Ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαΐλο Φέντοροφ, έθεσε ανοιχτά το ζήτημα των εκλογών στην Ουκρανία την Τρίτη, μέσα από βιντεοσκοπημένο μήνυμα στο YouTube. Ο 35χρονος πρώην υπουργός, που απομακρύνθηκε από τη θέση του τον Ιούλιο, υποστήριξε ότι η Ουκρανία πρέπει να βρει έναν ασφαλή και νόμιμο τρόπο για να επιστρέψει στην κανονική δημοκρατική διαδικασία, παρά τη συνέχιση της ρωσικής εισβολής. Η παρέμβασή του θεωρείται η πιο άμεση πολιτική πρόκληση που έχει αντιμετωπίσει ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι από την έναρξη του πολέμου, το 2022.
Διαβάστε επίσης: Ο πρώην υπουργός Φεντόροφ ζητά δρόμο για εκλογές στην Ουκρανία
Το μήνυμα Φέντοροφ και η αποπομπή του από το υπουργείο Άμυνας
«Η δημοκρατία δεν μπορεί να είναι όμηρος της Ρωσίας», τόνισε ο Φέντοροφ στο βίντεό του, προσθέτοντας ότι «δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στον Βλαντίμιρ Πούτιν να αποφασίσει πότε οι Ουκρανοί μπορούν να επιλέξουν την κυβέρνησή τους». Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ουκρανία οφείλει να βρει «έναν νόμιμο, ασφαλή και ρεαλιστικό μηχανισμό» που θα επιτρέψει την αποκατάσταση μιας πλήρους δημοκρατικής διαδικασίας, ακόμη και καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται. Ο Φέντοροφ απέφυγε να αναφερθεί ονομαστικά στον Ζελένσκι, ωστόσο άφησε σαφείς αιχμές για τον τρόπο διακυβέρνησης της χώρας και την αντιμετώπιση της διαφθοράς.
Το βιντεοσκοπημένο μήνυμα δημοσιοποιήθηκε μόλις λίγες ώρες αφότου ο πρόεδρος Ζελένσκι διαβίβασε στο ουκρανικό κοινοβούλιο προς έγκριση τον διορισμό του Γεβχέν Χμάρα στη θέση του νέου υπουργού Άμυνας. Η αποπομπή του Φέντοροφ, τον Ιούλιο, είχε προκαλέσει πρωτοφανείς διαδηλώσεις στους δρόμους της Ουκρανίας, παρά τις πολεμικές συνθήκες. Ο ίδιος έχει ξεκαθαρίσει επανειλημμένα ότι δεν προτίθεται να αναλάβει κανένα άλλο κυβερνητικό πόστο, παρότι ο Ζελένσκι του είχε κάνει σχετικές προτάσεις.
Ο πρώην υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στον τρόπο λειτουργίας του κρατικού μηχανισμού. «Οι άνθρωποι δεν μπορούν να ζουν επ’ αόριστον σε ένα κράτος όπου δεν καταλαβαίνουν γιατί λαμβάνονται συγκεκριμένες αποφάσεις, γιατί ορισμένες μεταρρυθμίσεις προχωρούν ενώ άλλες μπλοκάρονται», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ακόμη πιο αιχμηρός ήταν όταν μίλησε για τις κρατικές τοποθετήσεις, τονίζοντας ότι είναι επικίνδυνο όταν το βασικό κριτήριο για έναν διορισμό δεν είναι ο επαγγελματισμός ή η ικανότητα, αλλά η προσωπική πίστη στο σύστημα.
Οι αντιδράσεις και το πολιτικό πλαίσιο
Το αίτημα για εκλογές στην Ουκρανία δεν είναι πρωτόγνωρο. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε ζητήσει στο παρελθόν τη διεξαγωγή εκλογικής διαδικασίας στη χώρα, σε μια περίοδο που η σχέση του με τον Ζελένσκι περνούσε φάσεις μεγάλης έντασης. Η σχέση των δύο ηγετών έχει βελτιωθεί σταδιακά τον τελευταίο χρόνο, καθώς το Κίεβο κατάφερε να διατηρήσει τις θέσεις του στο πεδίο της μάχης. Μέχρι πρόσφατα, ωστόσο, υπήρχε περιορισμένη διάθεση στο εσωτερικό της Ουκρανίας για προσφυγή στις κάλπες όσο διαρκούν οι πολεμικές επιχειρήσεις.
Η πρακτική εφαρμογή μιας εκλογικής διαδικασίας παραμένει εξαιρετικά περίπλοκη, δεδομένων των συνθηκών του πολέμου. Εκατομμύρια Ουκρανοί έχουν εγκαταλείψει τη χώρα ή έχουν εκτοπιστεί από τις εστίες τους, ενώ περισσότερο από ένα εκατομμύριο άνθρωποι υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις, πολλοί εκ των οποίων βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του μετώπου. Ταυτόχρονα, περίπου το ένα πέμπτο της ουκρανικής επικράτειας παραμένει υπό ρωσική κατοχή, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο κάθε σχεδιασμό για εθνικές εκλογές. Ο πολιτικός αναλυτής Αρτέμ Μπρονζούκοφ έθεσε επίσης το ζήτημα της ασφάλειας των πολιτών κατά τη διεξαγωγή μιας τέτοιας διαδικασίας.
