Στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής βρίσκεται το αμφιλεγόμενο σχέδιο για πολυτελές θέρετρο Κούσνερ στην Αλβανία, που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην προστατευόμενη περιοχή Βιόσα-Νάρτα, όπου προβλέπεται να κατασκευαστεί τμήμα του έργου, και εξέφρασε σοβαρές ανησυχίες για τη συμμόρφωση με τα περιβαλλοντικά πρότυπα. Παράλληλα, ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα αναδημοσίευσε στο Instagram βίντεο τεχνητής νοημοσύνης που τον δείχνει με γυναικεία εσώρουχα, σαρκάζοντας τους influencers που συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις. Το θέρετρο Κούσνερ στην Αλβανία έχει πυροδοτήσει μαζικές διαδηλώσεις στα Τίρανα και θέτει υπό αμφισβήτηση την ενταξιακή πορεία της χώρας στην ΕΕ.
Το αμφιλεγόμενο έργο και η παρέμβαση της Κομισιόν
Το επενδυτικό σχέδιο που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ αφορά την κατασκευή πολυτελούς τουριστικού θέρετρου στις ακτές της Αδριατικής, με τμήμα του να εκτείνεται εντός της προστατευόμενης περιοχής Βιόσα-Νάρτα. Η υπόθεση έφερε χιλιάδες πολίτες στους δρόμους των Τιράνων, οι οποίοι κρατούν χάρτινες φιγούρες ροζ φλαμίνγκο — ένα από τα προστατευόμενα αποδημητικά είδη που απειλούνται από το έργο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ρωτήθηκε αν το σχέδιο συνάδει με την περιβαλλοντική νομοθεσία της ΕΕ και αν θα έχει αντίκτυπο στην ενταξιακή πορεία της Αλβανίας. Ο εκπρόσωπος Γκιγιόμ Μερσιέ απάντησε ότι «η Επιτροπή παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις» και ότι έχουν ήδη εκφραστεί ανησυχίες προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος της Αλβανίας.
Ο αρμόδιος αλβανός υπουργός δεσμεύτηκε ότι οι κατασκευαστικές εργασίες έχουν ανασταλεί και ότι θα διενεργηθεί ολοκληρωμένη εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών. Ο Μερσιέ τόνισε ωστόσο ότι οι ανησυχίες δεν είναι καινούριες: έχουν ήδη καταγραφεί στην έκθεση διεύρυνσης της Επιτροπής, όπου σημειώνεται ότι η επανειλημμένη παράταση του Νόμου για τις Στρατηγικές Επενδύσεις συνεχίζει να προκαλεί σοβαρές ανησυχίες για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε προστατευόμενες περιοχές. Η υπόθεση αναδεικνύει μια βαθύτερη αντίφαση: η Αλβανία επιδιώκει ταχεία προσέγγιση με την ΕΕ, ενώ ταυτόχρονα προωθεί επενδυτικά σχέδια που ενδέχεται να τη θέσουν σε ευθεία σύγκρουση με τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις της ένωσης. Το Κεφάλαιο 27, που αφορά το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ενταξιακής αντιπαράθεσης.
Ο Ράμα σαρκάζει τους διαδηλωτές με βίντεο AI
Ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα επέλεξε τη σάτιρα ως απάντηση στις κινητοποιήσεις. Αναδημοσίευσε στον λογαριασμό του στο Instagram ένα βίντεο τεχνητής νοημοσύνης στο οποίο εμφανίζεται με δερμάτινη μίνι φούστα και γυναικεία εσώρουχα, σχολιάζοντας: «Όποιος κι αν το έφτιαξε, μπράβο του». Το βίντεο παραπέμπει σε δηλώσεις που είχε κάνει στις 7 Ιουνίου κατά τη διάρκεια δημόσιας εκδήλωσης, όπου επέκρινε ανοιχτά τους influencers που στηρίζουν τις κινητοποιήσεις κατά του αμφιλεγόμενου έργου που συνδέεται με τον Κούσνερ. Η ανάρτηση αναζωπύρωσε αμέσως τη δημόσια αντιπαράθεση γύρω από το θέρετρο Κούσνερ στην Αλβανία και τη στάση της κυβέρνησης απέναντι στις αντιδράσεις.
Κατά την εκδήλωση της 7ης Ιουνίου, ο Ράμα υποστήριξε ότι πολλοί influencers που συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις αποκομίζουν σημαντικά έσοδα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χωρίς να καταβάλλουν τους αντίστοιχους φόρους. Χρησιμοποιώντας σατιρικό τόνο, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «οι μπλόγκερ προκαλούν ο ένας τον άλλον, ο ένας ντυμένος φλαμίνγκο κι ο άλλος ντυμένος σαν εμένα, για να δούμε ποιος θα κερδίσει». Ο Αλβανός πρωθυπουργός είχε επίσης υποστηρίξει ότι αρκετοί από τους διαδηλωτές δεν γνωρίζουν σε βάθος τις πτυχές της υπόθεσης και επιδιώκουν κυρίως δημοσιότητα. Ωστόσο, η νέα ανάρτηση δεν κατάφερε να κλείσει τη συζήτηση — αντιθέτως, οι διαδηλωτές συνεχίζουν να γεμίζουν τους δρόμους των Τιράνων με τις εμβληματικές φιγούρες του ροζ φλαμίνγκο.
Τι ακολουθεί: Αυστηρές απαιτήσεις για την ενταξιακή πορεία
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει σαφείς όρους για το κλείσιμο του Κεφαλαίου 27 που αφορά το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή. Η Αλβανία οφείλει να εναρμονιστεί πλήρως με τη νομοθεσία της ΕΕ στον τομέα αυτό, να τερματίσει τη νομοθεσία του 2015 για τις στρατηγικές επενδύσεις και να αποδείξει ικανότητα διαχείρισης μελλοντικών περιοχών Natura 2000. «Η Αλβανία θα πρέπει να αποφύγει ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εκπλήρωση του κλεισίματος του ορόσημου. Περιμένουμε από τις αλβανικές αρχές να ενεργήσουν χωρίς καθυστέρηση», τόνισε ο εκπρόσωπος Γκιγιόμ Μερσιέ. Η Κομισιόν βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τις αλβανικές αρχές, δηλώνοντας ρητά ότι το ζήτημα «είναι στο ραντάρ» της και δεν πρόκειται να αφεθεί στην αφάνεια.
