Επτά χώρες-μέλη του ΟΠΕΚ+ κατέληξαν σε συμφωνία για αύξηση της παραγωγής πετρελαίου τον ερχόμενο Ιούνιο, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα σταθερότητας εν μέσω μιας από τις πιο ταραχώδεις περιόδους που έχει γνωρίσει η παγκόσμια ενεργειακή αγορά τις τελευταίες δεκαετίες. Η απόφαση έρχεται λίγες μόλις ημέρες μετά την αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από τον Οργανισμό, γεγονός που είχε σπείρει αμφιβολίες και ανησυχίες για το μέλλον του ΟΠΕΚ+. Η απόφαση για αύξηση της παραγωγής κατά 188.000 βαρέλια την ημέρα δίνει, σύμφωνα με αναλυτές, και επικοινωνιακή διάσταση — μια επίδειξη συνοχής από τα εναπομείναντα μέλη. Παρ’ όλα αυτά, η πραγματικότητα στα Στενά του Ορμούζ είναι πολύ πιο σκοτεινή από ό,τι δείχνουν τα νούμερα.
Τα ΗΑΕ έφυγαν, ο ΟΠΕΚ+ συνεχίζει
Η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από τον ΟΠΕΚ+ δεν ήταν απλώς μια τυπική διπλωματική κίνηση — αντιπροσώπευε την αποχώρηση του τρίτου μεγαλύτερου παραγωγού του Οργανισμού. Τα ΗΑΕ παρήγαγαν περίπου 2,9 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ένα μερίδιο που αφήνει αισθητό κενό στην παγκόσμια προσφορά. Ωστόσο, τα υπόλοιπα μέλη επέλεξαν να κινηθούν μπροστά, σχεδιάζοντας αύξηση παραγωγής που παραπέμπει στην αντίστοιχη απόφαση του προηγούμενου μήνα — εκείνη η αύξηση αφορούσε 206.000 βαρέλια ημερησίως, και η τωρινή ουσιαστικά αντιστοιχεί στο ίδιο μέγεθος μείον το μερίδιο των ΗΑΕ, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters. Σε αυτό το πλαίσιο, η κίνηση ερμηνεύεται ως προσπάθεια να αποδειχτεί ότι ο ΟΠΕΚ+ παραμένει λειτουργικός και δεν αποσυντίθεται υπό την πίεση των γεωπολιτικών εξελίξεων. Παράλληλα, δίνει στις αγορές το σήμα ότι η παραγωγική πολιτική θα συνεχιστεί με σταθερό ρυθμό.
Ο πόλεμος στο Ιράν καθιστά τις αυξήσεις κυρίως συμβολικές
Η μεγάλη αντίφαση των αποφάσεων του ΟΠΕΚ+ βρίσκεται στο εξής: οι αυξήσεις παραγωγής είναι σε μεγάλο βαθμό θεωρητικές. Το μεγαλύτερο μέρος της διακίνησης καυσίμων μέσω των Στενών του Ορμούζ — του κομβικότερου θαλάσσιου διαδρόμου για το πετρέλαιο του Κόλπου — έχει ανασταλεί λόγω του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν. Χωρίς αυτό το καίριο πέρασμα, η πετρελαϊκή παραγωγή του Κόλπου αδυνατεί να φτάσει στις παγκόσμιες αγορές με τον κανονικό τρόπο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η απώλεια στην παραγωγή αργού πετρελαίου των χωρών του Κόλπου έφτασε περίπου το 60% τον Απρίλιο σε σχέση με τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν ξεσπάσει η σύρραξη. Πρόκειται για έναν αριθμό που αποτυπώνει με σκληρή αμεσότητα το μέγεθος της ενεργειακής διαταραχής που προκαλεί ο πόλεμος.
Ακόμα πιο ανησυχητικά είναι τα στοιχεία που παρουσίασε πρόσφατα η Goldman Sachs σε έκθεσή της. Σύμφωνα με την αμερικανική επενδυτική τράπεζα, οι ζημιές που έχουν υποστεί ενεργειακές υποδομές στο Ιράν και την ευρύτερη περιοχή λόγω του πολέμου έχουν οδηγήσει σε μείωση της παραγωγής από τις χώρες του Κόλπου κατά 14,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Ο αριθμός αυτός είναι εκπληκτικά υψηλός — αντιστοιχεί σε ένα σημαντικό ποσοστό της συνολικής παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Ωστόσο, παρά τη βαρύτητα των δεδομένων αυτών, ο ΟΠΕΚ+ επιμένει στη δημόσια διακήρυξη της αύξησης παραγωγής, προφανώς για να διατηρήσει την εμπιστοσύνη των αγορών και να αποτρέψει περαιτέρω αναστάτωση στις τιμές. Η ειρωνεία είναι ότι η ανακοίνωση αύξησης παραγωγής γίνεται σε μια στιγμή που η πραγματική ροή πετρελαίου έχει κατακρημνιστεί σε επίπεδα που δεν έχουν καταγραφεί από την εποχή των μεγάλων ενεργειακών κρίσεων του 20ού αιώνα.
