Η Τράπεζα της Ελλάδος αξιολόγησε τους κυκλικούς συστημικούς κινδύνους για το χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας το γ’ τρίμηνο του 2026 και κατέληξε ότι παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΤτΕ, το περιβάλλον κινδύνου χαρακτηρίζεται ως ουδέτερο, γεγονός που δεν οδηγεί σε καμία μεταβολή του αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας. Το ποσοστό αυτό παραμένει στο 0,5% και θα ισχύσει από την 1η Οκτωβρίου 2026.
Η αξιολόγηση της Τράπεζας της Ελλάδος
Η τριμηνιαία αξιολόγηση της έντασης των κυκλικών συστημικών κινδύνων πραγματοποιείται από την Τράπεζα της Ελλάδος με βάση συγκεκριμένα κριτήρια. Η ΤτΕ λαμβάνει υπόψη την τυποποιημένη διαφορά των πιστώσεων προς το ΑΕΠ, τον οδηγό αποθέματος ασφαλείας, καθώς και πρόσθετους δείκτες που αφορούν τη συσσώρευση κυκλικών συστημικών κινδύνων. Η ανάλυση αυτών των δεικτών εξετάζει τις πιστωτικές εξελίξεις, τη δανειακή επιβάρυνση του ιδιωτικού τομέα, τα οικιστικά και επαγγελματικά ακίνητα, τις εξωτερικές ανισορροπίες, τον τραπεζικό τομέα και τις αγορές κεφαλαίων.
Με βάση αυτό το πλαίσιο, η κεντρική τράπεζα κατέληξε ότι οι κυκλικοί συστημικοί κίνδυνοι στην Ελλάδα για το γ’ τρίμηνο του 2026 παραμένουν περιορισμένοι. Ως εκ τούτου, δεν κρίθηκε αναγκαία καμία προσαρμογή του ποσοστού αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας, το οποίο διατηρείται στο 0,5%, στο επίπεδο δηλαδή του επιδιωκόμενου ποσοστού θετικού αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας σε ουδέτερο περιβάλλον κινδύνου. Η ρύθμιση αυτή ορίστηκε με την Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής 248/1/06.10.2025 και θα εφαρμοστεί από την 1η Οκτωβρίου 2026.
Τι δείχνουν οι επιμέρους δείκτες
Παρότι η συνολική εικόνα παραμένει ελεγχόμενη, η ανάλυση των πρόσθετων δεικτών από την Τράπεζα της Ελλάδος εντοπίζει σημάδια απαρχής συσσώρευσης κυκλικών συστημικών κινδύνων σε ορισμένους επιμέρους τομείς. Ανάμεσα σε αυτούς ξεχωρίζουν η χρηματοδότηση των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων, οι τιμές των οικιστικών ακινήτων και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Ωστόσο, η συνολική εκτίμηση της ΤτΕ επιβεβαιώνει την απουσία υπέρμετρης πιστωτικής επέκτασης στην ελληνική οικονομία, στοιχείο που στηρίζει τη διατήρηση του σταθερού ποσοστού αντικυκλικού αποθέματος.
Η Τράπεζα της Ελλάδος διευκρινίζει ότι έχει υιοθετήσει το θετικό αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας σε ουδέτερο περιβάλλον κινδύνου για την Ελλάδα. Το εργαλείο αυτό ενεργοποιείται σε πρώιμο στάδιο του οικονομικού και χρηματοπιστωτικού κύκλου, όταν οι κυκλικοί συστημικοί κίνδυνοι δεν χαρακτηρίζονται ούτε ως υποτονικοί ούτε ως αυξημένοι. Πρόκειται για μια εποπτική πρακτική που στοχεύει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του τραπεζικού συστήματος πριν οι κίνδυνοι διογκωθούν, διασφαλίζοντας παράλληλα τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος της χώρας.
Το ισχύον ποσοστό έως τον Οκτώβριο
Μέχρι να τεθεί σε ισχύ το νέο ποσοστό, τα πιστωτικά ιδρύματα συνεχίζουν να τηρούν το προηγούμενο επίπεδο του αποθέματος. Συγκεκριμένα, για την περίοδο από την 1η Οκτωβρίου 2025 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, το ποσοστό αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας που εφαρμόζουν τα πιστωτικά ιδρύματα παραμένει στο 0,25%, όπως είχε καθοριστεί με την Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής 235/2/07.10.2024. Από την 1η Οκτωβρίου 2026 το ποσοστό θα διπλασιαστεί, φτάνοντας στο 0,5%, σύμφωνα με την απόφαση που ήδη έχει ληφθεί.
Η Τράπεζα της Ελλάδος θα συνεχίσει να παρακολουθεί σε τριμηνιαία βάση την εξέλιξη των κυκλικών συστημικών κινδύνων, ώστε να προσαρμόζει έγκαιρα το ποσοστό του αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν. Η διατήρηση σταθερού πλαισίου εποπτείας αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας ενίσχυσης της αξιοπιστίας του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική οικονομία επιδιώκει να εδραιώσει τη σταθερότητά της.
