Ποιοι αγοραστές γλιτώνουν τον φόρο μεταβίβασης 15% στην κατοικία

Στενεύει ο κύκλος των αγοραστών από το εξωτερικό που θα κληθούν να πληρώσουν φόρο μεταβίβασης 15% για την αγορά κατοικίας στην Ελλάδα. Το νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή εξαιρεί ρητά τους δικαιούχους απαλλαγής πρώτης κατοικίας, καλύπτοντας Έλληνες αλλά και συγκεκριμένες κατηγορίες αλλοδαπών που ήδη κατοικούν ή σχεδιάζουν να εγκατασταθούν στη χώρα. Η εξαίρεση στοχεύει σε όσους θα επιβαρύνονταν με τον αυξημένο συντελεστή επειδή φορολογούνται εκτός ΕΕ και ΕΟΧ. Η ρύθμιση προστέθηκε έπειτα από τις παρατηρήσεις της δημόσιας διαβούλευσης.

Γιατί ο Έλληνας που φορολογείται στις ΗΠΑ θα μπορούσε να πληρώσει 15%

Η διόρθωση έχει άμεση πρακτική σημασία, καθώς ο αυξημένος συντελεστής συνδέεται με τη χώρα στην οποία φορολογείται ο αγοραστής και όχι με την υπηκοότητά του. Με βάση τον αρχικό κανόνα, στον συντελεστή του 15% θα μπορούσε να υπαχθεί ένας Έλληνας που φορολογείται στις ΗΠΑ, όπως και ένας Γάλλος φορολογικός κάτοικος Καναδά. Το ελληνικό ή το ευρωπαϊκό διαβατήριο δεν αρκεί από μόνο του, ούτε όμως η φορολογική κατοικία σε τρίτη χώρα οδηγεί αυτόματα στην αυξημένη επιβάρυνση.

Με τη νέα πρόβλεψη, οι αγοραστές αυτοί μένουν εκτός της αύξησης εφόσον καλύπτονται από τις διατάξεις για τους δικαιούχους απαλλαγής πρώτης κατοικίας. Για όσους είναι ήδη φορολογικοί κάτοικοι κράτους της ΕΕ ή του ΕΟΧ, ο συγκεκριμένος κανόνας του 15% δεν ενεργοποιείται εξαρχής. Η πρόσθετη ρύθμιση ενδιαφέρει κυρίως εκείνους που θα επιβαρύνονταν επειδή φορολογούνται εκτός αυτών των χωρών, αίροντας μια άνιση μεταχείριση που εντόπισαν οι φορείς.

Ποιες κατηγορίες καλύπτει το άρθρο 42 και τι δεν αρκεί

Η εξαίρεση παραπέμπει στο άρθρο 42 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας. Στις κατηγορίες που προβλέπονται περιλαμβάνονται Έλληνες, ομογενείς από την Αλβανία, την Τουρκία και χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, πολίτες κρατών της ΕΕ και του ΕΟΧ, αναγνωρισμένοι πρόσφυγες, καθώς και πολίτες τρίτων χωρών με καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος στην Ελλάδα. Προϋπόθεση παραμένει ότι κατοικούν μόνιμα στη χώρα ή προτίθενται να εγκατασταθούν εδώ. Έτσι, η αλλαγή αφορά τόσο έναν Έλληνα του εξωτερικού που ετοιμάζει την επιστροφή του, όσο και πολίτη άλλης χώρας που εντάσσεται στις προβλεπόμενες κατηγορίες.

Η διάκριση είναι ουσιαστική και αποτρέπει παρερμηνείες: άλλο η πρώτη αγορά ενός σπιτιού στην Ελλάδα και άλλο η ιδιότητα του δικαιούχου απαλλαγής πρώτης κατοικίας. Ένας αγοραστής δεν εξαιρείται απλώς επειδή δεν έχει ξανακάνει συμβόλαιο στη χώρα, ενώ η απόκτηση εξοχικού ή η επένδυση για Golden Visa δεν δημιουργούν από μόνες τους δικαίωμα εξαίρεσης. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για γενική απαλλαγή κάθε ξένου που θέλει να αγοράσει ελληνικό ακίνητο.

Η ρύθμιση ενσωματώθηκε στο κείμενο ύστερα από τα σχόλια της διαβούλευσης. Σύμφωνα με τη συνοδευτική έκθεση, εννέα από τα δεκατέσσερα σχόλια για το συγκεκριμένο άρθρο αφορούσαν την εξαίρεση Ελλήνων πολιτών και των λοιπών δικαιούχων απαλλαγής πρώτης κατοικίας. Οι παρατηρήσεις έγιναν δεκτές και η πρόταση μεταφέρθηκε στο κείμενο που κατατέθηκε στη Βουλή.