Αυτόνομα θαλάσσια συστήματα και ναυτική ρομποτική διδάσκει στην Ελλάδα το Massachusetts Institute of Technology (MIT), στο πλαίσιο εκπαιδευτικού προγράμματος που διεξάγεται στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων (ΣΝΔ). Το πρόγραμμα φέρει τον τίτλο «MIT TRITON Summer School: Marine Robotics & Autonomous Systems Training Program» και αποτελεί πρωτοβουλία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων. Ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού επισκέφθηκε σήμερα τις εγκαταστάσεις για να παρακολουθήσει από κοντά την εξέλιξη της δράσης.
Τι περιλαμβάνει το πρόγραμμα MIT TRITON
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα MIT TRITON καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αφορούν τα αυτόνομα θαλάσσια συστήματα, τη θαλάσσια ρομποτική και τις σύγχρονες εξελίξεις στον τομέα αυτό. Η εκπαίδευση συνδυάζει θεωρητική κατάρτιση, εργαστηριακές δοκιμές και πρακτική εφαρμογή με χρήση ρομποτικών σκαφών. Οι συμμετέχοντες εκπαιδεύονται στη σχεδίαση, ολοκλήρωση και επιχειρησιακή αξιοποίηση αυτόνομων θαλάσσιων συστημάτων, αποκτώντας δεξιότητες που θεωρούνται κρίσιμες για τη σύγχρονη αμυντική τεχνολογία. Η πρακτική διάσταση του προγράμματος αποτελεί τον κεντρικό του άξονα, καθώς οι εκπαιδευόμενοι λειτουργούν άμεσα με ρομποτικά σκάφη πραγματικών προδιαγραφών.
Το πρόγραμμα υλοποιείται από το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), κατόπιν πρωτοβουλίας του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ). Στόχος του είναι η μεταφορά διεθνούς τεχνογνωσίας και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού των Ενόπλων Δυνάμεων σε τομείς αιχμής. Η υλικοτεχνική υποστήριξη παρέχεται από τη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, η οποία φιλοξενεί τόσο τις θεωρητικές συνεδρίες όσο και τις πρακτικές ασκήσεις. Η επιλογή της ΣΝΔ ως χώρου υλοποίησης δεν είναι τυχαία: διαθέτει τις κατάλληλες θαλάσσιες εγκαταστάσεις για δοκιμές αυτόνομων σκαφών.
Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του προγράμματος αποτελεί η διακλαδική του σύνθεση. Σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ) για εκμετάλλευση ευκαιριών διακλαδικής εκπαίδευσης, στο πρόγραμμα συμμετέχουν στελέχη από τον Στρατό Ξηράς, το Πολεμικό Ναυτικό, την Πολεμική Αεροπορία και το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή. Παράλληλα, συμμετέχουν εκπρόσωποι από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) και ιδιωτικοί φορείς του οικοσυστήματος θαλάσσιας τεχνολογίας, ενισχύοντας τη σύνδεση μεταξύ αμυντικής έρευνας και ακαδημαϊκής-επιχειρηματικής κοινότητας.
Η επίσκεψη του Αρχηγού ΓΕΝ και οι καθηγητές του MIT
Τις εγκαταστάσεις της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων επισκέφθηκε σήμερα ο Αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, Αρχηγός Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, για να ενημερωθεί αναλυτικά για την πορεία της εκπαιδευτικής δράσης. Ο Αντιναύαρχος ξεναγήθηκε στο πρόγραμμα από τον Καθηγητή Μιχαήλ Τριανταφύλλου, ο οποίος κατέχει τον τίτλο Henry L. and Grace Doherty Professor of Ocean Science and Engineering στο MIT. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, ο Αρχηγός ΓΕΝ παρέστη σε επίδειξη δυνατοτήτων μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας. Η επίδειξη ανέδειξε έμπρακτα τα αποτελέσματα που παράγει η εκπαίδευση μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Ο Αντιναύαρχος Κατάρας συνομίλησε επίσης με τον Καθηγητή David Barrett, Professor of the Practice στο τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών του MIT, καθώς και με τον Andrew Bennett, Senior Lecturer στο ίδιο τμήμα. Η επαφή με τους τρεις διεθνώς αναγνωρισμένους επιστήμονες αποτέλεσε ευκαιρία ανταλλαγής απόψεων για τις τρέχουσες εξελίξεις στη θαλάσσια ρομποτική και τις προοπτικές εφαρμογής τους στο ελληνικό αμυντικό περιβάλλον. Ο Αρχηγός ΓΕΝ συνοδευόταν από τον Υποναύαρχο Ιωάννη Ρέτσα ΠΝ, Διοικητή της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων, και τον Πλοίαρχο ε.α. Μάρκο Βασιλικό, Εντεταλμένο Σύμβουλο του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΛΚΑΚ.
Για το Πολεμικό Ναυτικό, η υλοποίηση του προγράμματος στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων έχει ξεχωριστή αξία, καθώς εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια επιτάχυνσης της ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών στις Ένοπλες Δυνάμεις. Η συμμετοχή ιδιωτικών φορέων θαλάσσιας τεχνολογίας και του ΕΜΠ δημιουργεί γέφυρες μεταξύ αμυντικής έρευνας, ακαδημαϊκής γνώσης και επιχειρηματικής πρακτικής. Ο πυρήνας του προγράμματος παραμένει η πρακτική εκπαίδευση στη χρήση και ανάπτυξη αυτόνομων θαλάσσιων συστημάτων από στελέχη που θα φέρουν αυτή τη γνώση στις μονάδες τους.
Το ΕΛΚΑΚ και η αμυντική καινοτομία
Το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) υλοποιεί το πρόγραμμα ως μέρος της αποστολής του για ενίσχυση της αμυντικής καινοτομίας σε κρίσιμες τεχνολογίες. Η συνεργασία με ένα από τα κορυφαία τεχνολογικά ιδρύματα παγκοσμίως αποτελεί σαφή ένδειξη της κατεύθυνσης που ακολουθεί η ελληνική αμυντική εκπαίδευση. Η απόκτηση τεχνογνωσίας σε αυτόνομα συστήματα — τόσο για επιφανειακά όσο και για υποβρύχια μη επανδρωμένα σκάφη — αποτελεί βασική προτεραιότητα για τα ναυτικά δυνάμεων σε παγκόσμιο επίπεδο. Η εκπαίδευση που παρέχεται μέσω του MIT TRITON αναμένεται να αποφέρει άμεσα αποτελέσματα στην επιχειρησιακή ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη εγχώριας τεχνογνωσίας σε έναν τομέα που διαμορφώνει το μέλλον της ναυτικής ισχύος.
