Η λειτουργία πτήσης, γνωστή διεθνώς ως airplane mode, αποτελεί σταθερή συνήθεια για εκατομμύρια επιβάτες σε όλο τον κόσμο κάθε φορά που επιβιβάζονται σε αεροσκάφος. Η δυνατότητα αυτή υπάρχει στα smartphones εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες, από το 2003, όταν τα κινητά τηλέφωνα άρχισαν να γίνονται αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας. Πολλοί επιβάτες αναρωτιούνται ποιος είναι ο πραγματικός λόγος πίσω από την υποχρεωτική ενεργοποίηση της λειτουργίας πτήσης και αν πράγματι ένα «ανοιχτό» κινητό μπορεί να θέσει σε κίνδυνο μια πτήση.
Πώς λειτουργούσε παλιότερα και τι άλλαξε
Παλαιότερα, οι επιβάτες έπρεπε να απενεργοποιούν εντελώς τις συσκευές τους καθ’ όλη τη διάρκεια της πτήσης, χωρίς καμία εξαίρεση. Με την καθιέρωση του airplane mode, όμως, έγινε δυνατό να συνεχίζουν να χρησιμοποιούν το κινητό τους για να ακούν μουσική, να βλέπουν ταινίες ή να παίζουν παιχνίδια, χωρίς η συσκευή να αναζητά ενεργά δίκτυο κινητής τηλεφωνίας. Αυτή η αλλαγή θεωρήθηκε μεγάλη διευκόλυνση για τους ταξιδιώτες, καθώς επέτρεψε τη χρήση της συσκευής σε λειτουργίες που δεν απαιτούν σύνδεση, όπως το offline περιεχόμενο. Ένα ερώτημα που επανέρχεται συχνά είναι αν ένα κινητό τηλέφωνο μπορεί να «ρίξει» ένα αεροπλάνο. Η απάντηση σε αυτόν τον διαδεδομένο μύθο είναι όχι· ο βασικότερος λόγος για τον οποίο ζητείται από τους επιβάτες να ενεργοποιούν τη λειτουργία πτήσης σχετίζεται με πιθανές παρεμβολές στα συστήματα επικοινωνίας του αεροσκάφους και όχι με κίνδυνο πτωτικής βλάβης του ίδιου του αεροπλάνου.
Ο κίνδυνος παρεμβολών στα ακουστικά των πιλότων
Σύμφωνα με μελέτες της βρετανικής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (UK CAA), οι εκπομπές από κινητές συσκευές μπορεί να προκαλέσουν παρεμβολές στα ακουστικά των πιλότων, δυσκολεύοντας την επικοινωνία τους με τον πύργο ελέγχου. Τα κινητά τηλέφωνα εκπέμπουν συνεχώς ραδιοκύματα και, όταν δεν βρίσκονται σε λειτουργία πτήσης, αναζητούν αδιάκοπα διαθέσιμο σήμα κινητής τηλεφωνίας. Σε ένα αεροσκάφος που πετά σε ύψος περίπου 30.000 ποδιών ή και υψηλότερα, αυτή η διαδικασία γίνεται ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς οι κεραίες κινητής τηλεφωνίας είναι σχεδιασμένες κυρίως για να καλύπτουν περιοχές στο έδαφος και όχι αεροσκάφη που κινούνται με μεγάλη ταχύτητα σε μεγάλο ύψος. Όταν το κινητό δυσκολεύεται να εντοπίσει σήμα, μπορεί να αυξήσει την ισχύ εκπομπής του, προσπαθώντας να συνδεθεί με κάποια διαθέσιμη κεραία στο έδαφος. Παράλληλα, η συσκευή συνεχίζει να στέλνει και να λαμβάνει σύντομες ραδιοφωνικές εκπομπές στο πλαίσιο της αναζήτησης και διατήρησης σύνδεσης, μια συνεχής προσπάθεια που μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να δημιουργήσει παρεμβολές στα ηλεκτρονικά συστήματα του αεροσκάφους.
Πώς ο ήχος φτάνει μέχρι το πιλοτήριο
Τα ραδιοκύματα που εκπέμπει μια κινητή συσκευή μπορούν να επηρεάσουν καλωδιώσεις και ηλεκτρονικά συστήματα, ιδιαίτερα όταν το κινητό βρίσκεται κοντά στο πιλοτήριο ή σε καλωδιώσεις του αεροσκάφους. Τα καλώδια των ακουστικών των πιλότων, τα συστήματα ενίσχυσης ήχου και οι γενικότερες καλωδιώσεις του αεροσκάφους μπορούν να λειτουργήσουν ως «δέκτες» τέτοιων παρεμβολών, μεταφέροντας ανεπιθύμητους θορύβους ή διακοπές στην επικοινωνία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο εξοπλισμός ήχου του πιλοτηρίου μπορεί να καταγράψει αυτές τις παρεμβολές ως ενοχλητικούς ήχους, κάτι που δυσχεραίνει τη συνεννόηση του πληρώματος με τον πύργο ελέγχου σε κρίσιμες στιγμές της πτήσης, όπως η απογείωση και η προσγείωση. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, η ενεργοποίηση της λειτουργίας πτήσης θεωρείται μέτρο πρόληψης και όχι απλή τυπική διαδικασία, καθώς στοχεύει στην ελαχιστοποίηση κάθε πιθανότητας ηλεκτρομαγνητικής παρεμβολής κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού.
