Ιστορικό ορόσημο για τα δημόσια οικονομικά σηματοδοτεί το 2026 για την Ελλάδα, καθώς το ελληνικό δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει στο 136,8% του ΑΕΠ, ξεπερνώντας έτσι τον αντίστοιχο δείκτη της Ιταλίας που προβλέπεται να παραμείνει στο 138,6%. Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, η Ελλάδα δεν θα κατέχει τη θέση της χώρας με το υψηλότερο δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρώπη. Στο Μαξίμου θεωρούν ότι η μεγάλη αυτή πρόοδος θα εκτιμηθεί από τους ξένους οίκους αξιολόγησης, οι οποίοι έχουν στρέψει ήδη την προσοχή τους στην Αθήνα. Οι κυβερνητικές προσδοκίες εστιάζουν σε νέες αναβαθμίσεις κατά τον δεύτερο κύκλο αξιολογήσεων του φθινοπώρου.
Η ταχύτερη αποκλιμάκωση ελληνικού δημόσιου χρέους εδώ και 40 χρόνια
Το ελληνικό δημόσιο χρέος βρίσκεται σε σταθερή και ταχεία πτωτική τροχιά τα τελευταία χρόνια. Από το 145,9% του ΑΕΠ που κατέγραψε το 2025, αναμένεται να υποχωρήσει στο 136,8% φέτος, να φτάσει στο 130,3% το 2027 και να αγγίξει το 119% έως το 2029 — δηλαδή κάτω από το κρίσιμο όριο του 120%. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε αυτή την πορεία ως «την ταχύτερη αποκλιμάκωση δημόσιου χρέους από κάθε άλλη οικονομία τα τελευταία 40 χρόνια», κατά την τελευταία συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης έχουν επισημάνει αυτό το ρεκόρ στις τελευταίες τους εκθέσεις, ενισχύοντας τις ελληνικές διεκδικήσεις για νέες αναβαθμίσεις.
Βασικός παράγοντας για τη μεγάλη αυτή μείωση είναι, πέρα από τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, οι εξαιρετικές δημοσιονομικές επιδόσεις της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια. Το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2025 ξεπέρασε κατά πολύ τους αρχικούς στόχους, ανερχόμενο στο 4,9% του ΑΕΠ έναντι αρχικού στόχου 3,7%. Για το 2026, οι αναθεωρημένες προβλέψεις τοποθετούν τον στόχο πρωτογενούς πλεονάσματος στο 3,2% του ΑΕΠ, ξεπερνώντας και πάλι την αρχική πρόβλεψη του 2,8%. Η σταθερή αυτή υπέρβαση δημοσιονομικών στόχων αποτελεί το ισχυρό χαρτί της Ελλάδας στις επερχόμενες αξιολογήσεις.
Πάταξη φοροδιαφυγής και πρόωρες αποπληρωμές μνημονιακών δανείων
Για την ενίσχυση του πρωτογενούς πλεονάσματος, κρίσιμη υπήρξε η συμβολή των εσόδων από την πάταξη της φοροδιαφυγής. Το 2025, τα επιπλέον έσοδα από τον τομέα αυτό ανήλθαν σε 3 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 1 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2024, όταν είχαν φτάσει στα 2 δισ. ευρώ. Η χρονιά του 2024 ήταν εκείνη κατά την οποία η συμβολή αυτή οδήγησε το πρωτογενές πλεόνασμα στο 4,7% του ΑΕΠ, σηματοδοτώντας μια διαρθρωτική βελτίωση στα δημόσια έσοδα. Η σταθερά αυξανόμενη απόδοση της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής δείχνει ότι η πολιτική φορολογικών ελέγχων αποδίδει αποτελέσματα από χρόνο σε χρόνο.
Παράλληλα, για το 2026 έχουν προγραμματιστεί δύο πρόωρες αποπληρωμές δανείων που αναλήφθηκαν κατά την εποχή των μνημονίων. Μέσα στο καλοκαίρι θα αποπληρωθούν 7 δισ. ευρώ από το δάνειο των 52,9 δισ. ευρώ που είχε συνάψει η Ελλάδα με τις χώρες της Ευρωζώνης. Στο τέλος του έτους, στόχος είναι η αποπληρωμή μέρους του δανείου ύψους 110 δισ. ευρώ που είχε ληφθεί από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF). Αυτές οι δύο πρόωρες κινήσεις επιταχύνουν την οριστική έξοδο της Ελλάδας από τον κύκλο των μνημονιακών δανειακών υποχρεώσεων και στέλνουν ισχυρό μήνυμα στις διεθνείς αγορές.
Τι ακολουθεί: Fitch και δεύτερος γύρος αξιολογήσεων
Στις 8 Μαΐου 2026 αναμένεται η δημοσιοποίηση της έκθεσης της Fitch, η οποία σηματοδοτεί το κλείσιμο του πρώτου γύρου αξιολόγησης για τη φετινή χρονιά. Θα ακολουθήσει ο δεύτερος γύρος αξιολογήσεων από τον Σεπτέμβριο έως και τον Νοέμβριο του 2026, κατά τον οποίο η κυβέρνηση φιλοδοξεί να επιτύχει νέες αναβαθμίσεις στην πιστοληπτική διαβάθμιση της ελληνικής οικονομίας. Ωστόσο, το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται και από εξωγενείς παράγοντες, με κυριότερο τις γεωπολιτικές εξελίξεις που σχετίζονται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί στενά το διεθνές περιβάλλον, έχοντας ωστόσο στα χέρια της ισχυρά οικονομικά επιχειρήματα για τους διεθνείς αξιολογητές.
