Μια νέα γενιά έξυπνων συσκευών με τεχνολογία AI προκαλεί σοβαρό προβληματισμό στην εκπαιδευτική κοινότητα παγκοσμίως. Έξυπνα γυαλιά, αόρατα ακουστικά και στυλό με ενσωματωμένη οθόνη διαφημίζονται ανοιχτά στα social media ως εργαλεία εξαπάτησης κατά τη διάρκεια σχολικών εξετάσεων, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία των εκπαιδευτικών συστημάτων αξιολόγησης.
Τι συμβαίνει στις αίθουσες εξετάσεων
Συσκευές που μέχρι πρόσφατα ανήκαν στο χώρο της επιστημονικής φαντασίας έχουν πλέον γίνει εμπορικά διαθέσιμες και προωθούνται ανοιχτά για χρήση σε εξετάσεις. Τα έξυπνα γυαλιά είναι σχεδιασμένα ώστε να προβάλλουν κείμενο απευθείας στους φακούς, ορατό αποκλειστικά στον χρήστη, καθιστώντας σχεδόν αδύνατο τον εντοπισμό τους από τους επιτηρητές. Τα αόρατα ακουστικά, από την πλευρά τους, επιτρέπουν στον εξεταζόμενο να λαμβάνει προφορικές απαντήσεις χωρίς να γίνεται αντιληπτός. Παράλληλα, στυλό εξοπλισμένα με μικροσκοπικές οθόνες συμπληρώνουν το νέο οπλοστάσιο της εξαπάτησης στις σχολικές αίθουσες.
Ο ανεξάρτητος ρυθμιστικός φορέας Ofqual, που εποπτεύει το σύστημα εξετάσεων και τίτλων σπουδών στο Ηνωμένο Βασίλειο, έχει ήδη εντοπίσει τον αυξανόμενο κίνδυνο που αντιπροσωπεύουν αυτές οι συσκευές. Σύμφωνα με τον Guardian, τα έξυπνα γυαλιά και τα αόρατα ακουστικά αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο για περιστατικά αντιγραφής στις σχολικές αίθουσες. Ο επικεφαλής της Ofqual, Ίαν Μπόκμαν, προειδοποίησε ότι η πρόσφατη αύξηση της αντιγραφής μέσω των smartphones αναμένεται να επιδεινωθεί περαιτέρω από το επόμενο κύμα φορητών συσκευών.
Ο Μπόκμαν επισήμανε σε podcast του φορέα ότι η τεχνολογία εξελίσσεται με ρυθμούς πολύ ταχύτερους από τους ισχύοντες κανονισμούς. Ανέφερε χαρακτηριστικά πως εκτός από τα γνωστά κινητά τηλέφωνα, τα έξυπνα ρολόγια — που παρουσιάζονται ολοένα και πιο συχνά στους νέους — είναι πλήρως συνδεδεμένα στο διαδίκτυο και δημιουργούν τις ίδιες προκλήσεις. Η κατάσταση αυτή ωθεί τις αρχές να επανεξετάσουν άμεσα τα ισχύοντα πρωτόκολλα επιτήρησης.
Αντιδράσεις και πλαίσιο της κρίσης
Η Ofqual έχει ήδη ξεκινήσει έλεγχο των εργασιών που υποβάλλουν οι μαθητές στα μαθήματα GCSE και A-level, προκειμένου να εντοπίσει πιθανή χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Οι καθηγητές έχουν δηλώσει ότι δυσκολεύονται ιδιαίτερα να αναγνωρίσουν κείμενα παραγόμενα από AI, γεγονός που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το ήδη πιεσμένο εκπαιδευτικό σύστημα. Ο επικεφαλής της ρυθμιστικής αρχής αποκάλυψε ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο αυστηρότερων ελέγχων κατά τη διάρκεια των εξετάσεων, χωρίς να διευκρινιστεί ακόμη ποια συγκεκριμένα μέτρα θα ληφθούν.
Ο Μπόκμαν τόνισε με έμφαση ότι το σύστημα πιστοποίησης προσόντων του Ηνωμένου Βασιλείου αποτελεί πραγματικό εθνικό πλεονέκτημα που πρέπει να διαφυλαχθεί. Η υπονόμευσή του, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν εξυπηρετεί κανέναν — ούτε τους μαθητές, ούτε τους εργοδότες, ούτε τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που βασίζονται στα αποτελέσματα αυτών των εξετάσεων για να αξιολογήσουν υποψηφίους. Η εμπιστοσύνη στη διαδικασία αξιολόγησης, τόνισε, είναι θεμελιώδης για ολόκληρο το εκπαιδευτικό οικοδόμημα.
Το πρόβλημα δεν αφορά αποκλειστικά το Ηνωμένο Βασίλειο. Εκπαιδευτικές αρχές σε ολόκληρο τον κόσμο αντιμετωπίζουν την ίδια «κούρσα» ανάμεσα στην τεχνολογία και τους κανονισμούς. Η ανοιχτή διαφήμιση των συσκευών αυτών στα social media ως εργαλείων εξαπάτησης καταδεικνύει πόσο γρήγορα έχει εξελιχθεί η κατάσταση, μετατρέποντας ένα τεχνολογικό φαινόμενο σε ζήτημα εκπαιδευτικής ηθικής και δικαιοσύνης.
Τι ακολουθεί
Η Ofqual έχει δεσμευτεί να παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της τεχνολογίας και να δράσει με ταχύτητα. Ο Ίαν Μπόκμαν αναφέρθηκε ρητά στην ανάγκη ο φορέας να κινείται «πολύ γρήγορα», δεδομένου ότι η τεχνολογία δεν περιμένει. Ο έλεγχος των μαθημάτων GCSE και A-level για ίχνη χρήσης AI βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, ενώ το ενδεχόμενο αυστηρότερων πρωτοκόλλων επιτήρησης κατά τη διεξαγωγή εξετάσεων παραμένει ανοιχτό. Η τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης φαίνεται να αλλάζει οριστικά τους κανόνες του παιχνιδιού στις αίθουσες εξετάσεων, αναγκάζοντας ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα να επανασχεδιαστεί από την αρχή.
