Οι ραγδαίες γεωπολιτικές ανατροπές που έχει προκαλέσει η προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ ανοίγουν, παράλληλα με τους κινδύνους που εγκυμονούν, και σημαντικές οικονομικές ευκαιρίες για την Ελλάδα. Οι ευκαιρίες αυτές εντοπίζονται κυρίως σε τρεις τομείς: την ενέργεια, την άμυνα και την τεχνολογία. Αναλυτές εκτιμούν πως αν αξιοποιηθούν σωστά, οι ευκαιρίες αυτές μπορούν να επηρεάσουν θετικά την πορεία της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα χρόνια.
Ενέργεια, άμυνα και τεχνολογία: οι τρεις πυλώνες ανάπτυξης
Ο πόλεμος στην Ουκρανία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, σε συνδυασμό με την κρίση ΗΠΑ – Ιράν, έχουν ανατρέψει πλήρως το ενεργειακό τοπίο της Ευρώπης. Η διακοπή εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία και καυσίμων από τις χώρες του Κόλπου έχει μετατρέψει την πράσινη πολιτική της Ε.Ε. από περιβαλλοντική επιλογή σε στρατηγική ανάγκη αυτάρκειας. Τα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά πάρκα αποκτούν πλέον στρατηγικό χαρακτήρα, ενώ η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας μπαταριών αναμένεται να καταστήσει τις ευρωπαϊκές χώρες ενεργειακά αυτάρκεις μέσα στην επόμενη τριετία.
Η Ελλάδα, χάρη στη γεωγραφική της θέση, τις ισχυρές ενεργειακές εταιρείες και την τεχνογνωσία που διαθέτει, βρίσκεται σε θέση να μετατραπεί σε ενεργειακό κόμβο της περιοχής. Ήδη πραγματοποιούνται μεγάλες επενδύσεις στον κλάδο, ενισχύονται τα δίκτυα μεταφοράς ενέργειας και αυξάνονται οι εξαγωγές ρεύματος προς γειτονικές αγορές. Ο τομέας αυτός αναμένεται να προσφέρει νέες θέσεις εργασίας, αυξημένα κέρδη για τις εταιρείες και ενίσχυση του ΑΕΠ, ενώ παράλληλα ενδυναμώνει τη γεωπολιτική θέση της χώρας.
Στον τομέα της άμυνας, η κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ – Ε.Ε. και τα ανοιχτά πολεμικά μέτωπα στην περιοχή οδηγούν σε αλματώδη αύξηση της ευρωπαϊκής αμυντικής δαπάνης. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη βιομηχανίες που συμμετέχουν σε συμπαραγωγές αμυντικών προϊόντων, από πλοία και υποβρύχια μέχρι πυραύλους και drones, ενώ αναπτύσσει και δική της αμυντική τεχνολογία. Εταιρείες όπως η Metlen, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, η Theon και η EAB βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της ανάπτυξης, αξιοποιώντας τη διεθνή στροφή προς τις αμυντικές επενδύσεις.
Γιατί οι ευκαιρίες αυτές έχουν σημασία για την ελληνική οικονομία
Η βασική εκτίμηση είναι ότι οι ευκαιρίες που δημιουργούνται από τις ανατροπές του Τραμπ δεν πρέπει να συγχέονται με τους κινδύνους που συνοδεύουν τη νέα παγκόσμια αστάθεια. Πρόκειται για δύο ξεχωριστά μεγέθη, τα οποία όμως συνυπάρχουν στο ίδιο διεθνές περιβάλλον. Η Ελλάδα φαίνεται να επωφελείται ιδιαίτερα, καθώς διαθέτει ήδη τις υποδομές, τις εταιρείες και την τεχνογνωσία που απαιτούνται ώστε να αξιοποιήσει τις νέες συνθήκες στους τρεις προαναφερθέντες τομείς.
Στην ενέργεια, η προοπτική μετατροπής της χώρας σε παραγωγό και διαμετακομιστή ενισχύει τη διαπραγματευτική της θέση απέναντι σε εταίρους και γείτονες. Στην άμυνα, η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών σε διεθνείς συμπαραγωγές ενισχύει τόσο την εγχώρια βιομηχανία όσο και την εθνική ασφάλεια. Στην τεχνολογία, η ανάγκη της Ευρώπης για ανεξαρτησία από τρίτες χώρες δημιουργεί χώρο για ελληνικές εταιρείες να αναπτυχθούν σε νέους κλάδους αιχμής. Παράλληλα, υπάρχει η ελπίδα ότι ο πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας θα βρει μια διέξοδο ισορροπίας, χωρίς αυτό να αναιρεί τη σημασία της ενίσχυσης του ελληνικού ενεργειακού τομέα.
Τι σημαίνει αυτό για τις επενδύσεις στην Ελλάδα
Οι επενδύσεις που ήδη πραγματοποιούνται στην ενέργεια και την άμυνα αναμένεται να συνεχιστούν και να διευρυνθούν, καθώς οι διεθνείς συνθήκες ευνοούν χώρες με σταθερό θεσμικό πλαίσιο και αξιόπιστες υποδομές. Η ελληνική κυβέρνηση, μέσα από τη στήριξη επενδύσεων σε φωτοβολταϊκά, δίκτυα και αμυντική βιομηχανία, φαίνεται να ευθυγραμμίζεται με αυτή τη νέα πραγματικότητα. Η αξιοποίηση αυτών των ευκαιριών θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την οικονομική πορεία της χώρας τα επόμενα χρόνια.
