Η κυβέρνηση ετοιμάζεται να ανακοινώσει στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης νέες παρεμβάσεις για το ηλεκτρικό ρεύμα, καθώς η αύξηση στο ρεύμα κατά το δεύτερο μισό του Αυγούστου έχει σημάνει συναγερμό στο Μέγαρο Μαξίμου και στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, προανήγγειλε ότι στη ΔΕΘ θα παρουσιαστούν μέτρα που στοχεύουν στη μείωση του κόστους για τους καταναλωτές. Η μεσοσταθμική χονδρική τιμή του ηλεκτρισμού έχει ξεπεράσει τα 140 ευρώ ανά μεγαβατώρα από τις 15 Αυγούστου μέχρι σήμερα, δημιουργώντας νέα δεδομένα για τους καταναλωτές.
Η αύξηση στο ρεύμα και οι λόγοι πίσω από τη χονδρική
Οι λόγοι πίσω από την αύξηση στο ρεύμα σχετίζονται κυρίως με την ξηρασία και το κλείσιμο πυρηνικών σταθμών στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η κλιμάκωση της χονδρικής τιμής δεν είναι νέο φαινόμενο, ωστόσο η ένταση των τελευταίων εβδομάδων ξεχωρίζει σαφώς. Τον Μάιο η χονδρική είχε κλείσει στα 89 ευρώ, τον Ιούνιο στα 93 ευρώ και τον Ιούλιο στα 110 ευρώ. Για τον Αύγουστο οι εκτιμήσεις δείχνουν αύξηση της τάξης του 17% μεσοσταθμικά, μια εξέλιξη που αλλάζει τα δεδομένα για ολόκληρη την αγορά ενέργειας.
Τους προηγούμενους μήνες, οι αυξήσεις της τάξης του 10-15% στη χονδρική είχαν απορροφηθεί εν μέρει από τους προμηθευτές. Η ΔΕΗ κράτησε σταθερό το πράσινο τιμολόγιο που αφορά σημαντική μερίδα νοικοκυριών και επιχειρήσεων, αποφεύγοντας να μετακυλίσει άμεσα το κόστος στους καταναλωτές. Ωστόσο, οι ανακοινώσεις των νέων τιμολογίων στις αρχές Σεπτεμβρίου αναμένεται να αποτελέσουν καθοριστικό δείκτη για το τι θα ακολουθήσει, τόσο από πλευράς προμηθευτών όσο και από πλευράς κυβερνητικών μέτρων.
Το όριο των 15 λεπτών και το ενδεχόμενο επιδότησης
Οι αντοχές της ΔΕΗ και των υπόλοιπων προμηθευτών δεν είναι απεριόριστες και πέρα από ένα σημείο αναμένεται να μετακυλίσουν τις αυξήσεις της χονδρικής στη λιανική. Η κυβέρνηση έχει θέσει στο παρελθόν ένα συγκεκριμένο όριο στα πράσινα τιμολόγια, τα 15 λεπτά ανά κιλοβατώρα, πάνω από το οποίο θεωρεί ότι πρέπει να προχωρήσει σε άμεση επιδότηση των νοικοκυριών. Σήμερα το πράσινο τιμολόγιο της ΔΕΗ βρίσκεται στα 12,3 λεπτά για κατανάλωση έως 200 κιλοβατώρες και στα 15,3 λεπτά για μεγαλύτερη κατανάλωση, πλησιάζοντας επικίνδυνα το κρίσιμο όριο.
Η τελική απόφαση για ενδεχόμενη επιδότηση περνάει και μέσα από τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης για τη συνέχεια. Αν το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θεωρήσει ότι η κατάσταση στη χονδρική θα ομαλοποιηθεί με την έλευση του φθινοπώρου, τότε οι πιθανότητες για άμεση επιδότηση μειώνονται σημαντικά. Παράλληλα, η όποια επιδότηση θα μπορούσε να δοθεί είτε οριζόντια στην τιμή, όπως έγινε και στο παρελθόν, είτε πιο στοχευμένα με τη μορφή εισοδηματικών κριτηρίων, ανάλογα με το πώς θα εξελιχθεί η αγορά τις επόμενες εβδομάδες.
Τι ακολουθεί: το 1 δισ. ευρώ της ρήτρας διαφυγής
Προς το παρόν, το αρμόδιο υπουργείο τηρεί σιγή ιχθύος σχετικά με τα μέτρα που θα ανακοινωθούν στη ΔΕΘ. Η αίσθηση που επικρατεί στην αγορά είναι ότι μάλλον δεν θα υπάρξει άμεση επιδότηση των καταναλωτών, αλλά πιο έμμεσες και συστημικές λύσεις, όπως η στήριξη προγραμμάτων εξοικονόμησης ενέργειας. Εκεί εντάσσεται και το 1 δισ. ευρώ από τη ρήτρα διαφυγής, για το οποίο ο υπουργός ΠΕΝ, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε ότι ο τρόπος αξιοποίησής του θα ανακοινωθεί σύντομα.
Ανάμεσα στα πιθανά μέτρα που εξετάζονται συγκαταλέγονται ένα νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ», η εγκατάσταση μπαταριών σε σπίτια και επιχειρήσεις, καθώς και ευρύτερα έργα που μειώνουν το κόστος για την οικονομία συνολικά, όπως επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και στο δίκτυο διανομής. Αυτού του είδους οι παρεμβάσεις έχουν πιο διαρθρωτικό χαρακτήρα και στοχεύουν σε μακροπρόθεσμο αντίκτυπο στην αγορά ενέργειας, σε αντίθεση με μια εφάπαξ επιδότηση που θα λειτουργούσε μόνο βραχυπρόθεσμα.
