Σοβαρό διπλωματικό και αμυντικό επεισόδιο αποκαλύφθηκε με το αεροσκάφος που μετέφερε τον Βρετανό υπουργό Άμυνας Τζον Χίλι να δέχεται παρεμβολή στα συστήματα GPS κοντά στα ρωσικά σύνορα. Το περιστατικό σημειώθηκε την Πέμπτη, κατά την επιστροφή του υπουργού από την Εσθονία, και το βρετανικό υπουργείο Άμυνας το χαρακτήρισε «απερίσκεπτη ρωσική παρέμβαση». Τις πληροφορίες αποκάλυψε πρώτη η εφημερίδα The Times, με δημοσιογράφο της να βρίσκεται μέσα στο αεροσκάφος κατά τη διάρκεια του περιστατικού.
Τι έγινε κατά τη διάρκεια της τρίωρης πτήσης
Το κυβερνητικό αεροσκάφος τύπου Falcon 900LX της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας (Royal Air Force) είχε αναχωρήσει από την Εσθονία, όπου ο Τζον Χίλι είχε μεταβεί για να επισκεφθεί Βρετανούς στρατιώτες που σταθμεύουν εκεί. Κατά τη διάρκεια της τρίωρης πτήσης, το δορυφορικό σήμα διακόπηκε ενώ το αεροσκάφος βρισκόταν κοντά στα ρωσικά σύνορα. Τα τηλέφωνα και οι υπολογιστές των επιβαινόντων έπαψαν να μπορούν να συνδεθούν στο διαδίκτυο, ενώ οι πιλότοι αναγκάστηκαν να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικές μεθόδους πλοήγησης για να προσδιορίσουν τη θέση του αεροσκάφους. Το βρετανικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε τις πληροφορίες στο πρακτορείο AFP, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει αν το αεροσκάφος αποτέλεσε σκόπιμο στόχο.
Η παρεμβολή διήρκεσε περίπου τρεις ώρες και ανάγκασε το πλήρωμα να χρησιμοποιήσει εφεδρικά συστήματα πλοήγησης. Το γεγονός ότι δημοσιογράφος της The Times βρισκόταν επί του αεροσκάφους επέτρεψε την άμεση αποκάλυψη του περιστατικού, το οποίο διαφορετικά ίσως να παρέμενε αδημοσίευτο. Το βρετανικό υπουργείο Άμυνας αρνήθηκε να αποκαλύψει περαιτέρω τεχνικές λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι πιλότοι διαχειρίστηκαν την κατάσταση ή τις επιπτώσεις στη λειτουργία του αεροσκάφους.
Αντιδράσεις και ευρύτερο πλαίσιο βρετανορωσικής έντασης
Ο Τζον Χίλι κατηγόρησε ανοιχτά τη Ρωσία ότι βρίσκεται πίσω από το περιστατικό, χαρακτηρίζοντάς το «απερίσκεπτη ρωσική παρέμβαση». Παράλληλα, το υπουργείο Άμυνας τόνισε ότι η Βασιλική Πολεμική Αεροπορία είναι «καλά προετοιμασμένη» να αντιμετωπίζει τέτοιου είδους ενέργειες. Το περιστατικό δεν είναι το πρώτο στο είδος του: το 2024, αεροσκάφος της Royal Air Force που μετέφερε τον τότε υπουργό Άμυνας Γκραντ Σαπς είχε δεχθεί προσωρινή παρεμβολή στα σήματά του κοντά στο ρωσικό έδαφος, κατά την επιστροφή του από την Πολωνία.
Το νέο αυτό επεισόδιο έρχεται σε μια ήδη τεταμένη περίοδο στις σχέσεις Λονδίνου και Μόσχας. Λίγες ημέρες πριν, το βρετανικό υπουργείο Άμυνας είχε ανακοινώσει ότι αναγνωριστικό αεροσκάφος της Royal Air Force «αναχαιτίστηκε με επικίνδυνο τρόπο» από ρωσικά μαχητικά πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα τον Απρίλιο. Ο Χίλι είχε τότε χαρακτηρίσει τη συμπεριφορά των Ρώσων πιλότων «επικίνδυνη και απαράδεκτη», ενώ αξιωματούχοι είπαν ότι ήταν το σοβαρότερο τέτοιο περιστατικό από το 2022, όταν ρωσικό αεροσκάφος είχε εκτοξεύσει πύραυλο κοντά σε βρετανικό αεροσκάφος στην ίδια περιοχή.
Το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί έναν από τους πλέον σταθερούς υποστηρικτές της Ουκρανίας από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022. Ο Χίλι επανέλαβε ότι αυτές οι ρωσικές ενέργειες δεν θα αποτρέψουν το Ηνωμένο Βασίλειο «από τη δέσμευσή του να υπερασπίζεται το NATO, τους συμμάχους και τα συμφέροντά του απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα». Ωστόσο, η συσσώρευση τέτοιων περιστατικών εντείνει τις ανησυχίες στο Λονδίνο για τις μεθόδους που χρησιμοποιεί η Μόσχα στον εναέριο χώρο κοντά στα σύνορά της.
