Η αύξηση του Euribor έφτασε σήμερα στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο ετών, με τον δείκτη 12μήνου να ξεπερνά πλέον το 3%. Η εξέλιξη επηρεάζει άμεσα εκατομμύρια δανειολήπτες σε όλη την Ευρωζώνη, καθώς το Euribor 12μήνου αποτελεί τη βάση για τα περισσότερα στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου. Παράλληλα, το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων παγκοσμίως έχει εκτοξευθεί στα υψηλότερα επίπεδα ετών, με το χρέος της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών να ξεπερνά πλέον τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια. Οι δύο εξελίξεις συνδέονται στενά, καθώς η πίεση στις διεθνείς αγορές ομολόγων μεταφέρεται και στην τσέπη των Ευρωπαίων δανειοληπτών.
Διαβάστε επίσης: Το χρέος των ΗΠΑ φτάνει τα 40 τρισ. και απειλεί την Ευρώπη
Η αύξηση του Euribor χτυπά τα στεγαστικά δάνεια
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, ο μηνιαίος μέσος όρος του Euribor για τον Αύγουστο διαμορφώνεται στο 2,94%, με έξι εργάσιμες ημέρες να απομένουν μέχρι το τέλος του μήνα. Από τον Φεβρουάριο, ο δείκτης έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 0,7 ποσοστιαίες μονάδες, ανεβάζοντας σταθερά το κόστος εξυπηρέτησης των στεγαστικών δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου. Η πορεία αυτή έχει συγκεκριμένο αντίκτυπο στα νοικοκυριά: ένα μέσο στεγαστικό δάνειο με ετήσια αναθεώρηση επιτοκίου θα γίνει ακριβότερο κατά περισσότερο από 840 ευρώ ετησίως, εφόσον ο Αύγουστος κλείσει με τον προσωρινό μέσο όρο του 2,94%. Για δάνεια με εξαμηνιαία αναθεώρηση, η αύξηση διαμορφώνεται περίπου στα 375 ευρώ για την εξάμηνη περίοδο, την πρώτη φορά που η αναθεώρηση αυτή αντικατοπτρίζει πλήρως τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Η σταδιακή άνοδος του δείκτη τους τελευταίους έξι μήνες συνδέεται κυρίως με τη σύγκρουση στον Κόλπο. Τον Ιανουάριο, το Euribor είχε κλείσει στο 2,245%. Με το ξέσπασμα του πολέμου τον Μάρτιο, ο δείκτης σκαρφάλωσε στο 2,565%, ενώ τον Μάιο έφτασε στο 2,804%. Έξι μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, το πετρέλαιο τύπου Brent παραμένει πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι, χωρίς να διαφαίνεται άμεση λύση στον ορίζοντα. Το ενεργειακό κόστος θεωρείται από τους παράγοντες της αγοράς ένας από τους βασικούς λόγους της ανόδου, καθώς η ακρίβεια στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αυξάνει το κόστος μεταφοράς και παραγωγής, με κίνδυνο μετακύλισης και σε άλλα προϊόντα.
Πίεση και στα κρατικά ομόλογα παγκοσμίως
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στους ιδιώτες δανειολήπτες. Το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων σε όλο τον κόσμο έχει εκτοξευθεί τις τελευταίες ημέρες, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για τον πόλεμο, τη δημογραφική παρακμή και τις απρόβλεπτες συνέπειες της τεχνολογικής αλλαγής στα δημόσια οικονομικά. Το κόστος δανεισμού της Γερμανίας για τη 10ετία, που δίνει τον τόνο για την υπόλοιπη Ευρώπη, έφτασε στο υψηλότερο επίπεδό του από το 2011 νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. Η απόδοση του 30ετούς ομολόγου του αμερικανικού δημοσίου ανέβηκε στο υψηλότερο επίπεδό της εδώ και 19 χρόνια, ενώ το χρέος της αμερικανικής κυβέρνησης ξεπέρασε πλέον τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια. Επιπλέον πίεση στις αγορές ασκούν και οι αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί, οι οποίοι έχουν δανειστεί εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για επενδύσεις σχετικές με την τεχνητή νοημοσύνη, ανταγωνιζόμενοι τις κυβερνήσεις για τη δεξαμενή των παγκόσμιων αποταμιεύσεων.
Ως αποτέλεσμα, πολλές κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν πρόσθετη πίεση για αυξήσεις φόρων ή περικοπές δαπανών, ακόμα κι ενώ προσπαθούν να ενισχύσουν τις αμυντικές δαπάνες, όταν επιστρέψουν από τις καλοκαιρινές διακοπές για να σχεδιάσουν τους προϋπολογισμούς του επόμενου έτους. Σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία, η κατάσταση θα μπορούσε να επηρεάσει τις εθνικές εκλογές που αναμένονται το επόμενο έτος. Η ηγέτιδα της γαλλικής ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν, χρησιμοποίησε ήδη το ζήτημα την Τετάρτη, αποκαλώντας την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων «αμείλικτο λογαριασμό για 10 χρόνια Μακρονισμού» και δηλώνοντας μέσω μέσων κοινωνικής δικτύωσης ότι «είναι ώρα να καθαρίσουμε τους στάβλους του Αυγεία στους οποίους έχουν μετατραπεί τα δημόσια οικονομικά». Ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, Μπρούνο Λε Μερ, ο οποίος κράτησε τη θέση για επτά χρόνια, απάντησε ότι το κόμμα της Λεπέν ματαίωνε πάντα τις προσπάθειες της κυβέρνησης του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν να θέσει υπό έλεγχο το δημοσιονομικό έλλειμμα, αναγκάζοντάς τη μάλιστα το 2025 να εγκαταλείψει μια προτεινόμενη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση.
Τι ακολουθεί για τον πληθωρισμό και τα επιτόκια
Η αύξηση των τιμών ενέργειας έχει ήδη μετακυλιστεί στον πληθωρισμό σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τον Ιούλιο, ο μέσος πληθωρισμός της Ευρωζώνης έκλεισε με ετήσια αύξηση 2,9%, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat. Καθώς ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, οι αγορές προεξοφλούν πλέον με πιθανότητα 96% ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων τους επόμενους μήνες. Το Euribor 12μήνου, που ήδη βρίσκεται σε επίπεδο που δεν είχε καταγραφεί από τον Σεπτέμβριο του 2014, αναμένεται να συνεχίσει την ανοδική του πορεία εφόσον επιβεβαιωθούν οι κινήσεις της ΕΚΤ, με άμεσο αντίκτυπο στα νοικοκυριά που έχουν συνάψει στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου.
