Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας, καθώς αξιωματούχοι του Πενταγώνου ενημέρωσαν νομοθέτες ότι η εκκαθάριση ναρκών που φέρεται να έχει τοποθετήσει η Τεχεράνη θα μπορούσε να διαρκέσει έως και έξι μήνες μετά το τέλος των εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Η αποκάλυψη έγινε μέσα από απόρρητη ενημέρωση και προκαλεί έντονους προβληματισμούς για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Τι έγινε στην απόρρητη ενημέρωση του Κογκρέσου
Η Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής ενημερώθηκε την Τρίτη κατά τη διάρκεια κλειστής συνεδρίασης από ανώτερο αξιωματούχο του Πενταγώνου για το εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα εκκαθάρισης των ναρκών. Σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους που γνωρίζουν το περιεχόμενο της ενημέρωσης, το Ιράν ενδέχεται να έχει τοποθετήσει 20 ή και περισσότερες νάρκες μέσα και γύρω από τα Στενά, σε έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαύλους του κόσμου. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι ορισμένες νάρκες φέρεται να έχουν αφεθεί εξ αποστάσεως με χρήση GPS, καθιστώντας τον εντοπισμό τους εξαιρετικά δύσκολο, ενώ άλλες πιστεύεται ότι τοποθετήθηκαν από μικρά ιρανικά σκάφη. Η επιχείρηση εκκαθάρισης δεν θα ξεκινήσει πριν από την ολοκλήρωση των εχθροπραξιών, γεγονός που προκάλεσε έντονη δυσφορία και στα δύο κόμματα του αμερικανικού Κογκρέσου.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη διέξοδο για περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, πριν από την έναρξη του πολέμου. Χώρες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Κίνα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από αυτή τη ροή για την ενεργειακή τους ασφάλεια. Η Τεχεράνη έχει κηρύξει το πέρασμα «κλειστό» και έχει επιτεθεί σε πλοία, επιδιώκοντας να ασκήσει πίεση τόσο στην παγκόσμια οικονομία όσο και στην κυβέρνηση Τραμπ. Ειδικοί προειδοποιούν ότι ακόμη και η μερική αχρησία αυτής της κρίσιμης διόδου θα μπορούσε να έχει σημαντικές συνέπειες στις τιμές καυσίμων και στην ασφάλιση φορτίων παγκοσμίως.
Η Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας (DIA) είχε καταλήξει σε παρόμοιο συμπέρασμα τον περασμένο μήνα, εκτιμώντας ότι το Ιράν θα μπορούσε ενδεχομένως να κρατήσει το πέρασμα κλειστό για διάστημα από έναν έως έξι μήνες, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που γνωρίζουν το έγγραφο. Εκείνη την περίοδο, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου και του Πενταγώνου επέμεναν ότι αυτή η εκτίμηση — ιδιαίτερα το ανώτατο χρονικό όριο — δεν εξεταζόταν ως το πιθανότερο σενάριο.
Αντιδράσεις και πολιτικές παρενέργειες
Το Πεντάγωνο αντέδρασε έντονα στη διαρροή των πληροφοριών από την απόρρητη ενημέρωση. Ο εκπρόσωπός του, Σον Παρνέλ, χαρακτήρισε «ανέντιμη δημοσιογραφία» την αναμετάδοση διαρροών από κλειστή ενημέρωση, υποστηρίζοντας ότι πολλές από αυτές είναι ψευδείς. Παράλληλα, επανέλαβε τη θέση του υπουργείου ότι ένα εξάμηνο κλείσιμο του Στενού θα ήταν «αδύνατο και εντελώς απαράδεκτο». Η διαβεβαίωση αυτή, ωστόσο, έρχεται σε αντίθεση με την ίδια την εκτίμηση που παρουσίασε το Πεντάγωνο στο Κογκρέσο, δημιουργώντας ερωτήματα για τη συνέπεια των επίσημων θέσεων.
Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο εμφανής λόγω δηλώσεων του ίδιου του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε διαβεβαιώσει δημοσίως ότι «το Ιράν, με τη βοήθεια των ΗΠΑ, έχει αφαιρέσει ή αφαιρεί όλες τις θαλάσσιες νάρκες» από τα Στενά. Η δήλωση αυτή στόχευε στην καθησύχαση των αγορών, όμως έρχεται σε ευθεία αντίθεση με όσα μεταφέρθηκαν στους νομοθέτες λίγες μέρες αργότερα. Η Ουάσιγκτον φαίνεται να δυσκολεύεται να διαχειριστεί ταυτόχρονα την επιχειρησιακή πραγματικότητα και τις πολιτικές ανάγκες επικοινωνίας. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πολλοί ψηφοφόροι που είχαν στηρίξει τον Τραμπ με την υπόσχεση αποφυγής νέων στρατιωτικών εμπλοκών βλέπουν τώρα τον πόλεμο και την κρίση στα Στενά ως διπλή απειλή για το πορτοφόλι και τη σταθερότητά τους.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και λόγω των ενδιάμεσων εκλογών που πλησιάζουν στις ΗΠΑ. Η απόφαση του Τραμπ να εμπλακεί στρατιωτικά με το Ιράν έχει αποδειχθεί αντιδημοφιλής, διαβρώνοντας μέρος της εκλογικής του βάσης. Ταυτόχρονα, η παρατεταμένη αβεβαιότητα για τις αγορές ενέργειας, με τις τιμές βενζίνης και πετρελαίου να παραμένουν υψηλές, ασκεί πρόσθετη πίεση στη διοίκησή του. Ειδικοί επισημαίνουν ότι ακόμη και αν σταματήσουν οι εχθροπραξίες, η πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας θα απαιτήσει χρόνο — και μαζί της θα καθυστερήσει και η ανακούφιση των καταναλωτών.
Τι ακολουθεί για τα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με τα στοιχεία που διέρρευσαν από την ενημέρωση, η επιχείρηση εκκαθάρισης ναρκών θα ξεκινήσει μόνο μετά την ολοκλήρωση των εχθροπραξιών, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί ακόμα ούτε το πώς ακριβώς θα οργανωθεί. Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό και για τις ασιατικές χώρες που εξαρτώνται από το πέρασμα, οι οποίες παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Το Πεντάγωνο δεν έχει δώσει σαφή χρονοδιάγραμμα για τις επόμενες κινήσεις, ενώ η έλλειψη διαφάνειας μεταξύ της επίσημης ρητορικής και των εκτιμήσεων των μυστικών υπηρεσιών συνεχίζει να τροφοδοτεί την ανησυχία τόσο στο Κογκρέσο όσο και στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
