Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιτέθηκε δριμύτατα στις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες, τις οποίες κατηγόρησε ότι αποκομίζουν «υπερβολικά μεγάλα κέρδη» εκμεταλλευόμενες την έλλειψη αργού πετρελαίου που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν. Οι δηλώσεις έγιναν στον Λευκό Οίκο, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος ζήτησε ανοιχτά από τις εταιρείες να μειώσουν τις τιμές στην αντλία. Η τοποθέτηση έρχεται λίγες ημέρες μετά τη δημοσιοποίηση των οικονομικών αποτελεσμάτων των μεγαλύτερων πετρελαϊκών ομίλων της χώρας.
Εκτοξεύθηκαν τα κέρδη ExxonMobil και Chevron
Η αφορμή για τις καυστικές δηλώσεις του Τραμπ δόθηκε την περασμένη Παρασκευή, όταν οι εταιρείες ExxonMobil και Chevron ανακοίνωσαν τα αποτελέσματα του δεύτερου τριμήνου του έτους. Η ExxonMobil διπλασίασε τα καθαρά της κέρδη, φτάνοντας τα 14,5 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η ανταγωνίστριά της Chevron κατέγραψε κέρδη 12,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ποσό πενταπλάσιο σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα της προηγούμενης χρονιάς. Και οι δύο πετρελαϊκές εταιρείες απέφυγαν να συνδέσουν δημόσια την εκτόξευση των εσόδων τους με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ο Τραμπ μίλησε στους δημοσιογράφους με έντονο ύφος. «Δεν μου αρέσει αυτό. Κερδίζουν υπερβολικά πολλά χρήματα. Επωφελούνται από τις ελλείψεις και βγάζουν υπερβολικά πολλά», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος επεσήμανε ότι η αύξηση των τιμών οφείλεται στην έλλειψη αργού πετρελαίου που έχει προκαλέσει η σύγκρουση με το Ιράν, ενισχύοντας τα περιθώρια κέρδους των πετρελαϊκών εταιρειών χωρίς αντίστοιχο όφελος για τους καταναλωτές.
Ισορροπία ανάμεσα σε ελεύθερη αγορά και πίεση για μείωση τιμών
Παρά την έντονη κριτική, ο Αμερικανός πρόεδρος φρόντισε να ξεκαθαρίσει ότι παραμένει σταθερός υποστηρικτής της ελευθερίας του επιχειρείν. Επεσήμανε ωστόσο ότι οι δύο εταιρείες βρίσκονται ανάμεσα σε αυτές που έχουν ωφεληθεί περισσότερο από τις συνέπειες του πολέμου στο Ιράν. «Όταν βλέπετε ότι μια εταιρεία έβγαλε τα δωδεκαπλάσια σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, θα έπρεπε να επιστρέψει ένα μέρος των κερδών στους πολίτες», τόνισε, προσθέτοντας πως είναι προς το συμφέρον των ίδιων των πετρελαϊκών εταιρειών να μειώσουν τις τιμές στην αντλία.
Το ζήτημα των υψηλών τιμών καυσίμων έχει αποκτήσει έντονη πολιτική διάσταση, καθώς απέχουν μόλις τρεις μήνες από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ. Οι Δημοκρατικοί επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τη δυσαρέσκεια των πολιτών απέναντι στο αυξημένο κόστος διαβίωσης, ενώ ο ίδιος ο Τραμπ είχε δεσμευτεί προεκλογικά ότι θα περιόριζε αυτό το κόστος. Η αύξηση της τιμής των καυσίμων θεωρείται ένας από τους βασικούς λόγους που ο πληθωρισμός παραμένει σε υψηλά επίπεδα από τις αρχές του έτους.
Ο ρόλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή
Η ένταση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, έχουν κλείσει σχεδόν εντελώς εξαιτίας του πολέμου. Παράλληλα, η παγκόσμια παραγωγή επηρεάζεται και από ζημιές σε ενεργειακές υποδομές, κυρίως στο Κατάρ, γεγονός που περιορίζει ακόμη περισσότερο τη διαθέσιμη προσφορά αργού πετρελαίου διεθνώς και τροφοδοτεί την ανοδική πορεία των τιμών.
