Η Τουρκία αρνείται προς το παρόν να εγκρίνει τον εκσυγχρονισμό του στρατιωτικού δικτύου αγωγών καυσίμων του ΝΑΤΟ, ένα πρόγραμμα ύψους 27 δισ. ευρώ, επιχειρώντας την τελευταία στιγμή να αποσπάσει παραχωρήσεις από τη Συμμαχία. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, που επικαλείται δύο διπλωμάτες του ΝΑΤΟ, η Άγκυρα δεν έδωσε το «πράσινο φως» στη συνεδρίαση των πρεσβευτών των 32 κρατών-μελών την περασμένη εβδομάδα. Η εξέλιξη αυτή έρχεται παρά το γεγονός ότι είχε επιτευχθεί προσωρινός συμβιβασμός νωρίτερα μέσα στον μήνα, γεγονός που ενδέχεται να μεταθέσει την οριστικοποίηση της συμφωνίας έως τον Σεπτέμβριο.
Η Τουρκία ζητά προτεραιότητα για τα δικά της έργα
Η τουρκική πλευρά φέρεται να αξιώνει τα 21 έργα που προβλέπονται σε τουρκικό έδαφος να χρηματοδοτηθούν κατά προτεραιότητα έναντι των υπολοίπων συμμάχων. Το αίτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων του προγράμματος αναμένεται να διατεθεί μέσα στην πρώτη πενταετία εφαρμογής του. Πρακτικά, η Άγκυρα επιδιώκει να διασφαλίσει ότι τα δικά της έργα δεν θα βρεθούν στο τέλος της ουράς χρηματοδότησης, ανεξάρτητα από το πόσο ώριμα είναι τα σχέδια άλλων χωρών-μελών.
Το σχέδιο αφορά την επέκταση ενός υφιστάμενου δικτύου αγωγών μήκους 10.000 χιλιομέτρων, το οποίο κατασκευάστηκε την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Η επέκταση προβλέπεται να συνδέσει τη Δυτική Ευρώπη με τα νεότερα κράτη-μέλη της Συμμαχίας στην ανατολική και τη βόρεια Ευρώπη, στο πλαίσιο της προετοιμασίας του ΝΑΤΟ για ένα ενδεχόμενο σοβαρής σύγκρουσης με τη Ρωσία. Πριν φτάσουν στον προσωρινό συμβιβασμό, αρκετές χώρες είχαν εκφράσει επιφυλάξεις για το ιδιαίτερα υψηλό κόστος του έργου, το οποίο περιγράφεται από διπλωμάτες ως το ακριβότερο κοινά χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα στην ιστορία της Συμμαχίας.
Αντιδράσεις και δηλώσεις για το πρόγραμμα
Ένας από τους διπλωμάτες που μίλησε στο Politico ήταν ιδιαίτερα σαφής για τα κίνητρα της τουρκικής πλευράς. «Απλώς θέλουν τα δικά τους έργα να προηγηθούν, σε βάρος πιο ώριμων σχεδίων άλλων συμμάχων. Φυσικά, η Ρωσία είναι αυτή που χαίρεται περισσότερο με αυτές τις καθυστερήσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η δήλωση αναδεικνύει τον προβληματισμό που επικρατεί στους κόλπους της Συμμαχίας για τις επιπτώσεις των καθυστερήσεων σε ένα έργο που θεωρείται στρατηγικής σημασίας.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, είχε τοποθετηθεί για το πρόγραμμα κατά τη σύνοδο κορυφής της Συμμαχίας στην Άγκυρα νωρίτερα αυτόν τον μήνα, εκφράζοντας αισιοδοξία ότι η συμφωνία βρισκόταν πολύ κοντά στην ολοκλήρωσή της. «Οι σύμμαχοι κάνουν ένα ιστορικό βήμα για την ενίσχυση της αλυσίδας εφοδιασμού καυσίμων του ΝΑΤΟ, ώστε οι δυνάμεις μας να διαθέτουν την ενέργεια που χρειάζονται. Ενώ συνεχίζονται οι τελευταίες διαβουλεύσεις, γνωρίζουμε ότι αυτή η επένδυση των 27 δισ. ευρώ θα εκσυγχρονίσει τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις αποθήκευσης και διανομής καυσίμων», είχε δηλώσει ο Ρούτε. Οι αρχικές επιφυλάξεις για το κόστος του προγράμματος είχαν τελικά καμφθεί έπειτα από έντονες πιέσεις που άσκησαν κυρίως οι χώρες της ανατολικής πτέρυγας, οι οποίες ζητούσαν την ταχύτερη δυνατή υλοποίησή του λόγω της γειτνίασής τους με τη Ρωσία.
Τι ακολουθεί για τη συμφωνία
Το δημοσίευμα του Politico σημειώνει ότι η στάση της Άγκυρας ενδέχεται να μεταθέσει την οριστική έγκριση της συμφωνίας για τον Σεπτέμβριο, οπότε οι πρεσβευτές του ΝΑΤΟ θα επιστρέψουν στις εργασίες τους μετά τη θερινή διακοπή. Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ αρνήθηκε να σχολιάσει το δημοσίευμα, ενώ η ίδια η Συμμαχία παρέπεμψε στις πρόσφατες δηλώσεις του Μαρκ Ρούτε για το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού του δικτύου καυσίμων. Οι εντατικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των 32 κρατών-μελών αναμένεται να συνεχιστούν, με στόχο να ξεπεραστούν οι αντιρρήσεις της Άγκυρας πριν η καθυστέρηση επηρεάσει ουσιαστικά το χρονοδιάγραμμα ενός έργου που η ίδια η Συμμαχία χαρακτηρίζει ιστορικό για την ενεργειακή της θωράκιση.
