Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Τετάρτη 8 Ιουλίου, από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ότι διέκοψε κάθε εμπόριο με την Ισπανία, χαρακτηρίζοντας τη Μαδρίτη «απαίσιο εταίρο» της Συμμαχίας. Οι δηλώσεις έγιναν σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, και προκάλεσαν άμεση αντίδραση από το Γραφείο του Ισπανού Πρωθυπουργού. Η ισπανική κυβέρνηση απάντησε πως αντιμετωπίζει τα σχόλια «ήρεμα και κανονικά», τονίζοντας πως οι δύο χώρες διατηρούν «άρρηκτους δεσμούς».
Οι δηλώσεις Τραμπ και η εντολή διακοπής εμπορίου με την Ισπανία
Ο Τραμπ ανέφερε ότι έδωσε εντολή στον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, να διακόψει «κάθε εμπορική συναλλαγή» με την Ισπανία. «Δεν θέλω καμία δουλειά μαζί τους», δήλωσε χαρακτηριστικά, ζητώντας διακοπή ακόμη και των ταξιδιωτικών ροών και των επίσημων επισκέψεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Μαδρίτης. «Δείτε τους να γυρίζουν πίσω τρέχοντας… Φέρονται απαίσια στον Μαρκ Ρούτε», πρόσθεσε, προβλέποντας πως η Ισπανία «θα έρθει σε εμάς λέγοντας: “Παρακαλούμε, θέλουμε να κάνουμε εμπόριο μαζί σας, κύριε”».
Ο Αμερικανός πρόεδρος δικαιολόγησε την επίθεσή του υπενθυμίζοντας ότι η Ισπανία δεν έχει συμφωνήσει με τον νέο στόχο του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ. Επιπλέον, ανέφερε ότι η σοσιαλιστική κυβέρνηση της χώρας αρνήθηκε να επιτρέψει στις ΗΠΑ τη χρήση εναέριου χώρου και στρατιωτικών βάσεων στο έδαφός της κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν. «Η Ισπανία δεν συμφωνεί σε τίποτα, και δεν πρέπει να τους ανεχτείτε», είπε στον Ρούτε, προτρέποντάς τον μάλιστα να μην απευθύνει καν τον λόγο στη Μαδρίτη.
Η απάντηση της Μαδρίτης στις δηλώσεις Τραμπ για το εμπόριο
Το Γραφείο του Ισπανού Πρωθυπουργού, γνωστό ως La Moncloa, εξέδωσε άμεση ανακοίνωση, τονίζοντας ότι η χώρα «διατηρεί μια εξαιρετική κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική σχέση με τις ΗΠΑ» και δεν προτίθεται να την μεταβάλει. Σύμφωνα με την εφημερίδα El Pais, η ισπανική κυβέρνηση είχε προετοιμάσει εκ των προτέρων επίσημη απάντηση, εν όψει ενδεχόμενης επίθεσης του Τραμπ κατά της Ισπανίας στη σύνοδο, και τη δημοσιοποίησε αμέσως μόλις εκείνος μίλησε.
Κυβερνητικές πηγές παρέθεσαν τρία συγκεκριμένα επιχειρήματα: πρώτον, ότι οι ΗΠΑ έχουν εμπορικό πλεόνασμα με την Ισπανία, άρα επωφελούνται περισσότερο από τη σχέση αυτή. Δεύτερον, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί ενιαία τελωνειακή και εμπορική ένωση, στην οποία κανένα κράτος μέλος δεν μπορεί να απομονωθεί μεμονωμένα, κάτι που έχει υπογραμμίσει επανειλημμένα και η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τρίτον, ότι οι οικονομικοί δεσμοί «σφυρηλατούνται από ιδιωτικές εταιρείες, όχι από κυβερνήσεις». Η Μαδρίτη επέλεξε χαμηλούς τόνους, αποφεύγοντας προς το παρόν περαιτέρω κλιμάκωση της αντιπαράθεσης με την Ουάσιγκτον.
Ένα φορτισμένο κλίμα στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ
Οι δηλώσεις για την Ισπανία εντάχθηκαν σε μια ευρύτερη, φορτισμένη ατμόσφαιρα στη σύνοδο της Άγκυρας. Ο Τραμπ χαρακτήρισε την πρώτη ημέρα των συνομιλιών «επιτυχημένη» και «φανταστική», ωστόσο παράλληλα δήλωσε πως είναι «πολύ δυσαρεστημένος με το ΝΑΤΟ» και επανέφερε στο προσκήνιο και το ζήτημα του Ιράν, ανακοινώνοντας ότι η εκεχειρία με την Τεχεράνη «έχει τελειώσει». Η δήλωση αυτή ήρθε μετά τα νέα αμερικανικά πλήγματα κατά ιρανικού εδάφους και τα ιρανικά αντίποινα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ σε Μπαχρέιν και Κουβέιτ, γεγονός που προκάλεσε αναταράξεις και στις διεθνείς αγορές πετρελαίου.
Οι εξελίξεις αυτές είχαν άμεσο αντίκτυπο και στις διεθνείς αγορές. Η τιμή του πετρελαίου Brent εκτινάχθηκε πάνω από 5%, φθάνοντας τα 77,98 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό WTI ενισχύθηκε κατά 5,25%, στα 74,14 δολάρια, τα υψηλότερα επίπεδα από τις 23 Ιουνίου. Παράλληλα, το Χρηματιστήριο Αθηνών κατέγραψε πτώση 3,05% στον Γενικό Δείκτη, με τις μετοχές τραπεζών και αεροπορικών εταιρειών, όπως η Eurobank, η Alpha Bank και η Aegean Airlines, να δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις εν μέσω της αναζωπύρωσης της γεωπολιτικής έντασης.
