Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε την Πέμπτη νέα εκτελεστικά διατάγματα με στόχο να τερματίσει τον τουρισμό τοκετού, την πρακτική δηλαδή κατά την οποία γυναίκες ταξιδεύουν στις Ηνωμένες Πολιτείες αποκλειστικά για να γεννήσουν και να εξασφαλίσουν την αμερικανική υπηκοότητα για τα παιδιά τους. Η ρύθμιση αφορά και τα παιδιά ορισμένων ξένων διπλωματικών υπαλλήλων που γεννιούνται στο αμερικανικό έδαφος. Η κίνηση έρχεται μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που είχε απορρίψει προηγούμενη προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου να περιορίσει το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στην ιθαγένεια λόγω γέννησης.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ περιορίζει την ιθαγένεια λόγω γέννησης στις ΗΠΑ
Τι προβλέπουν τα νέα διατάγματα
Με τα δύο εκτελεστικά διατάγματα που υπέγραψε ο Τραμπ, τα μωρά που γεννιούνται στις ΗΠΑ στο πλαίσιο «εμπορικού τουρισμού τοκετού» δεν θα αποκτούν πλέον αυτόματα την αμερικανική υπηκοότητα. Το ίδιο θα ισχύει και για τα παιδιά συγκεκριμένων ξένων διπλωματών, ενώ η ρύθμιση θα μπορούσε δυνητικά να επεκταθεί στο μέλλον και σε γεννήσεις σε αμερικανικά εδάφη. Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε νόμος που να απαγορεύει κατηγορηματικά τον τουρισμό τοκετού. Ο μοναδικός περιορισμός προερχόταν από έναν ομοσπονδιακό κανονισμό που είχε τεθεί σε ισχύ το 2020, επίσης επί προεδρίας Τραμπ, ο οποίος απαγόρευε τη χρήση προσωρινής τουριστικής ή επαγγελματικής βίζας με απώτερο σκοπό την απόκτηση υπηκοότητας για το παιδί που θα γεννιόταν. Όσοι εμπλέκονται σε τέτοιου είδους πρακτικές μπορούν να διωχθούν για απάτη ή άλλα συναφή αδικήματα.
Δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία που να καταγράφουν πόσες αλλοδαπές γυναίκες ταξίδεψαν μέχρι σήμερα στις ΗΠΑ με αποκλειστικό σκοπό τη γέννα, ούτε είναι γνωστό το συνολικό κόστος της πρακτικής για τους Αμερικανούς φορολογούμενους. Το Κέντρο Μεταναστευτικών Σπουδών, οργανισμός που τάσσεται υπέρ του περιορισμού της μετανάστευσης, είχε υπολογίσει σε ανάλυσή του το 2020 ότι μεταξύ 20.000 και 25.000 μητέρων είχαν έρθει στη χώρα για τον σκοπό αυτόν κατά τη διετία 2016-17. Για λόγους σύγκρισης, το 2025 καταγράφηκαν συνολικά 3,6 εκατομμύρια γεννήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, στοιχείο που δείχνει το μέγεθος του ζητήματος σε σχέση με τον συνολικό αριθμό γεννήσεων στη χώρα.
Η αντίδραση Τραμπ και το νομικό πλαίσιο
Μιλώντας στους δημοσιογράφους από το Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ υποστήριξε ότι το δικαίωμα στην ιθαγένεια λόγω γέννησης έχει μετατραπεί σε αντικείμενο χλευασμού, δικαιολογώντας έτσι την ανάγκη για αυστηρότερους κανόνες. Η δήλωσή του έρχεται μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, το οποίο είχε μπλοκάρει προηγούμενη προσπάθειά του να περιορίσει με εκτελεστικό διάταγμα το δικαίωμα αυτό, κρίνοντας ότι είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο. Η νέα προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου φαίνεται να στοχεύει πιο συγκεκριμένα στην κατηγορία του τουρισμού τοκετού και στα παιδιά διπλωματών, μια πιο στοχευμένη προσέγγιση σε σχέση με την προηγούμενη γενικευμένη απόπειρα.
Το ζήτημα του τουρισμού τοκετού απασχολεί εδώ και χρόνια την αμερικανική κοινή γνώμη, καθώς αρκετές οικογένειες από διάφορες χώρες επέλεγαν να ταξιδέψουν στις ΗΠΑ ώστε τα παιδιά τους να αποκτήσουν αμερικανικό διαβατήριο εξ γενετής, δικαίωμα που ανοίγει τον δρόμο για σπουδές, εργασία και μόνιμη διαμονή στο μέλλον. Η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί πλέον να κλείσει αυτό το κενό, θέτοντας σαφή όρια στο ποιος δικαιούται αυτόματα την αμερικανική υπηκοότητα με τη γέννηση, χωρίς ωστόσο να καταργεί πλήρως το γενικότερο συνταγματικό δικαίωμα.
