Νέα εποχή ξεκινά για την πυροπροστασία των σημαντικότερων αρχαιολογικών χώρων και μνημείων της Ελλάδας. Το Υπουργείο Πολιτισμού θέτει σε εφαρμογή ένα εκτεταμένο σχέδιο θωράκισης με τη χρήση τεχνολογιών αιχμής, στο πλαίσιο του προγράμματος ΑΙΓΙΣ. Συνολικά 22 εξελιγμένα συστήματα έγκαιρου εντοπισμού πυρκαγιάς εγκαθίστανται σε καίριας σημασίας πολιτιστικούς χώρους σε όλη την επικράτεια. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η πρόληψη και η άμεση αντιμετώπιση κάθε ενδεχόμενης απειλής πυρκαγιάς.
Πώς λειτουργεί η ασπίδα πυροπροστασίας
Το έργο αξιοποιεί σύγχρονα εργαλεία τηλεπισκόπησης και τεχνητής νοημοσύνης (AI), δημιουργώντας ένα πυκνό δίκτυο επιτήρησης γύρω από μνημεία που περιβάλλονται από πυκνή βλάστηση ή βρίσκονται σε ζώνες υψηλού κινδύνου. Τα νέα συστήματα βασίζονται σε συνδυασμό προηγμένου εξοπλισμού που επιτρέπει την παρακολούθηση των χώρων σε 24ωρη βάση, καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Βασικό εργαλείο αποτελούν οι θερμικές κάμερες και οι αισθητήρες, οι οποίοι ανιχνεύουν αυτόματα απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας, ίχνη καπνού ή εστίες φωτιάς σε μεγάλες αποστάσεις. Το πλεονέκτημα των συστημάτων αυτών είναι ότι λειτουργούν αποτελεσματικά ακόμη και κάτω από δύσκολες καιρικές συνθήκες ή κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν η ανθρώπινη επιτήρηση δυσκολεύεται περισσότερο.
Πέρα από τον εξοπλισμό ανίχνευσης, καθοριστικό ρόλο στο σύστημα παίζουν οι αναλύσεις με τεχνητή νοημοσύνη. Ειδικοί αλγόριθμοι επεξεργάζονται τα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, με στόχο να ελαχιστοποιείται η πιθανότητα ψευδών συναγερμών που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν άσκοπα τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Σε περίπτωση εντοπισμού κινδύνου, το σύστημα στέλνει αυτόματα σήμα συναγερμού απευθείας στα κέντρα επιχειρήσεων της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, καθώς και στις αρμόδιες Εφορείες Αρχαιοτήτων της κάθε περιοχής. Με αυτόν τον τρόπο, ο χρόνος αντίδρασης μειώνεται σημαντικά σε σχέση με τις παραδοσιακές μεθόδους επιτήρησης.
Γιατί έχει σημασία η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς
Η έγκαιρη προειδοποίηση θεωρείται ύψιστης σημασίας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και των αρχαιολογικών χώρων της Ελλάδας. Τα τελευταία χρόνια, οι πυρκαγιές έχουν απειλήσει επανειλημμένα περιοχές με σημαντικά μνημεία, αναδεικνύοντας την ανάγκη για πιο σύγχρονα και αποτελεσματικά μέσα πρόληψης. Η ενσωμάτωση τεχνολογιών όπως η τηλεπισκόπηση και η τεχνητή νοημοσύνη επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές να έχουν εικόνα σε πραγματικό χρόνο για την κατάσταση σε δυσπρόσιτες ή απομακρυσμένες περιοχές, όπου η φυσική παρουσία προσωπικού δεν είναι πάντα εφικτή σε καθημερινή βάση.
Η δημιουργία ενός πυκνού δικτύου επιτήρησης γύρω από τα μνημεία σηματοδοτεί μια συστηματική προσπάθεια αναβάθμισης της πυροπροστασίας σε εθνικό επίπεδο. Το πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ έρχεται να καλύψει ένα κενό που είχε επισημανθεί στο παρελθόν, όσον αφορά την έγκαιρη ανίχνευση εστιών φωτιάς σε χώρους υψηλής πολιτιστικής αξίας. Η άμεση σύνδεση των συστημάτων με την Πυροσβεστική Υπηρεσία και τις Εφορείες Αρχαιοτήτων διασφαλίζει ότι κάθε ειδοποίηση θα αξιολογείται και θα αντιμετωπίζεται από τους αρμόδιους φορείς χωρίς καθυστέρηση, ενισχύοντας έτσι τη συνολική ικανότητα της χώρας να προστατεύει τα μνημεία της από τον κίνδυνο πυρκαγιάς.
