Αντιδράσεις προκάλεσε η φωτογράφιση της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Νορβηγίας λίγες μέρες πριν από την πρεμιέρα του Μουντιάλ 2026, κατά την οποία ο Έρλινγκ Χάαλαντ και συμπαίχτες του εμφανίστηκαν ντυμένοι ως Βίκινγκ. Η επιλογή της ομοσπονδίας να αξιοποιήσει την ιστορική φιγούρα των Σκανδιναβών πολεμιστών για τη βιτρίνα της εθνικής ομάδας δίχασε τη νορβηγική κοινωνία. Αρκετοί σχολιαστές αντέδρασαν έντονα, με ορισμένους να χαρακτηρίζουν τις εικόνες «σωβινιστικές» και να τις συνδέουν με νεοναζιστική συμβολική. Η φωτογράφιση έγινε στο Όσλο και πυροδότησε δημόσιο διάλογο για τη χρήση ιστορικών συμβόλων στον σύγχρονο αθλητισμό.
Η φωτογράφιση στο Όσλο και ο Σκωτσέζος φωτογράφος
Η ομοσπονδία ποδοσφαίρου της Νορβηγίας αποφάσισε να οργανώσει ιδιαίτερη φωτογράφιση για τον Χάαλαντ και τους συμπαίχτες του, με τους παίκτες να εμφανίζονται με κοστούμια και αξεσουάρ εμπνευσμένα από τους Βίκινγκ. Πίσω από τον φακό βρισκόταν ο Σκωτσέζος φωτογράφος Ντέιβιντ Γιάροου, τον οποίο ο ίδιος ο Χάαλαντ σύστησε στην ομοσπονδία. Ο Γιάροου εξήγησε τη σκέψη του πίσω από την επιλογή μιλώντας στο Athletic, λέγοντας ότι «γνώριζα ότι μπορεί να υπήρχε κάποια κριτική, αλλά ήθελα να παίξω με αυτή την αίσθηση του ταξιδιού που πηγαίνει πίσω στους Βίκινγκς, σαν να σαλπάρουν για την Αμερική». Η αναφορά στην Αμερική συνδέεται με το γεγονός ότι το Μουντιάλ 2026 διεξάγεται στη Βόρεια Αμερική, κάνοντας τη ναυτική μεταφορά των Βίκινγκ να αποκτά επικοινωνιακή λογική κατά τον φωτογράφο.
Παράλληλα, έντονες αντιδράσεις προκάλεσαν και οι ίδιες οι φανέλες της εθνικής Νορβηγίας, οι οποίες φέρουν γραφή που θυμίζει ρούνους στο πίσω μέρος τους. Οι επικριτές επεσήμαναν ότι αυτά τα οπτικά στοιχεία χρησιμοποιούνται στη «νεοναζιστική και φασιστική συμβολική γλώσσα», ενισχύοντας περαιτέρω την αμφιλεγόμενη εικόνα που δημιούργησε η φωτογράφιση. Οι επικριτές υπογράμμισαν επίσης ότι ο εξωραϊσμός της εικόνας των Βίκινγκ αγνοεί τις σκοτεινές πτυχές της ιστορίας τους, συγκεκριμένα τις επιδρομές, τις λεηλασίες και τους βιασμούς που διέπρατταν κατά την περίοδο που κυριαρχούσαν στις θάλασσες. Η αμφιλεγόμενη αυτή φωτογράφιση ξεπέρασε τα σύνορα της Νορβηγίας και έγινε θέμα συζήτησης στον διεθνή τύπο.
Αντιδράσεις: «Θυμίζει νεοναζί» και η απάντηση Σόλμπακεν
Η πιο αιχμηρή κριτική ήρθε από τον δημοσιογράφο της νορβηγικής εφημερίδας Morgenbladet, Μάρκους Σλέτολμ, ο οποίος χαρακτήρισε τις εικόνες «σωβινιστικές». Ο Σλέτολμ πήγε ακόμα πιο μακριά, υποστηρίζοντας ότι οι φωτογραφίες αυτές «θυμίζουν αυτά που πρέσβευαν οι νεοναζί πριν από δέκα χρόνια». Η δήλωσή του έπεσε σαν βόμβα στη νορβηγική δημόσια σφαίρα, ανοίγοντας έναν ευρύτερο προβληματισμό για τα όρια μεταξύ εθνικής υπερηφάνειας και πρόσληψης ακροδεξιών συμβόλων. Η ανησυχία των επικριτών εντοπίζεται στο ότι η ρομαντοποίηση αυτής της ιστορίας έχει αξιοποιηθεί στο παρελθόν ως εργαλείο από ακροδεξιά κινήματα.
Από την ακαδημαϊκή κοινότητα, η Νορβηγίδα ακαδημαϊκός Τζέιν Χάουγκ Σκιόλντλι μίλησε στην εφημερίδα Klassekampen και εξέφρασε τις δικές της ανησυχίες. Η Σκιόλντλι υποστήριξε ότι οι φανέλες θα μπορούσαν να θεωρηθούν «υπερ-αρρενωπές και εξτρεμιστικές», επισημαίνοντας ότι η ρουνική γραφή στο πίσω μέρος αποτελεί «τυπικό στοιχείο νεοναζιστικής και φασιστικής συμβολικής γλώσσας». Ωστόσο, η κριτική δεν υπήρξε μονόδρομη, καθώς τμήμα του κοινού υπερασπίστηκε την επιλογή ως ομαλή αξιοποίηση της νορβηγικής ιστορικής κληρονομιάς ενόψει μιας μεγάλης διεθνούς διοργάνωσης.
Ο ομοσπονδιακός προπονητής της Νορβηγίας, Στάλε Σόλμπακεν, επέλεξε να υποβαθμίσει τη σημασία της αντιπαράθεσης όταν ρωτήθηκε γι’ αυτή. «Υπάρχουν πολλά μεγαλύτερα και πιο δύσκολα θέματα από αυτό. Δεν έχω την πολυτέλεια να χάνω χρόνο σε αυτό», δήλωσε χαρακτηριστικά. Με αυτή τη στάση ο Σόλμπακεν έδωσε να καταλάβει ότι η αγωνιστική προετοιμασία για το Μουντιάλ 2026 παραμένει η απόλυτη προτεραιότητα, αφήνοντας τις κοινωνικές αντιπαραθέσεις σε δεύτερο πλάνο. Η νορβηγική ποδοσφαιρική ομοσπονδία δεν φαίνεται να σχεδιάζει να αποσύρει ή να απολογηθεί για τη φωτογράφιση, παρά τις έντονες αντιδράσεις που αυτή πυροδότησε.
