Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ ξεκίνησε σήμερα, 7 Ιουλίου 2026, στην Άγκυρα, με τον γενικό γραμματέα της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, να ανακοινώνει σειρά νέων εξοπλιστικών συμβολαίων ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων. Στόχος της κίνησης είναι να πειστεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι είναι πραγματικά αποφασισμένοι να ενισχύσουν τις αμυντικές τους ικανότητες. Η διήμερη σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ πραγματοποιείται έναν χρόνο μετά τη δέσμευση των κρατών-μελών να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ, ύστερα από πιέσεις της Ουάσιγκτον. Ανάμεσα στις ανακοινώσεις της πρώτης ημέρας ξεχωρίζουν 40 δισεκατομμύρια δολάρια για ικανότητες αντι-drone τα επόμενα πέντε χρόνια.
Διαβάστε επίσης: Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ ξεκινά στην Άγκυρα με τα F-35 στο επίκεντρο
Νέα συμβόλαια για drones, αεροσκάφη επιτήρησης και ανεφοδιασμό
Ο Μαρκ Ρούτε ανακοίνωσε ότι οι Σύμμαχοι θα αγοράσουν έως και πέντε drone επιτήρησης Grumman MQ-4C Triton της εταιρείας Northrop, με τη Νορβηγία, τη Φινλανδία, τη Γερμανία και τη Δανία να υπογράφουν ήδη επιστολή προθέσεων για την αγορά. Πρόκειται για την πρώτη αγορά drones τύπου Triton από τη Συμμαχία, τα οποία θα συμπληρώσουν τον υπάρχοντα στόλο drones επιτήρησης και αναγνώρισης RQ-4D Phoenix, που εδρεύουν στην αεροπορική βάση της Σιγκονέλα, στη Σικελία της Ιταλίας. Και οι δύο τύποι βασίζονται στο Global Hawk της Northrop, με εκπέτασμα πτερύγων 35,4 μέτρα και ικανότητα παραμονής στον αέρα για περισσότερες από 30 ώρες, στοιχεία που τα καθιστούν κρίσιμα εργαλεία για το πρόγραμμα χερσαίας επιτήρησης του ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, το ΝΑΤΟ θα αγοράσει έως και δέκα αεροσκάφη επιτήρησης GlobalEye από τη σουηδική Saab, προκειμένου να αντικαταστήσει τον γηρασμένο στόλο αεροσκαφών έγκαιρης προειδοποίησης AWACS. Η επιλογή της σουηδικής εταιρείας αντί της αμερικανικής Boeing αποτελεί από μόνη της ένδειξη της νέας δυναμικής στις αμυντικές προμήθειες της Συμμαχίας. Ένα δεύτερο Airbus A330 MRTT, στρατιωτικό αεροσκάφος ανεφοδιασμού εν πτήσει, θα προστεθεί στον πολυεθνικό στόλο, με το ΝΑΤΟ να πλησιάζει πλέον τον στόχο του για πλήρη στόλο 12 αεροσκαφών.
Οι Σύμμαχοι δεσμεύτηκαν επίσης να συνεργαστούν για την απόκτηση, αποθήκευση, μεταφορά και διαχείριση αποθεμάτων κρίσιμων αμυντικών υλικών, μια πρωτοβουλία στην οποία συμμετέχουν το Βέλγιο, ο Καναδάς, η Δανία, η Φινλανδία, η Ελλάδα, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Νορβηγία, η Ισπανία, η Σουηδία και η Τουρκία. Στο πλαίσιο της νέας πρωτοβουλίας «NATO Drone Edge», οι Σύμμαχοι δεσμεύονται επιπλέον να εκπαιδεύσουν πενταπλάσιο αριθμό χειριστών drones σε σχέση με σήμερα.
Οι δηλώσεις Ρούτε και η πίεση του Τραμπ
Μιλώντας στο Φόρουμ Αμυντικής Βιομηχανίας του ΝΑΤΟ πριν από τη σύνοδο κορυφής, ο Μαρκ Ρούτε τόνισε ότι «οι σύμμαχοι και η αμυντική βιομηχανία και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού θα παρουσιάσουν μεγάλα νέα έργα και θα υπογράψουν συμβόλαια αξίας κυριολεκτικά δισεκατομμυρίων δολαρίων». Ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας πρόσθεσε πως πρόκειται για επενδύσεις που ενισχύουν την ασφάλεια, στηρίζουν τις οικονομίες των κρατών-μελών και δημιουργούν εκατοντάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας. Ο Ρούτε επισήμανε ακόμη ότι οι πληροφορίες, η επιτήρηση και η αναγνώριση παραμένουν κρίσιμα εργαλεία απέναντι στη ρωσική απειλή.
Ωστόσο, παρά τις εξαγγελίες, ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει να ασκεί κριτική στους Ευρωπαίους συμμάχους, θεωρώντας ότι δεν κινούνται με την ταχύτητα που θα ήθελε στην ανάληψη μεγαλύτερου μέρους του αμυντικού βάρους. Η ένταση επιδεινώθηκε μετά την απόφαση ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών να περιορίσουν τη χρήση στρατιωτικών βάσεων από τις αμερικανικές δυνάμεις κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε χαρακτηριστικά στην πλατφόρμα Truth Social: «Είναι παράλογο οι Ηνωμένες Πολιτείες να συνεχίζουν να ακολουθούν αυτόν τον μονόπλευρο δρόμο, όταν η σχέση δεν είναι αμοιβαία. Δεν ήταν εκεί για εμάς!»
Σε αυτό το κλίμα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιδιώκουν να αποφύγουν μια νέα δημόσια αντιπαράθεση με τον Τραμπ, που θα μπορούσε να πλήξει την αξιοπιστία της Συμμαχίας. Διπλωματικές πηγές εκτιμούν πως οι καλές προσωπικές σχέσεις του Αμερικανού προέδρου με τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς και οι προσπάθειες του ίδιου του Ρούτε να διατηρήσει θετικό κλίμα, ενδέχεται να διευκολύνουν την ομαλή διεξαγωγή της συνόδου. Παράλληλα, η Γαλλία και η Βρετανία επεξεργάζονται σχέδιο για πιθανή ναυτική αποστολή στα Στενά του Ορμούζ, με στόχο τη στήριξη της διεθνούς ναυσιπλοΐας, εφόσον σταθεροποιηθεί η εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Τι ακολουθεί στη σύνοδο
Η Ουάσιγκτον έχει καταστήσει σαφές ότι επιθυμεί μεγαλύτερο ρόλο από τους Ευρωπαίους συμμάχους στο εσωτερικό της Συμμαχίας, μια συζήτηση που αναμένεται να συνεχιστεί κατά τη δεύτερη ημέρα της συνόδου στην Άγκυρα. Οι νέες εξοπλιστικές συμφωνίες, από τα drones μέχρι τα αεροσκάφη επιτήρησης και ανεφοδιασμού, αποτελούν το πρώτο ουσιαστικό βήμα των Ευρωπαίων προς την κατεύθυνση που ζητά η Ουάσιγκτον, με την Ελλάδα να συμμετέχει ενεργά στην πρωτοβουλία διαχείρισης κρίσιμων αμυντικών αποθεμάτων.
