Η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα εμφανίζει πλέον δύο εντελώς διαφορετικές ταχύτητες. Για τον απλό πολίτη που αναζητά κατοικία, η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη γίνονται όλο και πιο δύσκολες, καθώς οι τιμές παραμένουν υψηλές και τα διαθέσιμα ακίνητα λιγοστεύουν. Για τους επενδυτές, αντίθετα, το real estate εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους πιο δραστήριους κλάδους της ελληνικής οικονομίας, προσελκύοντας τόσο εγχώρια όσο και ξένα κεφάλαια. Η εικόνα των τελευταίων μηνών δείχνει ότι η ζήτηση δεν υποχωρεί, απλώς αλλάζει κατεύθυνση, στρέφοντας το ενδιαφέρον σε γειτονιές που μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν χαμηλότερα στον επενδυτικό χάρτη.
Νέες γειτονιές στο επίκεντρο, στενεύει το απόθεμα
Περιοχές όπως τα Πατήσια, τα Σεπόλια, η Ακαδημία Πλάτωνος, το Μεταξουργείο, ο Κεραμεικός και ο Βοτανικός αποτελούν πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της μετατόπισης. Σε αρκετές από αυτές τις γειτονιές, νέα ζευγάρια αναζητούν οικονομικότερες λύσεις για ιδιοκατοίκηση, ενώ παράλληλα επενδυτές αγοράζουν παλαιότερα και μικρά διαμερίσματα, τα ανακαινίζουν και τα διαθέτουν στη συνέχεια προς μίσθωση. Η πίεση αυτή δεν περιορίζεται στην πρωτεύουσα. Στη Θεσσαλονίκη, τα διαθέσιμα σπίτια προς πώληση μειώνονται, ενώ η ζήτηση παραμένει αυξημένη, διαμορφώνοντας ένα νέο περιβάλλον για την αγορά κατοικίας στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας. Οι έντονες ανατιμήσεις των προηγούμενων ετών δείχνουν σημάδια επιβράδυνσης, ωστόσο η περιορισμένη προσφορά συνεχίζει να στηρίζει τις τιμές προς τα πάνω.
Το στεγαστικό πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο στην αγορά ενοικίασης, με τη φοιτητική στέγη να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Στην Αθήνα καταγράφονται περιπτώσεις σημαντικών αυξήσεων στα ζητούμενα μισθώματα, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν ακόμη και τα 800 ευρώ τον μήνα. Για τις οικογένειες που καλούνται να χρηματοδοτήσουν τη διαμονή ενός φοιτητή σε άλλη πόλη, το κόστος στέγασης μετατρέπεται πλέον σε μία από τις μεγαλύτερες δαπάνες του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Οι ξένοι αγοραστές στρέφονται σε μόνιμη εγκατάσταση
Παράλληλα με τις εξελίξεις στην εγχώρια ζήτηση, αλλάζει και το προφίλ των ξένων που αναζητούν κατοικία στην Ελλάδα. Η αγορά ενός ελληνικού ακινήτου δεν συνδέεται πλέον αποκλειστικά με εξοχική χρήση ή με καθαρά επενδυτικό σκοπό. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Elxis – At Home in Greece, το 30,8% των ενδιαφερόμενων αγοραστών από το εξωτερικό αναζητά κατοικία με στόχο τη μόνιμη εγκατάστασή του στη χώρα.
Η Κρήτη συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος αυτής της ζήτησης, με ποσοστό 42,9%, ενώ ακολουθούν η Πελοπόννησος με 22,9% και τα νησιά του Ιονίου με 12,7%. Ανάμεσα στις εθνικότητες με το ισχυρότερο ενδιαφέρον ξεχωρίζουν οι Αμερικανοί, οι Ολλανδοί, οι Γερμανοί και οι Βρετανοί, ενώ αυξημένη είναι πλέον και η παρουσία Αυστραλών, κυρίως ομογενών που επιλέγουν να επιστρέψουν στις ρίζες τους. Η μετατόπιση αυτή έχει σημασία για την αγορά, καθώς οι αγοραστές που σχεδιάζουν μόνιμη διαμονή διαφοροποιούνται από τους παραδοσιακούς επενδυτές διακοπών, αναζητώντας διαφορετικού τύπου ακίνητα και σε διαφορετικές περιοχές.
Ένα παράδοξο που τροφοδοτεί τις τιμές
Η μετατόπιση της ζήτησης προς φθηνότερες γειτονιές και περιοχές δημιουργεί ταυτόχρονα ένα παράδοξο. Όσο περισσότεροι ενδιαφερόμενοι στρέφονται σε αυτές τις επιλογές επειδή οι πιο ακριβές περιοχές της Αθήνας ξεπερνούν τις οικονομικές τους δυνατότητες, τόσο αυξάνεται η πίεση στη ζήτηση εκεί. Αυτό μπορεί σταδιακά να οδηγήσει σε νέες ανατιμήσεις ακόμη και σε γειτονιές που μέχρι σήμερα θεωρούνταν προσιτές, περιορίζοντας εκ νέου τις διαθέσιμες οικονομικές επιλογές για τους πολίτες. Το φαινόμενο αυτό, σε συνδυασμό με το στενεύον απόθεμα στη Θεσσαλονίκη και την αυξημένη ζήτηση από ξένους αγοραστές που επιλέγουν πλέον μόνιμη εγκατάσταση, διαμορφώνει μια αγορά ακινήτων όπου η προσφορά δυσκολεύεται να καλύψει τις ανάγκες τόσο των Ελλήνων πολιτών όσο και των νέων κατοίκων από το εξωτερικό.
