Ένα σκοτεινό κεφάλαιο γραμμένο με αίμα και δάκρυα αναδύεται από τα βάθη του ιρανικού σωφρονιστικού συστήματος. Σοκαριστικές μαρτυρίες πρώην κρατουμένων, σε συνδυασμό με εκθέσεις διεθνών οργανισμών και ρεπορτάζ ξένων μέσων ενημέρωσης, σχηματίζουν μια εικόνα συστηματικής βίας που ξεπερνά κάθε φαντασία. Η βρετανική εφημερίδα Daily Mail δημοσίευσε εκτενές ρεπορτάζ που φέρνει στο φως αποκαλύψεις για ό,τι συμβαίνει πίσω από τα κάγκελα των διαβόητων ιρανικών φυλακών, συμπεριλαμβανομένης της περιβόητης φυλακής Εβίν — γνωστής και ως «φυλακή των διανοουμένων». Το πλέγμα βασανιστηρίων, σεξουαλικής βίας και ψυχολογικού τρόμου που αποκαλύπτεται συνθέτει μια εικόνα κρατικής θηριωδίας ανεξέλεγκτης έκτασης, ενώ οι διεθνείς οργανισμοί ζητούν επίμονα λογοδοσία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί, οι Φρουροί της Επανάστασης και οι ιρανικές αρχές χρησιμοποιούν εδώ και δεκαετίες τη σεξουαλική βία και τα βασανιστήρια ως εργαλείο καταστολής, εκφοβισμού και απόσπασης ομολογιών από πολιτικούς κρατουμένους. Οι πρακτικές αυτές δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά ακραίας συμπεριφοράς αλλά συστηματική πολιτική που στοχεύει στην ταπείνωση και την ψυχολογική κατάρρευση των κρατουμένων. Το γεγονός ότι τέτοιες καταγγελίες επαναλαμβάνονται από διαφορετικές πηγές και διαφορετικές χρονικές περιόδους προσδίδει αδιάσειστη αξιοπιστία στις μαρτυρίες. Η Διεθνής Αμνηστία έχει καταγράψει και τεκμηριώσει πλήθος περιστατικών, αναδεικνύοντας τη βαθύτατη κρίση ανθρωπίνων δικαιωμάτων που βιώνει το Ιράν.
Παιδιά θύματα ηλεκτροσόκ και σεξουαλικής βίας
Ιδιαίτερα ανατριχιαστική είναι η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, σύμφωνα με την οποία ακόμη και ανήλικοι ηλικίας 12 έως 14 ετών υπέστησαν βιασμούς, ηλεκτροσόκ και άλλες μορφές βασανιστηρίων κατά τη διάρκεια των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν. Η σεξουαλική βία χρησιμοποιείται σκόπιμα ως μέσο ταπείνωσης και ψυχολογικού εκφοβισμού, ακόμη και απέναντι σε παιδιά που αδυνατούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους. Ένα από τα πιο τρομακτικά περιστατικά που αναφέρονται αφορά έναν ανήλικο που οδηγήθηκε σε δωμάτιο όπου βρισκόταν ένα γυμνό κορίτσι στο πάτωμα και δέχτηκε εντολή να τη βιάσει. Όταν αρνήθηκε, ο ανακριτής τον έδεσε πάνω σε τραπέζι, τον βίασε ο ίδιος και κατόπιν του είπε ψυχρά: «Τώρα είσαι έτοιμος για τηλεοπτική συνέντευξη» — μια φράση που αποκαλύπτει με τρομακτική σαφήνεια τη λογική του συστήματος.
Παράλληλα, οι μαρτυρίες γυναικών κρατουμένων αποκαλύπτουν ένα περιβάλλον ανελέητης βίας που λειτουργεί με ρουτίνα και ψυχρή αποτελεσματικότητα. Μια πρώην κρατούμενη που πέρασε πέντε χρόνια στα κέντρα κράτησης του ιρανικού καθεστώτος πριν από περίπου μία δεκαετία, περιέγραψε πώς άκουγε καθημερινά τις κραυγές γυναικών που βιάζονταν και βασανίζονταν. «Ακούς ανθρώπους να ουρλιάζουν, να κλαίνε και να ικετεύουν. Μερικές φορές φαντάζεσαι πως οι φωνές ανήκουν σε μέλη της οικογένειάς σου. Νομίζεις ότι ίσως είναι ο αδερφός ή η αδερφή σου», ανέφερε η ίδια χαρακτηριστικά, προσθέτοντας: «Θέλουν να τα ακούς όλα αυτά και θέλουν να λυγίσεις». Η ψυχολογική διάσταση των βασανιστηρίων είναι αναπόσπαστο μέρος της τακτικής — το να ακούς χωρίς να μπορείς να κάνεις τίποτα αποτελεί από μόνο του μια μορφή ανείπωτης αγωνίας.
Μαστιγώσεις σε σειρά και κακοποίηση νοσοκόμων
Άλλη πρώην κρατούμενη, μέσα από τα απομνημονεύματά της, ανασύρει εικόνες ακραίας βαρβαρότητας από τη δεκαετία του 1980. Η ίδια περιγράφει πώς κατά την άφιξή της για ανάκριση, δεν της τέθηκε καμία ερώτηση — ο ανακριτής απλώς ανακοίνωσε ότι θα δεχόταν 60 μαστιγώματα. Έσπρωξαν δύο μεταλλικά κρεβάτια το ένα δίπλα στο άλλο, ανάγκασαν εκείνη και ακόμη 15 γυναίκες να ξαπλώσουν πάνω τους, και τις μαστίγωσαν όλες στα πέλματα με μια ψυχρότητα που αποκαλύπτει τη ρουτίνα πίσω από τη βία. Ο ανακριτής, σύμφωνα με τη μαρτυρία, φαινόταν απλώς «πολύ κουρασμένος» για να τιμωρήσει κάθε κρατούμενη ξεχωριστά. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια αντιμετωπιζόταν ως εμπόδιο ρουτίνας και όχι ως αξία που πρέπει να σεβαστεί.
Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη αίσθηση προκαλούν οι καταγγελίες για δύο νοσοκόμες από το Rajaei Heart Center της Τεχεράνης, οι οποίες φέρεται να βιάστηκαν και να βασανίστηκαν από πράκτορες ασφαλείας — και ο μόνος λόγος ήταν ότι είχαν περιθάλψει τραυματισμένους διαδηλωτές. Ωστόσο, το μήνυμα που στέλνει το καθεστώς είναι σαφές: ακόμη και η ιατρική φροντίδα, ακόμη και η βασική ανθρωπιά τιμωρείται αν κατευθύνεται σε όσους αμφισβητούν την εξουσία. Παρά τον τρόμο, μαρτυρίες σαν αυτές εξακολουθούν να βγαίνουν στο φως χάρη στο θάρρος εκείνων που επιλέγουν να μιλήσουν. Η διεθνής κοινότητα καλείται να αντιμετωπίσει αυτές τις αποκαλύψεις με την απαραίτητη σοβαρότητα και να αναλάβει τις ευθύνες της απέναντι στα θύματα του ιρανικού καθεστώτος.
