Οι τιμές πετρελαίου κατέγραψαν ισχυρή εβδομαδιαία άνοδο, με το διεθνές αργό Brent να κλείνει την Παρασκευή 14 Αυγούστου 2026 στα 88,52 δολάρια το βαρέλι. Η εξέλιξη ήρθε μετά από νέα σειρά επιθέσεων σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ και τις αιχμηρές δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για ανακήρυξη της θαλάσσιας οδού σε αμερικανικό έδαφος. Η ένταση στη Μέση Ανατολή ανεβάζει το γεωπολιτικό ρίσκο στην αγορά ενέργειας, την ώρα που το Ιράν απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε αμερικανική αξίωση επί του Ορμούζ. Οι τιμές πετρελαίου παραμένουν έτσι στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων.
Τρίτη επίθεση σε πλοίο της ADNOC μέσα σε μία εβδομάδα
Το Brent ενισχύθηκε κατά 1,45 δολάρια ή 1,67% στη συνεδρίαση της Παρασκευής, κλείνοντας την εβδομάδα με κέρδη περίπου 6%. Ανοδικά κινήθηκε και το αμερικανικό αργό WTI, το οποίο έκλεισε στα 82,40 δολάρια το βαρέλι, ενισχυμένο κατά 1,15 δολάρια ή 1,42%, με εβδομαδιαία άνοδο 5,4%. Η πορεία των τιμών πετρελαίου δεν ήταν πάντως γραμμική μέσα στην εβδομάδα, καθώς την Πέμπτη το Brent είχε υποχωρήσει πάνω από 2% λόγω ανησυχιών για επιβράδυνση της ζήτησης και της μεγάλης αύξησης των αμερικανικών αποθεμάτων, τα οποία εκτινάχθηκαν κατά 17,4 εκατομμύρια βαρέλια, στη μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδο από τον Ιανουάριο του 2023, φτάνοντας τα 424,4 εκατομμύρια βαρέλια.
Παράλληλα, η ADNOC, η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ανακοίνωσε ότι ένα από τα πλοία της δέχθηκε επίθεση το βράδυ της Παρασκευής 14 Αυγούστου, κατά τη διέλευσή του από τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων WAM, δεν υπήρξαν τραυματισμοί και η κατάσταση τέθηκε υπό έλεγχο, ενώ δεν έχουν δημοσιοποιηθεί η ταυτότητα του πλοίου ούτε η έκταση των ζημιών. Πρόκειται για την τρίτη επίθεση σε πλοίο της ADNOC μέσα σε περίπου μία εβδομάδα, ξεχωριστή από τα δύο χτυπήματα που είχαν καταγραφεί την Πέμπτη, ενώ σε προηγούμενες περιπτώσεις οι αρχές των Εμιράτων είχαν κατηγορήσει το Ιράν.
Η επανάληψη των επιθέσεων στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, έχει ήδη περιορίσει δραματικά την εμπορική κίνηση στην περιοχή. Αρκετά πλοία παραμένουν σε αναμονή ή αλλάζουν πορεία, ενώ τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου διατηρούνται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Το αυξημένο κόστος προστασίας, οι καθυστερήσεις και η απροθυμία πλοιοκτητών να εισέλθουν στον Κόλπο περιορίζουν το διαθέσιμο τονάζ και ασκούν ανοδική πίεση στους ναύλους, με άμεσο αντίκτυπο στις τιμές πετρελαίου διεθνώς.
Ο Τραμπ απειλεί με αμερικανικό έλεγχο, το Ιράν απαντά σκληρά
Ο Ντόναλντ Τραμπ έθεσε νέα διάσταση στην κρίση, δηλώνοντας κατά τη διάρκεια πολιτικής συγκέντρωσης σε αστυνομική ακαδημία στη Νέα Υόρκη ότι «μόλις τελειώσουμε με το να νικάμε το Ιράν, το οποίο είναι πολύ βαριά ηττημένο, πολύ σύντομα θα κηρύξω το Στενό του Ορμούζ έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών». Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι «έχουμε τον αποκλεισμό» και ότι «κανένα πλοίο δεν περνάει, παρά μόνο αν το θελήσουμε εμείς», ενώ αναφέρθηκε και στη Βενεζουέλα, την οποία χαρακτήρισε «πόλεμο μιας μέρας», ισχυριζόμενος ότι οι ΗΠΑ έχουν αποκτήσει εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τη χώρα αυτή.
Η Τεχεράνη απάντησε άμεσα και σκληρά. Ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γαριμπαμπαντί, απέρριψε κατηγορηματικά τις αξιώσεις Τραμπ, γράφοντας στην πλατφόρμα X ότι τα Στενά του Ορμούζ «δεν μπορεί να καταληφθούν με τιτιβίσματα, με αεροπλανοφόρα, με την έκδοση διατάγματος ή με προεκλογικές ομιλίες». Ο Ιρανός αξιωματούχος τόνισε ότι «το Ορμούζ ήταν ιρανικό, είναι ιρανικό και θα παραμείνει ιρανικό» και κάλεσε την Ουάσινγκτον να αποδεχθεί ότι οι ΗΠΑ έχουν υποστεί «στρατηγικές και βαριές ήττες». Σύμφωνα με τον Γαριμπαμπαντί, η θαλάσσια οδός θα παραμείνει κλειστή και θα ανοίξει ξανά μόνο έπειτα από απόφαση της Τεχεράνης.
Η κρίση αυτή έχει ήδη αντίκτυπο στην αμερικανική οικονομία, καθώς η τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 35% σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη του πολέμου, γεγονός που ενισχύει τη δυσαρέσκεια των πολιτών. Μία ημέρα νωρίτερα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, είχε δώσει έμφαση στο ζήτημα σε συνέντευξή του στο Fox News, υποστηρίζοντας ότι η τιμή του πετρελαίου έχει υποχωρήσει σημαντικά από τα υψηλά επίπεδα της αρχής της σύρραξης.
Τι δείχνουν οι προβλέψεις για τη ζήτηση
Στο πλαίσιο αυτής της αβεβαιότητας, οι εκτιμήσεις για τη ζήτηση πετρελαίου έχουν αναθεωρηθεί προς τα κάτω. Ο ΟΠΕΚ έχει περιορίσει την πρόβλεψή του για την αύξηση της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου το 2026, ενώ και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει μειώσει τις δικές του εκτιμήσεις. Η αγορά πετρελαίου βρίσκεται έτσι ανάμεσα σε δύο αντίθετες δυνάμεις, καθώς από τη μία πλευρά οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι στο Ορμούζ ωθούν τις τιμές πετρελαίου υψηλότερα και από την άλλη τα αυξημένα αποθέματα και η ασθενέστερη ζήτηση λειτουργούν ως αντίβαρο.
Με το Ιράν να επιμένει ότι ο αποκλεισμός θα συνεχιστεί όσο η Ουάσινγκτον δεν αποδέχεται αυτό που η Τεχεράνη περιγράφει ως ήττα, και με τις ΗΠΑ να αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει ρευστή. Η ναυτιλιακή αγορά αναμένεται να συνεχίσει να παρακολουθεί στενά κάθε νέο περιστατικό, καθώς κάθε πρόσθετη επίθεση σε δεξαμενόπλοιο ενδέχεται να προκαλέσει νέα άνοδο στις τιμές πετρελαίου και περαιτέρω αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
