Ο Ντόναλντ Τραμπ και οι στενοί συνεργάτες του εξετάζουν το ενδεχόμενο περιορισμένων αμερικανικών πλήγματα στα Στενά του Ορμούζ, με στόχο να εμποδίσουν το Ιράν να ανασυγκροτήσει τις ραντάρ και τις πυραυλικές του δυνατότητες εναντίον πλοίων. Το σχέδιο εκπονήθηκε την τελευταία εβδομάδα από τη Διοίκηση Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM) και έχει τη στήριξη του υπουργού Άμυνας Pete Hegseth. Η εξέλιξη έρχεται μία ημέρα μετά την αμερικανική επίθεση στο νησί Λαράκ και τα ιρανικά αντίποινα σε βάση στην Ιορδανία, γεγονός που ενδέχεται να επιταχύνει την τελική έγκριση του σχεδίου από τον Αμερικανό πρόεδρο.
Το σχέδιο «κουρέματος του γκαζόν» στο Ορμούζ
Σύμφωνα με τρεις αμερικανούς αξιωματούχους, το σχέδιο για πλήγματα στα Στενά του Ορμούζ δεν είχε λάβει την τελική έγκριση του Τραμπ πριν από την ανταλλαγή πυρών του Σαββατοκύριακου μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Αμερικανός αξιωματούχος περιέγραψε τη λογική της επιχείρησης με τη φράση «να κουρέψουμε το γκαζόν», αναφερόμενος σε επαναλαμβανόμενα, περιορισμένα χτυπήματα που θα εμποδίζουν την Τεχεράνη να αποκαταστήσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες. Στόχος είναι η μείωση του κινδύνου για πετρελαιοφόρα, πλοία του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού και αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας που διέρχονται καθημερινά από τον στρατηγικής σημασίας δίαυλο.
Τους τελευταίους δύο μήνες, ο αμερικανικός στρατός έχει αναλάβει σταδιακά τον έλεγχο της πλειονότητας των στενών, μέσω εκστρατείας αποδυνάμωσης των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων, επιχειρήσεων εκκαθάρισης ναρκών και καθοδήγησης πλοίων. Οι ενέργειες αυτές περιόρισαν τη δυνατότητα του Ιράν να πλήξει δεξαμενόπλοια και επέτρεψαν παράλληλα την αύξηση της ναυσιπλοΐας και των εξαγωγών πετρελαίου από τα στενά, μειώνοντας τη διαπραγματευτική ισχύ της Τεχεράνης. Ένα πρόσφατο περιστατικό ενίσχυσε την ανησυχία του CENTCOM: ιρανικός αντιαεροπορικός πύραυλος εκτοξεύθηκε εναντίον αμερικανικού μαχητικού F-35 που κάλυπτε πλοία στην περιοχή, χωρίς ωστόσο να πλησιάσει αρκετά ώστε να αποτελέσει άμεση απειλή.
Το βίντεο του Τραμπ για το νησί Χαργκ και η αντίδραση Βανς
Την Κυριακή, ο Τραμπ ανήρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα σύντομο μήνυμα συνοδευόμενο από βίντεο δημιουργημένο με τεχνητή νοημοσύνη, στο οποίο το ενεργειακό νησί Χαργκ εμφανιζόταν να δέχεται διαδοχικά πλήγματα. Αμερικανός αξιωματούχος διευκρίνισε ότι δεν πραγματοποιήθηκε πραγματικό χτύπημα στο Χαργκ, ενώ Ιρανός αξιωματούχος χαρακτήρισε «γελοία» την ανάρτηση. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς ερμήνευσε την κίνηση ως προειδοποιητικό μήνυμα προς την Τεχεράνη, σημειώνοντας ότι ο πρόεδρος «στέλνει ένα μήνυμα στους Ιρανούς» μέσω των αναρτήσεών του, παρότι δεν ανακοινώνει επίσημα στρατιωτικές ενέργειες σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Το νησί Χαργκ δεν επιλέχθηκε τυχαία ως σημείο αναφοράς. Πριν από την έναρξη του πολέμου, μέσω αυτού διακινούνταν περίπου το 90% των πετρελαϊκών εξαγωγών του Ιράν, καθιστώντας το νευραλγικό κόμβο για την οικονομία της χώρας. Ένα πραγματικό πλήγμα στις εγκαταστάσεις του θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις ενεργειακές συναλλαγές της Τεχεράνης. Παράλληλα, οι αμερικανικές δυνάμεις προχώρησαν σε νέα πλήγματα στο νησί Λαράκ, θέτοντας εκτός λειτουργίας δύο εκτοξευτήρες, στην πρώτη τέτοια επιχείρηση από τα τέλη Ιουλίου.
Ο Τραμπ αποκλείει τη χρήση πυρηνικών όπλων
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ απέκλεισε ρητά το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικών όπλων εναντίον του Ιράν. «Δεν θα έλεγα ποτέ κάτι τέτοιο, αλλά η απάντηση είναι: ναι. Δεν υπάρχει λόγος γι’ αυτό. Έχουν υποστεί ολοκληρωτική ήττα σε στρατιωτικό επίπεδο και τώρα θα επέλεγα να χρησιμοποιήσω πυρηνικό όπλο εναντίον τους; Τι ηλίθια ερώτηση!», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε επίσης ότι τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται σε «εξαιρετικά καλή κατάσταση», με το αμερικανικό Ναυτικό να βοηθά καθημερινά στη διέλευση κατά μέσο όρο 30 πλοίων τη νύχτα.
Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου τόνισε ότι ο πρόεδρος «διατηρεί όλες τις επιλογές στη διάθεσή του» απέναντι στο Ιράν, προσθέτοντας πως οι Ιρανοί «θέλουν να κάνουν συμφωνία, αλλά είναι πάντα μια μέρα αργά και ένα δολάριο λιγότερο». Ο εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κους Ντεσάι, μιλώντας στο δίκτυο Al Jazeera, επανέλαβε ότι «κάθε επιλογή είναι στο τραπέζι» και υπογράμμισε πως τα οικονομικά εργαλεία που διαθέτουν η κυβέρνηση και ο πρόεδρος παραμένουν «πολύ ισχυρά», αναφερόμενος έμμεσα και στην πρόσφατη ανακοίνωση κυρώσεων κατά της Τεχεράνης στο πλαίσιο της «Επιχείρησης Οικονομικός Παρίας».
Συνάντηση με πετρελαϊκές εταιρείες για τις τιμές καυσίμων
Ο Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί την Τρίτη με επικεφαλής πετρελαϊκών εταιρειών στον Λευκό Οίκο, στην προσπάθειά του να συγκρατήσει τις τιμές της βενζίνης, οι οποίες έχουν αυξηθεί λόγω του πολέμου με το Ιράν, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τέιλορ Ρότζερς ανέφερε ότι ο πρόεδρος θα συνεργαστεί με ηγέτες του κλάδου «για τους καλύτερους τρόπους αύξησης της δυναμικότητας διύλισης». Οι συνομιλίες γίνονται λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση συμφωνίας για απόκτηση μεριδίου των ΗΠΑ σε 65 δισεκατομμύρια βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων πετρελαίου της Βενεζουέλας, την οποία ο Τραμπ ήλπιζε ότι θα αντισταθμίσει τη διακοπή του παγκόσμιου εφοδιασμού που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν.
