Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προχωρά σε μαζικές ηλεκτρονικές διασταυρώσεις για τον εντοπισμό φορολογουμένων που απέκρυψαν εισοδήματα από την εφορία. Τουλάχιστον 12.000 φορολογούμενοι θα λάβουν ειδοποιήσεις με φόρους και πρόστιμα εντός του 2026, προκειμένου η Αρχή να προλάβει την παραγραφή κρίσιμων υποθέσεων. Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται οι ανοιχτές υποθέσεις του 2020, που παραγράφονται στο τέλος της χρονιάς. Ο ελεγκτικός μηχανισμός λειτουργεί ήδη με πλήρη ταχύτητα, αξιοποιώντας δεδομένα από τράπεζες, ψηφιακές πλατφόρμες και δεκάδες άλλες πηγές.
Μαζικές διασταυρώσεις και ψηφιακά εργαλεία εντοπισμού
Ο ελεγκτικός μηχανισμός της ΑΑΔΕ έχει στη διάθεσή του ένα ευρύ οπλοστάσιο ψηφιακών εργαλείων για τον εντοπισμό αποκρυμμένων εισοδημάτων. Η Φορολογική Διοίκηση συγκρίνει δεδομένα από τραπεζικούς λογαριασμούς, κινήσεις POS, πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, δηλώσεις εισοδήματος, στοιχεία από την πλατφόρμα myDATA, ασφαλιστικά ταμεία, μεταβιβάσεις ακινήτων και πολλές ακόμα βάσεις δεδομένων. Μέσα από αυτές τις διασταυρώσεις, οι ελεγκτές εντοπίζουν αποκλίσεις ανάμεσα στα δηλωμένα και τα πραγματικά εισοδήματα. Βασικό εργαλείο του εντοπισμού αποτελεί το αυτοματοποιημένο σύστημα BANCAPP, που αντλεί τραπεζικά στοιχεία και τα συσχετίζει με τις φορολογικές δηλώσεις, αποκαλύπτοντας περιπτώσεις με υψηλές καταθέσεις και χαμηλές δηλώσεις στην εφορία.
Στο στόχαστρο των ελεγκτών βρίσκονται συγκεκριμένες κατηγορίες φορολογουμένων. Πρώτοι στη λίστα είναι όσοι δηλώνουν χαμηλά εισοδήματα αλλά εμφανίζουν δαπάνες διαβίωσης που δεν συνάδουν με το εισοδηματικό τους προφίλ — οι ελεγκτές επιστρατεύουν έμμεσες τεχνικές ανάλυσης ρευστότητας, καθαρής θέσης και τραπεζικών κινήσεων για να εκτιμήσουν τον αναλογούντα φόρο. Παράλληλα, στο μικροσκόπιο μπαίνουν φορολογούμενοι που αποκτούν εισοδήματα από το εξωτερικό — μισθούς, συντάξεις ή τόκους — χωρίς να τα δηλώνουν στις ελληνικές αρχές. Οι ελεγκτές εξετάζουν επίσης ηλεκτρονικά αρχεία βεβαιώσεων αποδοχών, αμοιβές από επιχειρηματική δραστηριότητα, εισοδήματα από μερίσματα, τόκους και δικαιώματα.
Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι επαγγελματίες και επιχειρήσεις που υποβάλουν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ ενώ παράλληλα εμφανίζουν σημαντική δραστηριότητα, καθώς και οι ιδιοκτήτες ακινήτων με αδήλωτα εισοδήματα από ενοίκια. Στο στόχαστρο περιλαμβάνονται επίσης μισθωτοί και συνταξιούχοι με αδήλωτα αναδρομικά και αποδοχές, αλλά και επαγγελματίες που δεν υπέβαλαν ή υπέβαλαν εκπρόθεσμα συγκεντρωτικές καταστάσεις πελατών-προμηθευτών. Κατά προτεραιότητα ελέγχονται οι ανοιχτές φορολογικές υποθέσεις του 2020, οι οποίες παραγράφονται στο τέλος του τρέχοντος έτους και δεν αφήνουν περιθώριο καθυστέρησης.
Πρόστιμα έως 50% και αυτόματος καταλογισμός φόρων
Η διαδικασία που ακολουθεί η ΑΑΔΕ μετά τον εντοπισμό αποκλίσεων είναι αυστηρά προκαθορισμένη. Οι φορολογούμενοι που εντοπίζονται μέσα από τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις καλούνται να δώσουν εξηγήσεις για τις αποκλίσεις. Όσοι δεν καταφέρουν να πείσουν τις φορολογικές αρχές θα βρεθούν αντιμέτωποι με καταλογισμό φόρων και προστίμων. Με βάση τις αυτοματοποιημένες διαδικασίες που έχουν θεσπιστεί, η Φορολογική Διοίκηση εκδίδει πλέον απευθείας Πράξη Διοικητικού Προσδιορισμού στηριζόμενη αποκλειστικά στα ψηφιακά ευρήματα που έχει ήδη στη διάθεσή της.
Οι υποθέσεις δεν αφορούν μόνο παράλειψη υποβολής δηλώσεων. Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου τα προσυμπληρωμένα ποσά ή τα πραγματικά εισοδήματα τροποποιήθηκαν αδικαιολόγητα, ή διαπιστώθηκαν αποκλίσεις ανάμεσα στα δηλωθέντα έσοδα και στις δαπάνες διαβίωσης που καταγράφηκαν ψηφιακά. Βάσει του Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών, όταν ο φορολογούμενος δεν υποβάλει εμπρόθεσμα δήλωση, ο προσδιορισμός του φόρου γίνεται βάσει κάθε στοιχείου που έχει στη διάθεσή της η Φορολογική Διοίκηση, με έμφαση στο επίπεδο διαβίωσης και την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας. Τα πρόστιμα για μη υποβολή δήλωσης κυμαίνονται από 10% έως 50% επί των ποσών των πληρωτέων φόρων.
Τι ακολουθεί: Εκτιμώμενοι φόροι από το δεύτερο εξάμηνο
Από το δεύτερο εξάμηνο του 2026, η ΑΑΔΕ σχεδιάζει να επεκτείνει τις ενέργειές της καταλογίζοντας φόρους κατ’ εκτίμηση τόσο σε φυσικά όσο και σε νομικά πρόσωπα που δεν έχουν υποβάλει καν φορολογικές δηλώσεις, παρόλο που όφειλαν να το πράξουν. Τα φορολογητέα εισοδήματα στα εκκαθαριστικά αυτά θα προσδιορίζονται βάσει στοιχείων για το επίπεδο διαβίωσης και τις οικονομικές δραστηριότητες, τα οποία η Αρχή συλλέγει από τα ψηφιακά της αρχεία — δηλώσεις προηγουμένων ετών, δηλώσεις ΦΠΑ, πλατφόρμα myDATA — καθώς και από τρίτους φορείς, όπως εργοδότες, τράπεζες και εταιρείες παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Οι φορολογούμενοι θα ενημερώνονται για την ανάρτηση των εκκαθαριστικών μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή άλλου πρόσφορου μέσου επικοινωνίας.
