Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν σημαντικά την Τετάρτη 27 Μαΐου 2026, καθώς οι επενδυτές αξιολογούν τις προοπτικές μιας διπλωματικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ωστόσο, οι στρατιωτικές συγκρούσεις στα Στενά του Ορμούζ και οι ανεπίλυτες διαφορές για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης διατηρούν την αβεβαιότητα σε υψηλά επίπεδα. Η συγκυρία αποκαλύπτει τα βαθύτερα στρατηγικά αδιέξοδα που αντιμετωπίζει η Ουάσιγκτον σε μια σύγκρουση που δεν μπορεί να κερδίσει καθαρά αλλά ούτε και να εγκαταλείψει εύκολα.
Διαβάστε επίσης: Το Ιράν ζητά αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων για συμφωνία
Τι έγινε: Πτώση τιμών εν μέσω διπλωματικών επαφών και στρατιωτικών επεισοδίων
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του πετρελαίου Brent διαπραγματεύονται γύρω από τα 98 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας πτώση που ξεπερνά το 1,5%, ενώ το αργό πετρέλαιο WTI υποχωρεί κοντά στα 92 δολάρια, διευρύνοντας τις απώλειες από την αρχή της εβδομάδας. Η πίεση στις τιμές αντικατοπτρίζει τις προσδοκίες της αγοράς για πιθανή αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Παρά ταύτα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, προειδοποίησε νωρίτερα ότι μια τελική συμφωνία θα μπορούσε να χρειαστεί αρκετές ακόμη ημέρες, καθώς παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα.
Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εκρηκτική. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι έπληξε ιρανικά ταχύπλοα σκάφη που φέρεται να τοποθετούσαν νάρκες στη στρατηγική αυτή θαλάσσια οδό. Το Ιράν αντέδρασε ανοίγοντας πυρ εναντίον αμερικανικών αεροσκαφών, με αποτέλεσμα να ακολουθήσουν νέα αμερικανικά πλήγματα σε εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων. Οι Φρουροί της Επανάστασης ισχυρίστηκαν επιπλέον ότι στόχευσαν αμερικανικό μαχητικό αεροσκάφος F-35 και πολλά drones που εισήλθαν στον ιρανικό εναέριο χώρο, αν και η Ουάσιγκτον δεν επιβεβαίωσε τους ισχυρισμούς αυτούς.
Στο διπλωματικό μέτωπο, ο κορυφαίος ιρανός διαπραγματευτής, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, παρέμεινε στο Κατάρ για συνομιλίες, σηματοδοτώντας ότι η Τεχεράνη δεν εγκατέλειψε τις διαπραγματεύσεις παρά τις στρατιωτικές εξελίξεις. Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων ύψους περίπου 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων και οι όροι επαναλειτουργίας των θαλάσσιων διαδρόμων. Ένα από τα ενδιάμεσα βήματα που εξετάζονται αφορά τη σταδιακή αποδέσμευση περίπου 24 δισ. δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων που βρίσκονται στο εξωτερικό.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Η παγίδα για τον Τραμπ και η διπλή στρατηγική του Ιράν
Αναλυτές του Foreign Affairs επισημαίνουν ότι η Ουάσιγκτον βρίσκεται μπροστά σε ένα στρατηγικό αδιέξοδο που ο Ντόναλντ Τραμπ είχε υποσχεθεί να αποφύγει. Η αρχική λογική της αμερικανικής στρατηγικής στηρίχθηκε στην υπόθεση ότι η συντριπτική στρατιωτική ισχύς — αεροπορικές επιδρομές, πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης — θα παρέλυε γρήγορα το Ιράν και θα το οδηγούσε σε συνθηκολόγηση. Η υπόθεση αυτή αποδείχθηκε εσφαλμένη. Η αμερικανοϊσραηλινή επιχείρηση κατέστρεψε στρατιωτικούς στόχους και κέντρα διοίκησης, αλλά δεν κατάφερε να ρίξει το ιρανικό καθεστώς — αντίθετα, το ενίσχυσε εσωτερικά.
Σύμφωνα με ανάλυση της Wall Street Journal, η ιρανική ηγεσία ακολουθεί διπλή στρατηγική: επιδιώκει οικονομική ανακούφιση για τη βαριά επιβαρυμένη εγχώρια οικονομία, ενώ ταυτόχρονα αποφεύγει υποχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα που θα επέτρεπαν στον Τραμπ να εμφανιστεί ως νικητής. Στο εσωτερικό της χώρας, οι κυρώσεις, ο αποκλεισμός και οι επιπτώσεις των συγκρούσεων έχουν επιβαρύνει περαιτέρω μια ήδη εύθραυστη οικονομική κατάσταση, με ελλείψεις καυσίμων, υψηλό πληθωρισμό και ορατή κοινωνική δυσαρέσκεια. Παράλληλα, σκληροπυρηνικοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι αντιτίθενται ανοιχτά στη διπλωματία, χαρακτηρίζοντας τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ «καθαρή απώλεια».
Περιφερειακές δυνάμεις, όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, πιέζουν τον Τραμπ να προτιμήσει τη διπλωματία, εκφράζοντας ανησυχία ότι μια στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να ωθήσει το Ιράν σε αντίποινα εναντίον των γειτονικών τους κρατών. Μεσολαβητές όπως το Κατάρ, η Αίγυπτος και το Πακιστάν επιχειρούν να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, εμφανίζεται να αναθεωρεί τη στάση του για το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν: ενώ προηγουμένως ζητούσε την παράδοσή του στις ΗΠΑ, τώρα φαίνεται ανοιχτός στην καταστροφή του ή στη μεταφορά του σε τρίτη χώρα υπό διεθνή εποπτεία.
Τι ακολουθεί: Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το κρίσιμο στοίχημα
Το κεντρικό ζήτημα που εξακολουθεί να μπλοκάρει κάθε συμφωνία είναι τα Στενά του Ορμούζ. Η Τεχεράνη δεν έχει δεσμευτεί να εγγυηθεί την ελεύθερη διέλευση πλοίων, μετατρέποντας τη στρατηγική αυτή θαλάσσια οδό από διαπραγματευτικό χαρτί σε μόνιμο μέσο πίεσης. Πριν από τον πόλεμο, το βασικό διαπραγματευτικό χαρτί του Ιράν ήταν το πυρηνικό του πρόγραμμα. Σήμερα, η δυνατότητα να απειλεί τη διεθνή αγορά ενέργειας μέσω των Στενών έχει αναδειχθεί σε ισχυρότερο μέσο. Όσο οι δύο πλευρές δεν τα λύνουν αυτό, η αβεβαιότητα στις αγορές ενέργειας και ο κίνδυνος νέου πληθωριστικού σοκ στην παγκόσμια οικονομία παραμένουν ορατά σενάρια.
