Η Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος ζητά την άμεση κατάργηση διατάξεων της νέας ΚΥΑ μετανάστευσης που αφορά τη δωρεάν νομική καθοδήγηση σε αιτούντες άσυλο. Η ανακοίνωση δόθηκε στη δημοσιότητα μετά τη συνεδρίαση της Συντονιστικής Επιτροπής στην Ξάνθη. Οι δικηγόροι χαρακτηρίζουν θετική τη συμμετοχή τους στη διαδικασία, ωστόσο διαφωνούν έντονα με συγκεκριμένες ρυθμίσεις που, όπως υποστηρίζουν, πλήττουν την ανεξαρτησία του λειτουργήματος. Το δικηγορικό σώμα αποφάσισε να μη συμμετέχει στην υλοποίηση της απόφασης μέχρι να αποσυρθούν οι επίμαχες διατάξεις.
Οι αντιρρήσεις δικηγόρων για την ΚΥΑ μετανάστευσης
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Συντονιστικής Επιτροπής, η συμμετοχή των δικηγόρων στη διαδικασία παροχής δωρεάν νομικής καθοδήγησης στο πλαίσιο εξέτασης αιτήσεων διεθνούς προστασίας αποτελεί κατ’ αρχάς θετική εξέλιξη. Ωστόσο, οι διατάξεις της αριθ. 120961/26 Κοινής Υπουργικής Απόφασης που καθορίζουν τις σχετικές προϋποθέσεις, κατά την επιτροπή, πλήττουν τον πυρήνα άσκησης του δικηγορικού επαγγέλματος, όπως αυτός ορίζεται από τον Κώδικα Δικηγόρων, τον Κώδικα Δεοντολογίας Δικηγορικού Λειτουργήματος και τη Διεθνή Σύμβαση για την Προστασία του Δικηγορικού Επαγγέλματος.
Ειδική αναφορά γίνεται στο άρθρο 9 παράγραφος 3 της ΚΥΑ, το οποίο προβλέπει επιπρόσθετη αμοιβή για τον δικηγόρο στην περίπτωση που αιτούντες που υπάγονται στη διαδικασία συνόρων, και συνεπώς στερούνται ισχυρού προσφυγικού προφίλ, υποβάλουν αίτηση εθελούσιας οικειοθελούς αναχώρησης εντός δύο μηνών από την παροχή της καθοδήγησης. Παράλληλα, το άρθρο 13 παράγραφοι 1 και 2 προβλέπει τη δυνατότητα εξουσιοδοτημένου προσωπικού του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου να παρίσταται, για λόγους εποπτείας και αξιολόγησης, κατά τη διάρκεια συνεδρίας νομικής καθοδήγησης. Οι δύο αυτές ρυθμίσεις της ΚΥΑ μετανάστευσης θεωρούνται από την Ολομέλεια ασύμβατες με τον θεσμικό ρόλο του δικηγόρου.
«Προσβάλλεται η ανεξαρτησία του δικηγόρου»
Στην ανακοίνωσή της, η Συντονιστική Επιτροπή αναφέρει ρητά ότι οι συγκεκριμένες διατάξεις «έρχονται σε πλήρη αντίθεση με το θεσμικό έργο του δικηγόρου, καθότι προσβάλλουν την ανεξαρτησία του, το δικηγορικό απόρρητο και την ηθική και ανθρωπιστική διάσταση του λειτουργήματος». Η επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η θέσπιση οικονομικών κινήτρων για την επίτευξη στόχων, όπως η αναχώρηση αιτούντων, καθώς και η εποπτεία υπαλλήλων του υπουργείου κατά τις συνεδρίες καθοδήγησης, δεν συνάδουν με τις αρχές που διέπουν το δικηγορικό λειτούργημα ούτε με την προσήκουσα παροχή νομικής συμβουλευτικής, όπως αυτή ορίζεται από τις σχετικές νομοθετικές και υπερνομοθετικές διατάξεις.
Η Ολομέλεια υπενθυμίζει ότι και το Συμβούλιο Ευρωπαϊκών Δικηγορικών Συλλόγων (CCBE) έχει επισημάνει την ανάγκη διασφάλισης πλήρους ανεξαρτησίας των δικηγόρων που ασχολούνται με θέματα μετανάστευσης και παρέχουν νομική συμβουλευτική. Η αναφορά αυτή ενισχύει, κατά τους δικηγόρους, το επιχείρημα ότι οι διατάξεις της ελληνικής ΚΥΑ μετανάστευσης αποκλίνουν από ευρωπαϊκές αρχές που έχουν ήδη τεθεί ως προαπαιτούμενο για την ανεξάρτητη άσκηση του λειτουργήματος.
Αποχή δικηγόρων μέχρι την κατάργηση των διατάξεων
Ως αποτέλεσμα των παραπάνω αντιρρήσεων, η Συντονιστική Επιτροπή αποφάσισε το δικηγορικό σώμα να μη συμμετέχει στην υλοποίηση της ΚΥΑ μέχρι να καταργηθούν οι επίμαχες διατάξεις. Παράλληλα, πρότεινε στους Δικηγορικούς Συλλόγους σε όλη τη χώρα την αποχή των μελών τους που είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Δικηγόρων του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου από την παροχή νομικής συμβουλευτικής, έως ότου αποσυρθούν οι διατάξεις των άρθρων 9 και 13 της ΚΥΑ μετανάστευσης. Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί ουσιαστικά πάγωμα της συμμετοχής των δικηγόρων στο πρόγραμμα δωρεάν νομικής καθοδήγησης, παρά το γεγονός ότι η ίδια η επιτροπή αναγνωρίζει την αξία της πρωτοβουλίας για τους αιτούντες άσυλο.
