Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) προχώρησε σε αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, διαμορφώνοντας το βασικό της επιτόκιο στο εύρος 3,75%-4%. Πρόκειται για την πρώτη αύξηση από το καλοκαίρι του 2023, μια κίνηση αντίθετη προς τις δημόσιες πιέσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για χαμηλότερα επιτόκια. Η απόφαση προκάλεσε άμεση αντίδραση από τον Λευκό Οίκο, που τη χαρακτήρισε «ατυχή». Η ανακοίνωση έγινε την Τετάρτη, καθώς η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές παραμένει αυξημένη λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Η αύξηση επιτοκίων και οι νέες προβλέψεις της Fed
Η αύξηση επιτοκίων ήταν κίνηση που είχε προεξοφληθεί από τις χρηματοπιστωτικές αγορές, ωστόσο ήρθε σε ευθεία σύγκρουση με τις επανειλημμένες εκκλήσεις του Ντόναλντ Τραμπ προς την κεντρική τράπεζα για μείωση του κόστους δανεισμού. Η απόφαση ήταν ομόφωνη και στηρίχθηκε πλήρως από τον νέο επικεφαλής της Fed, Κέβιν Γουόρς, ο οποίος είχε επιλεγεί από τον Τραμπ την περασμένη άνοιξη με την προσδοκία ότι θα οδηγούσε σε μειώσεις επιτοκίων και όχι σε αυξήσεις. Κατά τη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε, ο Γουόρς χαρακτήρισε τον πληθωρισμό «υπερβολικά υψηλό» και τόνισε πως η αμερικανική οικονομία έχει ενισχυθεί από την προηγούμενη συνεδρίαση, χωρίς όμως ο πληθωρισμός να έχει παρουσιάσει σημαντική βελτίωση.
Μετά τη διήμερη συνεδρίασή τους, τα μέλη της Fed αναθεώρησαν προς τα πάνω τις προβλέψεις τους για τον πληθωρισμό, εκτιμώντας πλέον ότι ο δείκτης τιμών θα διαμορφωθεί στο 3,7% στο τέλος του έτους, έναντι 3,6% που προέβλεπαν τον Ιούνιο. Παράλληλα, η κεντρική τράπεζα άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας αύξησης επιτοκίων έως το τέλος του έτους, με το βασικό επιτόκιο να φτάνει στο εύρος 4%-4,25%, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις.
Οι αντιδράσεις Λευκού Οίκου και Τραμπ
Ο Λευκός Οίκος δεν άργησε να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του. Ο αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου, Κους Ντεσάι, μίλησε στο δίκτυο Fox News και χαρακτήρισε «μάλλον ατυχή» την απόφαση της Fed, τονίζοντας πως, κατά την άποψη της κυβέρνησης, δεν βασίζεται σε ιδιαίτερα πειστική οικονομική επιχειρηματολογία. Η δήλωση αυτή αποτυπώνει την ένταση που έχει αναπτυχθεί ανάμεσα στην κυβερνητική πλευρά και την υποτιθέμενα ανεξάρτητη νομισματική πολιτική της κεντρικής τράπεζας.
Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε λίγες ώρες αργότερα μέσω του λογαριασμού του στο Truth Social, ζητώντας άμεση μείωση επιτοκίων. «Στηρίζουμε σχεδόν κάθε χώρα στον κόσμο και αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο. Μειώστε τα επιτόκια για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, και μάλιστα γρήγορα!» ανέφερε χαρακτηριστικά. Παρά την έντονη δυσαρέσκειά του, ο Τραμπ απέφυγε να στραφεί απευθείας εναντίον του Κέβιν Γουόρς, τον οποίο ο ίδιος είχε τοποθετήσει στην ηγεσία της Fed.
Η αντίδραση των αγορών και το διεθνές πλαίσιο
Οι αμερικανικές μετοχές κινήθηκαν με έντονες διακυμάνσεις την Τετάρτη, καταγράφοντας τελικά απώλειες μετά την ανακοίνωση της Fed. Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία, ο S&P 500 υποχώρησε κατά 33,48 μονάδες, ή 0,43%, στις 7.552,88 μονάδες, ενώ ο Nasdaq Composite έμεινε ουσιαστικά αμετάβλητος. Πριν από την ανακοίνωση, οι τρεις βασικοί δείκτες της Wall Street κινούνταν ανοδικά, με ώθηση από την ανάκαμψη των μετοχών ημιαγωγών, ενώ ισχυρά στοιχεία για τις λιανικές πωλήσεις έδειξαν πως οι καταναλωτές συνεχίζουν να αυξάνουν τις δαπάνες τους παρά τις πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα.
Ο Ράιαν Ντέτρικ, επικεφαλής στρατηγικής αγορών στην Carson Group, δήλωσε στο Reuters ότι η Fed «φαίνεται ενωμένη στη μάχη κατά του πληθωρισμού», σημειώνοντας πως ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 2% εδώ και πέντε χρόνια. Παράλληλα, η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή διευρύνθηκε, καθώς σαουδαραβικά αεροσκάφη εξαπέλυσαν επιθέσεις στην Υεμένη, ενώ μαχητές των Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν, εκτόξευσαν drones και πυραύλους εναντίον πόλεων της Σαουδικής Αραβίας. Παρά τις εντάσεις, οι τιμές πετρελαίου υποχώρησαν μετά τις πληροφορίες ότι η Σαουδική Αραβία προσφέρει επιπλέον φορτία αργού μέσω του Ομάν. Το συμβόλαιο WTI έκλεισε με πτώση 3,2%, ενώ το Brent υποχώρησε κατά 2,7%, παρότι το αργό έχει ενισχυθεί κατά περισσότερο από 20% τις τελευταίες δυόμισι εβδομάδες.
Τι ακολουθεί
Η Fed έχει ήδη προϊδεάσει για νέα αύξηση επιτοκίων έως το τέλος του έτους, καθώς ο πληθωρισμός παραμένει, σύμφωνα με τον Κέβιν Γουόρς, «υπερβολικά υψηλός». Το ενδεχόμενο αυτό διατηρεί ανοιχτό το μέτωπο έντασης με τον Λευκό Οίκο, ο οποίος συνεχίζει να πιέζει για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής. Οι αγορές αναμένεται να παρακολουθούν στενά τις επόμενες κινήσεις της κεντρικής τράπεζας, καθώς η πορεία των επιτοκίων συνδέεται στενά και με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τις τιμές της ενέργειας.
