Ο Ουασίμ αλ Άσαντ, ξάδελφος του ανατραπέντος προέδρου της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ, καταδικάστηκε σε θάνατο από το Τέταρτο Ποινικό Δικαστήριο της Δαμασκού. Η απόφαση ανακοινώθηκε την Τρίτη, 18 Αυγούστου, και αφορά σειρά εγκλημάτων που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του σχεδόν 14ετούς πολέμου στη Συρία. Ο Ουασίμ αλ Άσαντ κρίθηκε ένοχος για ανθρωποκτονίες εκ προμελέτης και βασανιστήρια, αδικήματα που το δικαστήριο χαρακτήρισε εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου. Πρόκειται για το πρώτο μέλος της οικογένειας Άσαντ που δικάζεται και καταδικάζεται με φυσική παρουσία ενώπιον συριακού δικαστηρίου μετά την πτώση του καθεστώτος.
Η καταδίκη του Ουασίμ αλ Άσαντ
Η δίκη διεξήχθη ενώπιον του δικαστή Φαχρ αλ Ντιν αλ Αριάν, ο οποίος ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος κρίθηκε ένοχος για σειρά ανθρωποκτονιών που συνοδεύονταν από «βασανιστήρια και βαρβαρότητα». Σύμφωνα με το δίκτυο Al Arabiya, ο Ουασίμ αλ Άσαντ κρίθηκε ένοχος και για τη συμμετοχή του σε δολοφονίες και βασανιστήρια αμάχων στην πόλη Χομς. Βίντεο από την αίθουσα του δικαστηρίου έδειξε τον κατηγορούμενο μέσα στο ειδικό κλουβί τη στιγμή που οι δικαστές ανακοίνωναν την ποινή του. Σε αντίθεση με τους περισσότερους πρώην αξιωματούχους του καθεστώτος που έχουν καταδικαστεί ερήμην, ο Ουασίμ αλ Άσαντ βρισκόταν αυτοπροσώπως στο δικαστήριο και άκουσε ο ίδιος την απόφαση, γεγονός που ο ανταποκριτής του Al Jazeera στη Δαμασκό χαρακτήρισε «πολύ σημαντικό».
Το ίδιο δικαστήριο είχε καταδικάσει στις 11 Αυγούστου σε θάνατο τον έκπτωτο πρόεδρο Μπασάρ αλ Άσαντ, τον αδελφό του Μάχερ αλ Άσαντ, καθώς και πολλούς ακόμη αξιωματούχους του πρώην καθεστώτος της Δαμασκού για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του πολυαίμακτου εμφυλίου πολέμου που ξέσπασε το 2011. Ανάμεσα στους καταδικασθέντες βρίσκεται και ο Ατέφ Νατζίμπ, πρώην αρχηγός των υπηρεσιών πολιτικής ασφαλείας στην πόλη Ντεράα της νότιας Συρίας, ο οποίος υπήρξε ο μοναδικός, πέραν του Ουασίμ αλ Άσαντ, καταδικασθείς που ήταν παρών στη δίκη του. Όλοι οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι, συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του Μπασάρ αλ Άσαντ, καταδικάστηκαν ερήμην, καθώς παραμένουν εκτός Συρίας.
Οι μεταβατικές αρχές και το πλαίσιο του εμφυλίου
Οι μεταβατικές αρχές εξουσίας, που ανέτρεψαν τον Μπασάρ αλ Άσαντ και το καθεστώς του τον Δεκέμβριο του 2024 μετά από 13 χρόνια εμφυλίου πολέμου, έχουν δεσμευτεί ότι θα αποδοθεί δικαιοσύνη για τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν επί των ημερών του. Ο Μπασάρ αλ Άσαντ είχε κριθεί ένοχος, μεταξύ άλλων, για ανθρωποκτονίες εκ προμελέτης, ανθρωποκτονίες εκ προθέσεως παιδιών ηλικίας κάτω των 15 ετών, βασανιστήρια που επέφεραν τον θάνατο και στέρηση της ελευθερίας. Η καταδίκη του Ουασίμ αλ Άσαντ εντάσσεται στην ίδια προσπάθεια των νέων συριακών Αρχών να οδηγήσουν ενώπιον της Δικαιοσύνης πρόσωπα που κατηγορούνται για εγκλήματα κατά τη διάρκεια της πολυετούς διακυβέρνησης της οικογένειας Άσαντ.
Ο έκπτωτος Μπασάρ αλ Άσαντ διέφυγε τον Δεκέμβριο του 2024 μαζί με την οικογένειά του και μια χούφτα κοντινών του προσώπων στη Μόσχα, καθώς οι δυνάμεις ενός συνασπισμού ισλαμιστικών οργανώσεων προήλαυναν προς τη Δαμασκό. Στη φυγή του εγκατέλειψε υψηλόβαθμους δημόσιους λειτουργούς και αξιωματούχους των υπηρεσιών ασφαλείας, ορισμένοι από τους οποίους διέφυγαν στο εξωτερικό, ενώ άλλοι βρήκαν καταφύγιο στη Λαττάκεια, την παράκτια ζώνη της Συρίας από την οποία προέρχεται η αλαουιτική φατρία των Άσαντ. Ο εμφύλιος πόλεμος της Συρίας είχε πυροδοτηθεί το 2011 από την αιματηρή καταστολή διαδηλώσεων υπέρ της δημοκρατίας, στο πλαίσιο των εξεγέρσεων της λεγόμενης Αραβικής Άνοιξης, και κράτησε σχεδόν 14 χρόνια.
