφές με την Πρώτη Κυρία, Μελάνια Τραμπ, η οποία φέρεται να έχει αναλάβει ρόλο στις προσπάθειες για εκεχειρία.

Η στάση αυτή δεν είναι άσχετη με τις προηγούμενες τοποθετήσεις του Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα επικρίνει τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αποδίδοντάς του ευθύνη για την καθυστέρηση της συμφωνίας εξαιτίας της άρνησής του να αποδεχθεί παραχωρήσεις. Παράλληλα, τις τελευταίες εβδομάδες της προεκλογικής περιόδου, η Ουάσινγκτον είχε καταλήξει σε συμφωνία με τη Μόσχα για την άρση κυρώσεων στις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Τραμπ επέμεινε στον αισιόδοξο τόνο: «Θα υπάρξει συμφωνία. Θα είναι μια μεγάλη συμφωνία και θα αφορά κάτι περισσότερο από την Ουκρανία», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «όλοι θα είναι ενθουσιασμένοι». Το κατά πόσο η αισιοδοξία αυτή θα μετουσιωθεί σε απτό αποτέλεσμα θα κριθεί στο τραπέζι του Αμπού Ντάμπι, όπου για πρώτη φορά από τον Φεβρουάριο θα καθίσουν ξανά και οι τρεις πλευρές.