Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα της Ελλάδας, ένα σχέδιο συνολικού ύψους 4,77 δισεκατομμυρίων ευρώ που στοχεύει στη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων κατά την πράσινη μετάβαση. Το σχέδιο καλύπτει την περίοδο 2026-2032 και αποτελεί το πέμπτο και μεγαλύτερο εθνικό σχέδιο που έχει εγκριθεί μέχρι σήμερα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μηχανισμού. Πέρα από τη στήριξη νοικοκυριών, προβλέπει και την πράσινη αναβάθμιση των μεταφορών σε όλη τη χώρα. Η χρηματοδότηση αναμένεται να στηρίξει εκατοντάδες χιλιάδες ευάλωτους πολίτες τα επόμενα χρόνια.
Τα 4,77 δισ. ευρώ και η στήριξη των νοικοκυριών
Από το συνολικό ποσό των 4,77 δισ. ευρώ, τα 3,57 δισ. ευρώ, δηλαδή το 75%, θα προέλθουν από κοινοτικούς πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ τα υπόλοιπα 1,2 δισ. ευρώ, το 25%, θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους. Το ελληνικό σχέδιο περιλαμβάνει προσωρινό επίδομα θέρμανσης, το οποίο θα μπορεί να στηρίζει έως και 800.000 ευάλωτα νοικοκυριά κάθε χρόνο, μετά την έναρξη εφαρμογής του ΣΕΔΕ2. Παράλληλα, 226 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την ανακαίνιση δημόσιων φοιτητικών εστιών, μια παρέμβαση που αναμένεται να βελτιώσει τις συνθήκες διαμονής και να διευκολύνει την πρόσβαση 5.930 ευάλωτων φοιτητών στην ανώτατη εκπαίδευση.
Συνολικά, το σχέδιο αναμένεται να στηρίξει 460.000 ευάλωτα νοικοκυριά, μέσω 62.000 ανακαινίσεων κατοικιών και της εγκατάστασης 200.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών συστημάτων θέρμανσης νερού. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία 2.800 νέων ενεργειακά αποδοτικών κοινωνικών κατοικιών, μια παρέμβαση που ενισχύει σημαντικά το απόθεμα κοινωνικής κατοικίας της Ελλάδας. Οι παρεμβάσεις αυτές έχουν σχεδιαστεί ώστε να μειώσουν την ενεργειακή επιβάρυνση των πιο ευάλωτων πολιτών, οι οποίοι πλήττονται περισσότερο από την αύξηση του κόστους ενέργειας.
Μεταφορές, επιχειρήσεις και άτομα με αναπηρία
Στον τομέα των μεταφορών, περίπου 300.000 ευάλωτοι χρήστες αναμένεται να επωφεληθούν από την ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών. Το σχέδιο προβλέπει την ένταξη περισσότερων από 200 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων, 22 επιπλέον συρμών για το μετρό της Αθήνας, καθώς και νέες υπηρεσίες μεταφοράς κατά παραγγελία σε απομακρυσμένες περιοχές, μαζί με τις απαραίτητες υποδομές φόρτισης. Μέσω συστήματος κοινωνικής μίσθωσης αυτοκινήτων, περίπου 15.000 ευάλωτα νοικοκυριά που εξαρτώνται από το αυτοκίνητο θα μπορούν να αποκτήσουν ηλεκτρικό όχημα με προσιτό μηνιαίο κόστος.
Το σχέδιο προβλέπει επίσης στήριξη 820 εκατ. ευρώ για 28.000 ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις, με στόχο τη μετάβασή τους σε καθαρότερα κτίρια και πιο βιώσιμες λύσεις μετακίνησης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία, με περισσότερα από 12.000 μέσα μετακίνησης, όπως ηλεκτρικά αμαξίδια και σκούτερ, ειδική υπηρεσία σχολικής μεταφοράς για μαθητές με αναπηρία, καθώς και έργα βελτίωσης της προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς και 85 σταθμούς του μετρό.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα
Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα θα λειτουργήσει σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 2026 έως το 2032 και αναμένεται να κινητοποιήσει τουλάχιστον 86,7 δισ. ευρώ σε ολόκληρη την Ένωση. Τα κονδύλια αυτά θα κατευθυνθούν, μεταξύ άλλων, σε ενεργειακή απόδοση, ανακαινίσεις κτιρίων και καθαρή κινητικότητα, με στόχο να μετριαστούν οι επιπτώσεις της πράσινης μετάβασης στους πιο ευάλωτους πολίτες. Το ελληνικό σχέδιο ξεχωρίζει καθώς αποτελεί το πέμπτο εθνικό σχέδιο που εγκρίνεται μέχρι σήμερα στο πλαίσιο του μηχανισμού, αλλά και το μεγαλύτερο σε μέγεθος από όσα έχουν εγκριθεί έως τώρα, γεγονός που αναδεικνύει την έκταση των αναγκών που έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα.
Τι προβλέπεται για την επόμενη περίοδο
Η υλοποίηση του σχεδίου θα εκτείνεται μέχρι το 2032, με τις παρεμβάσεις να ξεκινούν σταδιακά από το 2026. Το επίδομα θέρμανσης για τα ευάλωτα νοικοκυριά θα ενεργοποιηθεί μετά την έναρξη εφαρμογής του ΣΕΔΕ2, ενώ παράλληλα θα προχωρήσουν οι ανακαινίσεις κατοικιών, οι εγκαταστάσεις αντλιών θερμότητας και τα έργα προσβασιμότητας στους σιδηροδρομικούς σταθμούς και στους σταθμούς του μετρό.
