Νέα υπουργική απόφαση αλλάζει τον Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, με στόχο να περιοριστούν οι οφειλές ηλεκτρικού ρεύματος και το φαινόμενο του λεγόμενου «ενεργειακού τουρισμού». Το ΥΠΕΝ προχωρά στην αλλαγή έπειτα από πέρυσι, όταν οι οφειλές είχαν ξεπεράσει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ, αφορώντας κυρίως πρώην πελάτες προμηθευτών ρεύματος. Η νέα ρύθμιση εισάγει σύστημα σήμανσης των οφειλετών μέσα στο πληροφοριακό σύστημα του ΔΕΔΔΗΕ, ώστε οι εταιρείες να γνωρίζουν ποιοι πελάτες έχουν ιστορικό απλήρωτων λογαριασμών πριν συνάψουν νέο συμβόλαιο.
Πώς λειτουργεί η σήμανση για τις οφειλές ηλεκτρικού ρεύματος
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, κάθε πελάτης που αφήνει απλήρωτους λογαριασμούς λαμβάνει σήμανση στο σύστημα του ΔΕΔΔΗΕ. Όταν ένας καταναλωτής συγκεντρώσει τρεις σημάνσεις μέσα σε διάστημα δύο ετών, δηλαδή έχει αφήσει οφειλές ηλεκτρικού ρεύματος σε τρεις διαφορετικούς προμηθευτές, το δικαίωμά του να αλλάξει ξανά εταιρεία μπλοκάρεται αυτόματα. Στην περίπτωση που υπάρχουν μόνο δύο σημάνσεις, ο νέος προμηθευτής διατηρεί το δικαίωμα να αρνηθεί τη σύναψη συμβολαίου, χωρίς όμως αυτό να ισχύει αυτόματα όπως στην πρώτη περίπτωση. Ο καταναλωτής, δηλαδή, θα έχει ακόμη περιθώριο να αναζητήσει εταιρεία που θα δεχθεί να τον εκπροσωπήσει.
Αν κανένας προμηθευτής της αγοράς δεν αποδεχθεί τελικά τον οφειλέτη, τότε ο πελάτης θα οδηγείται υποχρεωτικά στον προμηθευτή Καθολικής Υπηρεσίας. Παράλληλα, το πλαίσιο προβλέπει ότι οι εταιρείες οφείλουν να επικοινωνούν έγκαιρα με τους οφειλέτες και να τους προσφέρουν δυνατότητα διακανονισμού, ώστε να αποφεύγεται η ενεργοποίηση των αυστηρότερων διατάξεων. Η λογική της ρύθμισης είναι να δοθεί χρόνος και ευκαιρία τακτοποίησης πριν από τον αποκλεισμό από την αγορά.
Το νομικό ερώτημα και οι αντιδράσεις της αγοράς
Το βασικό ερώτημα που τίθεται γύρω από τη νέα ρύθμιση αφορά το κατά πόσο συγκρούεται με το δικαίωμα ελεύθερης μετακίνησης του καταναλωτή, όπως αυτό κατοχυρώνεται από τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς για την ενέργεια. Το ζήτημα δεν είναι καινούριο, καθώς στο παρελθόν το Συμβούλιο της Επικρατείας είχε ακυρώσει ανάλογο μέτρο που είχε επιχειρήσει να εφαρμόσει η ρυθμιστική αρχή ενέργειας. Παράγοντες της αγοράς, ωστόσο, εκτιμούν πως η νέα εκδοχή του μέτρου μπορεί να αντέξει νομικά, εφόσον στηρίζεται σε αναλογικά κριτήρια και εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.
Το επιχείρημα υπέρ της ρύθμισης βασίζεται στο ότι ο ενεργειακός τουρισμός πλήττει τελικά τους συνεπείς καταναλωτές, οι οποίοι επωμίζονται έμμεσα το κόστος των ανείσπρακτων οφειλών ηλεκτρικού ρεύματος. Στο ΥΠΕΝ φαίνεται να εκτιμούν ότι η νέα υπουργική απόφαση είναι πιο θωρακισμένη νομικά σε σχέση με το προηγούμενο μέτρο που είχε ακυρωθεί, καθώς δεν προβλέπει αυτόματο και καθολικό αποκλεισμό, αλλά διαβαθμισμένη αντιμετώπιση ανάλογα με τον αριθμό των σημάνσεων. Αυτή η διαβάθμιση θεωρείται το στοιχείο που μπορεί να δώσει στη ρύθμιση τη νομική βάση που έλειπε από την προηγούμενη προσπάθεια.
Στόχος η μείωση των οφειλών στην αγορά ρεύματος
Η κυβέρνηση φαίνεται να επιδιώκει, μέσα από τη νέα ρύθμιση, να ανοίξει τον δρόμο για ουσιαστική μείωση των οφειλών ηλεκτρικού ρεύματος, οι οποίες πέρυσι είχαν ξεπεράσει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ. Η επιτυχία του μέτρου, ωστόσο, θα κριθεί τόσο από την εφαρμογή του στην πράξη όσο και από το αν θα αντέξει σε ενδεχόμενη νέα δικαστική αμφισβήτηση, όπως συνέβη στο παρελθόν με αντίστοιχη προσπάθεια της ρυθμιστικής αρχής.
