Έντονο προβληματισμό προκάλεσε στο Μέγαρο Μαξίμου η αποκάλυψη ότι ο γενικός γραμματέας της Εθνικής Ασφάλειας, Θάνος Ντόκος, έπεσε θύμα εξελιγμένης φάρσας από τους γνωστούς Ρώσους φαρσέρ που δραστηριοποιούνται με τα ψευδώνυμα «Vovan» και «Lexus». Οι δύο φαρσέρ κατάφεραν, μέσω προηγμένης τεχνολογίας, να παρουσιαστούν ως Ουκρανοί αξιωματούχοι και να παγιδεύσουν τον υψηλόβαθμο Έλληνα αξιωματούχο σε μια βιντεοκλήση που έμοιαζε απολύτως αληθινή. Το περιστατικό, που έγινε γνωστό τις τελευταίες ημέρες, προκάλεσε άμεσα πολιτικές αντιδράσεις, με κόμματα της αντιπολίτευσης να ζητούν ανοιχτά την παραίτηση του κ. Ντόκου. Το πρωθυπουργικό γραφείο έσπευσε ωστόσο να τον καλύψει, διαβεβαιώνοντας ότι δεν υπήρξε καμία διαρροή εμπιστευτικής ή απόρρητης πληροφορίας κατά τη διάρκεια της συνομιλίας.
Διαβάστε επίσης: Ο Ντόκος θύμα Ρώσων φαρσέρ: Ζητούν την αποπομπή του
Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ενημερώθηκε αναλυτικά για το συμβάν από τον ίδιο τον Θάνο Ντόκο και, σύμφωνα με πληροφορίες, προβληματίστηκε ιδιαίτερα από την εξέλιξη. Ύστερα από τη σχετική ενημέρωση, αποφασίστηκε η λήψη πρόσθετων μέτρων για τη θωράκιση των κρατικών επικοινωνιών, σε μια εποχή όπου η τεχνολογία επιτρέπει ολοένα και πιο εξελιγμένες επιθέσεις αυτού του τύπου. Κυβερνητικές πηγές έκαναν λόγο για «υβριδικού χαρακτήρα επίθεση με διείσδυση στα πρωτόκολλα ασφαλείας», μέσω χρήσης «εξαιρετικά προηγμένης τεχνολογίας Τεχνητής Νοημοσύνης». Οι ίδιες πηγές επεσήμαναν πως αντίστοιχες επιθέσεις έχουν καταγραφεί στο παρελθόν και σε βάρος υψηλόβαθμων Ευρωπαίων αξιωματούχων, γεγονός που δείχνει ότι πρόκειται για ένα ευρύτερο, διεθνές φαινόμενο. Ήδη, όπως έγινε γνωστό, βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα αναβάθμισης της ασφάλειας των επικοινωνιών των κρατικών αξιωματούχων.
«Νόμιζα ότι μιλούσα με τον Ουμέροφ»
Ο ίδιος ο Θάνος Ντόκος, μιλώντας στον ΣΚΑΪ, περιέγραψε αναλυτικά όσα συνέβησαν, τονίζοντας πως πίστεψε ότι συνομιλούσε με τον Ουκρανό αξιωματούχο Ουμέροφ. «Νόμιζα ότι μιλούσα με τον Ουμέροφ… Ήταν ζωντανά, τον έβλεπα, όπως βλέπω εσάς», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι δεν υπήρχε κανένα στοιχείο που θα μπορούσε να τον οδηγήσει στην υποψία πως επρόκειτο για ψεύτικη επαφή. Ο γενικός γραμματέας Εθνικής Ασφάλειας χαρακτήρισε την εμπειρία «πολύ δυσάρεστη», σημειώνοντας πως «αισθάνθηκα ότι πλέον δεν μπορεί κανείς να εμπιστεύεται ούτε τα μάτια του». Υποστήριξε παράλληλα ότι είχαν ακολουθηθεί τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα διασταύρωσης πριν από την έναρξη της συνομιλίας, ενώ ανέφερε ότι μία εβδομάδα νωρίτερα είχε συναντηθεί δια ζώσης με τον πραγματικό Ουκρανό ομόλογό του, με τον οποίο είχαν αφήσει ανοιχτά ορισμένα ζητήματα προς περαιτέρω συζήτηση.
Σύμφωνα με τον Θάνο Ντόκο, τίποτα στην αρχή της επικοινωνίας δεν προκάλεσε υποψίες, καθώς έβλεπε τον συνομιλητή του να αντιδρά ζωντανά σε όσα του έλεγε, σαν να επρόκειτο για κανονική βιντεοκλήση. «Έκλεψαν και τη φωνή και την εικόνα. Αυτό είναι το ανησυχητικό», τόνισε, αναφερόμενος στο επίπεδο εξέλιξης της τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιήθηκε από τους φαρσέρ. Ο ίδιος διαβεβαίωσε ότι το κινητό του τηλέφωνο παραμένει προστατευμένο και ότι το λογισμικό ασφαλείας του έχει αναβαθμιστεί, ενώ εξήγησε πως τα πρωτόκολλα ασφαλείας είχαν ήδη ενισχυθεί το προηγούμενο διάστημα, ακριβώς επειδή είχαν καταγραφεί αντίστοιχα περιστατικά σε βάρος αξιωματούχων στο εξωτερικό. Παρά ταύτα, το περιστατικό επιβεβαίωσε πως ακόμη και τα πιο προηγμένα μέτρα προστασίας μπορούν να δοκιμαστούν από εξελιγμένες επιθέσεις τεχνητής νοημοσύνης.
Το ζήτημα του drone στη Λευκάδα
Το μοναδικό στοιχείο που όντως προβλημάτισε τον Θάνο Ντόκο κατά τη διάρκεια της συνομιλίας ήταν η επίμονη αναφορά του υποτιθέμενου Ουκρανού αξιωματούχου στο ζήτημα του ουκρανικού drone που είχε εντοπιστεί ανοιχτά της Λευκάδας. Παρά τις σαφείς προειδοποιήσεις που είχε διατυπώσει η ελληνική κυβέρνηση, ο συνομιλητής επέμενε στο ενδεχόμενο να επιχειρηθεί κάτι αντίστοιχο εκ νέου από πλευράς Ουκρανίας, κάτι που ο κ. Ντόκος έκρινε παράταιρο στο πλαίσιο μιας κανονικής διπλωματικής επικοινωνίας. Ωστόσο, όπως ο ίδιος διαβεβαίωσε, όσα ανέφερε κατά τη διάρκεια της συζήτησης παρέμειναν εντός της επίσημης εθνικής γραμμής, χωρίς να αποκαλυφθεί κάποιο ευαίσθητο ή απόρρητο στοιχείο. Παράλληλα, η κυβέρνηση επιχειρεί να διαχειριστεί πολιτικά τις συνέπειες του επεισοδίου, υπερασπιζόμενη τον γενικό γραμματέα Εθνικής Ασφάλειας απέναντι στις πιέσεις της αντιπολίτευσης. Το περιστατικό αναμένεται να αποτελέσει αφορμή για ευρύτερη συζήτηση σχετικά με τα όρια προστασίας που μπορούν να προσφέρουν οι σύγχρονες τεχνολογίες απέναντι σε επιθέσεις τεχνητής νοημοσύνης εναντίον κρατικών αξιωματούχων.
