Νέες ρυθμίσεις για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη εισάγει το Υπουργείο Οικονομικών, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο υπολογισμού των τόκων για τους οφειλέτες που βρίσκονται σε ενεργή δικαστική ρύθμιση διάσωσης κύριας κατοικίας. Η νομοθετική αυτή παρέμβαση έρχεται ως συνέπεια της απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου και αφορά χιλιάδες δανειολήπτες που συνεχίζουν να αποπληρώνουν τα χρέη τους με βάση δικαστική απόφαση. Από εδώ και στο εξής, οι τόκοι δεν θα υπολογίζονται πάνω στο συνολικό κεφάλαιο της οφειλής, αλλά αποκλειστικά πάνω στη μηνιαία δόση που έχει οριστεί από το δικαστήριο. Η αλλαγή αυτή επιφέρει σημαντική μείωση στο μηνιαίο κόστος αποπληρωμής για χιλιάδες νοικοκυριά που προστατεύουν την κύρια κατοικία τους.
Διαβάστε επίσης: Ο νόμος Κατσέλη: Νέες ρυθμίσεις για 100.000 δανειολήπτες
Τι αλλάζει στον νόμο Κατσέλη και ποιους αφορά
Ο νέος τρόπος υπολογισμού ισχύει αποκλειστικά για τα δάνεια εκείνα που βρίσκονται σε ενεργή δικαστική ρύθμιση διάσωσης κύριας κατοικίας, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η αποπληρωμή και χωρίς ο οφειλέτης να έχει εκπέσει από τη ρύθμιση. Το βασικό κριτήριο είναι αν η ρύθμιση παραμένει ενεργή, δηλαδή αν ο δανειολήπτης εξακολουθεί να αποπληρώνει με βάση τη δικαστική απόφαση και δεν έχει χαθεί το καθεστώς προστασίας λόγω παρατεταμένης μη πληρωμής. Για αυτή την κατηγορία οφειλετών, ο τόκος επιβάλλεται πλέον μόνο στη μηνιαία καταβολή και όχι στο σύνολο του εναπομείναντος κεφαλαίου. Πρόκειται για ουσιαστική αλλαγή στη λογική υπολογισμού, η οποία μειώνει αυτόματα το ύψος κάθε δόσης.
Εκτός του νέου μηχανισμού παραμένουν οι υποθέσεις που έχουν ήδη κλείσει, καθώς και οι περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης έχει εκπέσει από τη ρύθμιση. Ο εξωδικαστικός μηχανισμός δεν εμπίπτει στη νέα ρύθμιση, όπως και οι ρυθμίσεις του νόμου 4605/2019, για τις οποίες διατηρείται ο παλαιός υπολογισμός της μηνιαίας δόσης ως τοκοχρεολυτικής δόσης επί του συνολικού ποσού. Η διαχωριστική γραμμή είναι σαφής: όσοι έχουν ενεργή δικαστική ρύθμιση ωφελούνται, ενώ οι κλειστές υποθέσεις και οι εξωδικαστικές ρυθμίσεις παραμένουν εκτός πεδίου εφαρμογής.
Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της αλλαγής, αρκεί ένα ενδεικτικό παράδειγμα. Για οφειλή 90.000 ευρώ με διάρκεια 240 μηνών και επιτόκιο 3,6%, η παλαιά μέθοδος οδηγούσε σε μηνιαία δόση περίπου 527 ευρώ. Με τον νέο υπολογισμό, η μηνιαία επιβάρυνση υποχωρεί κοντά στα 376 ευρώ, καθώς το κεφάλαιο αποπληρώνεται με 375 ευρώ και ο τόκος υπολογίζεται μόνο πάνω στη μηνιαία δόση. Η μηνιαία διαφορά φτάνει περίπου τα 151 ευρώ.
Αναδρομικές διαφορές και τι γίνεται με τις παλαιές πληρωμές
Η νομοθετική παρέμβαση έχει και αναδρομική διάσταση, αλλά με αυστηρούς περιορισμούς. Όσοι δανειολήπτες κατέβαλλαν υψηλότερες δόσεις επειδή ο τόκος υπολογιζόταν με τη δυσμενέστερη παλαιά μέθοδο, δεν θα λάβουν επιστροφή χρημάτων στον τραπεζικό τους λογαριασμό. Η διαφορά αναγνωρίζεται ως κεφάλαιο που έχει ήδη εξοφληθεί και αφαιρείται από τις τελευταίες δόσεις ή από το εναπομείναν υπόλοιπο της οφειλής. Πρόκειται δηλαδή για συμψηφισμό και όχι για άμεση χρηματική επιστροφή.
Ωστόσο, το πρακτικό όφελος παραμένει ορατό. Αν ένας δανειολήπτης κατέβαλε τη δόση των 527 ευρώ για 24 μήνες, το υπερβάλλον ποσό φτάνει περίπου τα 3.624 ευρώ. Αυτό το ποσό μπορεί να περικόψει περίπου εννέα έως δέκα τελευταίες δόσεις των 376 ευρώ. Ο δανειολήπτης ολοκληρώνει νωρίτερα την αποπληρωμή του, χωρίς να επωφεληθεί άμεσης χρηματικής ανακούφισης στον λογαριασμό του.
Ένα δεύτερο παράδειγμα επιβεβαιώνει τη σημασία της αλλαγής σε μεγαλύτερες οφειλές. Για οφειλή 120.000 ευρώ με διάρκεια 300 μηνών και επιτόκιο 3,6%, η παλαιά τοκοχρεολυτική δόση έφτανε κοντά στα 607 ευρώ τον μήνα. Με τη νέα βάση υπολογισμού, η δόση πέφτει περίπου στα 401 ευρώ, με το κεφάλαιο να αποπληρώνεται με 400 ευρώ και τον τόκο να υπολογίζεται μόνο πάνω στη μηνιαία καταβολή. Η μηνιαία διαφορά προσεγγίζει τα 206 ευρώ, ποσό που σε βάθος χρόνου μετράει ουσιαστικά στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Τι ακολουθεί για τους οφειλέτες
Οι δανειολήπτες με ενεργή ρύθμιση του νόμου Κατσέλη θα δουν τη μειωμένη δόση να εφαρμόζεται στις επόμενες μηνιαίες καταβολές τους, ενώ το αναδρομικό υπερβάλλον ποσό θα συμψηφιστεί με τις τελευταίες υποχρεώσεις τους. Για να επωφεληθεί κάποιος, η δικαστική ρύθμιση διάσωσης κύριας κατοικίας πρέπει να παραμένει ενεργή — ο οφειλέτης να μην έχει εκπέσει από το καθεστώς προστασίας. Η ρύθμιση του Υπουργείου Οικονομικών εντάσσεται σε μια σειρά νομοθετικών κινήσεων για την ελάφρυνση των υπερχρεωμένων νοικοκυριών που προστατεύουν την κύρια κατοικία τους μέσω δικαστικής απόφασης.
