Νέες παρεμβάσεις δρομολογούνται τόσο σε τοπικό επίπεδο όσο και από την Κομισιόν, με στόχο να περιοριστεί το πρόβλημα της βραχυχρόνιας μίσθωσης, η οποία επιτείνει τη στεγαστική κρίση σε Ελλάδα και Ευρώπη. Στην Ελλάδα, όπου έχουν ήδη εφαρμοστεί συγκεκριμένα μέτρα, αναμένεται περαιτέρω αυστηροποίηση του πλαισίου, ενώ παράλληλα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει νέες πρωτοβουλίες για να στηρίξει τα κράτη-μέλη που αντιμετωπίζουν έλλειμα κατοικιών. Η εξέλιξη αυτή έρχεται λίγο πριν από τη ΔΕΘ, όπου αναμένεται να τεθούν στο τραπέζι νέες προτάσεις για το ζήτημα.
Τι έγινε με τη βραχυχρόνια μίσθωση
Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι ιδιοκτήτες ακινήτων στα μεγάλα αστικά κέντρα της Ελλάδας στράφηκαν στη βραχυχρόνια μίσθωση αναζητώντας επιπλέον εισόδημα. Η τάση αυτή περιόρισε σημαντικά τη διαθεσιμότητα κατοικιών σε προσιτές τιμές για μακροχρόνια μίσθωση, επιδεινώνοντας το στεγαστικό πρόβλημα σε πόλεις όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη. Οι λεγόμενες «κλειστές» κατοικίες, δηλαδή διαμερίσματα που παραμένουν εκτός αγοράς, ενεργοποιούνται με χαμηλότερους ρυθμούς απ’ ό,τι θα χρειαζόταν, ενώ ακόμη και όταν οι ιδιοκτήτες αποφασίσουν τελικά να τα διαθέσουν, σε αρκετές περιπτώσεις επιλέγουν ξανά τη λύση του Airbnb ή του τουριστικού καταλύματος αντί της μακροχρόνιας μίσθωσης.
Ήδη, από την 1η Ιουλίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 παραμένει σε ισχύ ο περιορισμός για νέες εγγραφές στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής, ο οποίος αφορά ακίνητα στην Α’ Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Θεσσαλονίκης. Όσοι ιδιοκτήτες παραβιάζουν την απαγόρευση αντιμετωπίζουν διοικητικό πρόστιμο ίσο με το 50% του εισοδήματος που αποκόμισαν. Επιπλέον, τα ακίνητα που βρίσκονται σε απαγορευμένες περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και διαγράφονται από το Μητρώο δεν μπορούν να επανεγγραφούν τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2026. Σε περίπτωση νέας παράβασης εντός του ίδιου φορολογικού έτους, το πρόστιμο γίνεται ακόμη αυστηρότερο, με το ελάχιστο ποσό να ανεβαίνει στις 40.000 ευρώ.
Νέες προτάσεις ενόψει ΔΕΘ
Παρά τα μέτρα που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή, τα στοιχεία δείχνουν πως δεν επαρκούν για να περιορίσουν το φαινόμενο. Για τον λόγο αυτό, ενόψει της ΔΕΘ, εξετάζονται νέες προτάσεις για την αντιμετώπιση της ανεξέλεγκτης επέκτασης της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Στα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι περιλαμβάνονται η καθιέρωση διαφορετικού φορολογικού καθεστώτος, η θέσπιση αδειοδοτικών προϋποθέσεων, καθώς και η επιβολή τελών σε περιοχές με υψηλή τουριστική ζήτηση. Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο νέας παράτασης, κατά ένα έτος, του απαγορευτικού καθεστώτος στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και στα τρία πρώτα διαμερίσματα του Δήμου Αθηναίων, με πιθανή επέκταση του μέτρου και σε νησιά της χώρας που αντιμετωπίζουν σοβαρό στεγαστικό πρόβλημα.
Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση έχει ήδη θεσπίσει φορολογικά κίνητρα για όσους ιδιοκτήτες αποφασίσουν να αποσύρουν το ακίνητό τους από τη βραχυχρόνια μίσθωση και να το διαθέσουν με μακροχρόνιο συμβόλαιο. Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, προβλέπεται απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για 36 μήνες σε ορισμένες νέες μακροχρόνιες μισθώσεις, με στόχο να ενθαρρυνθεί η επιστροφή κατοικιών στην αγορά μακροχρόνιας ενοικίασης.
Τι ακολουθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο
Το ζήτημα της βραχυχρόνιας μίσθωσης δεν αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα, καθώς αντίστοιχα προβλήματα καταγράφονται σε αρκετά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Κομισιόν προετοιμάζει νέα νομοθεσία, το λεγόμενο Affordable Housing Act, το οποίο αποτελεί την ευρωπαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία απέναντι στο πρόβλημα των ελλείψεων κατοικίας που πλήττει αρκετές χώρες της Ένωσης. Η πρωτοβουλία αυτή αναμένεται να δώσει στα κράτη-μέλη νέα εργαλεία για να αντιμετωπίσουν τη στεγαστική κρίση, την ίδια στιγμή που το ζήτημα βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
