Νέο ρυθμιστικό πλαίσιο για τα διαμερίσματα πολυκατοικιών που χρησιμοποιούνται για βραχυχρόνια μίσθωση μέσα από πλατφόρμες τύπου Airbnb επεξεργάζεται το υπουργείο Δικαιοσύνης. Ο νόμος για Airbnb που ετοιμάζεται θα περιλαμβάνει επίσης διατάξεις για τη διευκόλυνση της αντιπαροχής σε περιπτώσεις συγκυριότητας, καθώς και για τη διανομή ακινήτων με εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτήτες. Το σχέδιο επεξεργάζεται ειδική επιτροπή νομικών, με στόχο η ψήφιση του νομοσχεδίου να γίνει στις αρχές του 2027. Βασική αρχή του υπό διαμόρφωση πλαισίου είναι ότι το 51% των ιδιοκτησιών μιας πολυκατοικίας θα αποφασίζει πλέον για τη βραχυχρόνια μίσθωση και για άλλα κρίσιμα ζητήματα διαχείρισης.
Η ρύθμιση για το Airbnb και οι νέοι περιορισμοί
Την επεξεργασία του νομοσχεδίου έχουν αναλάβει οι υπουργοί Γιώργος Φλωρίδης και Ιωάννης Μπούγας, οι οποίοι εκτιμούν ότι δεν πρέπει η μειοψηφία των ιδιοκτητών να μπορεί να μπλοκάρει τη θέληση της πλειοψηφίας. Για τον λόγο αυτό συστάθηκε 13μελής επιτροπή νομικών υψηλού κύρους, η οποία ήδη συνεδριάζει με στόχο να κωδικοποιήσει 1.030 νομοθετήματα που εδώ και σχεδόν έναν αιώνα καθορίζουν τα περιουσιακά ζητήματα των οριζόντιων ιδιοκτησιών στην Ελλάδα. Η συνιδιοκτησία θεσπίστηκε νομοθετικά για πρώτη φορά πριν από 97 χρόνια, όμως τότε δεν υπήρχαν ζητήματα όπως η βραχυχρόνια μίσθωση μέσω ψηφιακών πλατφορμών, με αποτέλεσμα η επιτροπή να καλείται να ρυθμίσει εντελώς νέες καταστάσεις.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η δυνατότητα βραχυχρόνιας μίσθωσης σε διαμερίσματα πολυκατοικιών θα ισχύει μόνο εφόσον συμφωνεί το 51% των συνολικών ιδιοκτησιών. Κυβερνητικά στελέχη σημειώνουν πάντως ότι θα διατηρηθούν και πρόσθετοι περιορισμοί που ισχύουν ήδη σήμερα σε περιοχές του κέντρου της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, οι οποίες θεωρούνται κορεσμένες ως προς τη βραχυχρόνια μίσθωση. Τονίζεται, ωστόσο, ότι δεν πρόκειται να υπάρξει οριζόντια απαγόρευση της πρακτικής σε επίπεδο πολυκατοικίας.
Οι διαφωνίες ιδιοκτητών και το παράδειγμα της Καλλιθέας
Οι διαμάχες ανάμεσα σε ιδιοκτήτες που διαμένουν μόνιμα στο διαμέρισμά τους και σε εκείνους που το εκμεταλλεύονται μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης είναι πολυάριθμες και έχουν φτάσει επανειλημμένα στα δικαστήρια, τα οποία κατά κανόνα δικαιώνουν την πλευρά της ιδιοκατοίκησης. Μέσα στην επιτροπή υπάρχουν και μέλη που υποστηρίζουν ότι, αν ο κανονισμός μιας πολυκατοικίας δεν επιτρέπει ρητά τη βραχυχρόνια μίσθωση, τότε αυτή θα πρέπει να απαγορεύεται εξ ορισμού. Ωστόσο, μια τέτοια προσέγγιση δημιουργεί το ερώτημα πώς θα μπορεί ένας ιδιοκτήτης να αξιοποιήσει οικονομικά την ακίνητη περιουσία του.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ενός ανακαινισμένου διαμερίσματος 80 τετραγωνικών μέτρων στην Καλλιθέα, όπου ο ιδιοκτήτης μπορεί να εισπράξει περίπου 700 ευρώ τον μήνα μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης, ενώ το ποσό αυτό μπορεί να φτάσει τα 2.300 έως 2.500 ευρώ μέσω βραχυχρόνιας εκμίσθωσης. Η διαφορά αυτή εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί το ζήτημα έχει προκαλέσει έντονες αντιπαραθέσεις ανάμεσα σε ιδιοκτήτες με διαφορετικές ανάγκες και προτεραιότητες, και γιατί το υπουργείο Δικαιοσύνης επιδιώκει έναν συμβιβασμό μέσω της αρχής του 51%.
Τι ακολουθεί
Η επιτροπή των 13 νομικών συνεχίζει τις συνεδριάσεις της με στόχο να ολοκληρώσει την κωδικοποίηση του συνόλου των διατάξεων που αφορούν τις οριζόντιες ιδιοκτησίες, εντάσσοντας παράλληλα νέες ρυθμίσεις για ζητήματα που δεν υπήρχαν όταν θεσπίστηκε αρχικά η συνιδιοκτησία στην Ελλάδα. Παράλληλα με τη ρύθμιση για το Airbnb, το σχέδιο νόμου προβλέπει τη θέσπιση εξωδικαστικού μηχανισμού για την επίλυση διαφορών στην εξ αδιαιρέτου ιδιοκτησία, καθώς και απλοποίηση των διαδικασιών λήψης αποφάσεων για επισκευές και είσπραξη κοινοχρήστων στις πολυκατοικίες. Στόχος του υπουργείου Δικαιοσύνης παραμένει η κατάθεση και ψήφιση του νομοσχεδίου στις αρχές του 2027, ώστε να τεθεί επιτέλους σε νέα βάση το καθεστώς που διέπει εδώ και δεκαετίες τη ζωή σε χιλιάδες πολυκατοικίες σε όλη τη χώρα.
