Η κυβέρνηση ετοιμάζει εκτεταμένο πακέτο παρεμβάσεων για το πετρέλαιο θέρμανσης, μετά την απότομη άνοδο της τιμής του φέτος. Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ, ανακοίνωσε ότι τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου τα υπουργεία Οικονομικών και Ενέργειας θα παρουσιάσουν τα νέα μέτρα στήριξης, με στόχο η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης να πέσει κάτω από το 1,75 ευρώ το λίτρο. Οι παρεμβάσεις θα στηριχθούν τόσο από την κυβέρνηση όσο και από τα διυλιστήρια, ενόψει της έναρξης της νέας χειμερινής περιόδου στις 15 Οκτωβρίου.
Δεύτερη προτεραιότητα το ντίζελ, μετά το πετρέλαιο θέρμανσης
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι το πετρέλαιο θέρμανσης αποτελεί την πρώτη ενεργειακή προτεραιότητα της κυβέρνησης, με το ντίζελ κίνησης να ακολουθεί σε δεύτερη θέση, πριν από τη βενζίνη. Η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης εκτινάχθηκε από το 1,10 ευρώ ανά λίτρο πέρυσι σε σχεδόν 2 ευρώ φέτος, μια εξέλιξη που ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε μη αποδεκτή για τα νοικοκυριά. Όπως τόνισε, η κυβέρνηση δεν πρόκειται να μείνει άπραγη απέναντι σε αυτή την αύξηση, δεσμευόμενος για ουσιαστικές παρεμβάσεις πριν από την έναρξη της περιόδου διάθεσης του καυσίμου.
Πέρα από τη ρύθμιση της τιμής, ο πρωθυπουργός προανήγγειλε αυξημένο επίδομα θέρμανσης για το φετινό χειμώνα, το οποίο θα αφορά όλες τις μορφές ενέργειας, από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο μέχρι το ρεύμα και το πέλετ. Πριν από τη νέα ενεργειακή αναταραχή, το κονδύλι για το επίδομα είχε προβλεφθεί στα περίπου 270 εκατομμύρια ευρώ, ωστόσο δεν αποκλείεται τόσο το ποσό όσο και ο αριθμός των δικαιούχων να αυξηθούν. Παράλληλα, για το ντίζελ κίνησης αποφασίστηκε η συνέχιση της στήριξης των 10 λεπτών ανά λίτρο για έναν ακόμη μήνα, τον Οκτώβριο, παρότι η τιμή του καυσίμου έχει ήδη φτάσει τα 2,15 ευρώ.
Ο ΕΦΚ, οι Βρυξέλλες και το δημοσιονομικό περιθώριο
Κομβικό ρόλο στη διαμόρφωση της τελικής τιμής παίζει ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης. Σήμερα ο ΕΦΚ στο πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης ανέρχεται σε 41 λεπτά το λίτρο, όμως από τις 15 Οκτωβρίου, με την έναρξη της περιόδου διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, μειώνεται αυτόματα στα 28 λεπτά, αποφέροντας στο Δημόσιο έσοδα περίπου 300 εκατομμύρια ευρώ. Η αυτόματη αυτή μείωση θα ρίξει την τιμή κατά 15 με 16 λεπτά, όμως χωρίς πρόσθετη παρέμβαση το καύσιμο θα διατεθεί στην αγορά γύρω στα 2 ευρώ το λίτρο, επίπεδο που ο πρωθυπουργός θεωρεί απαγορευτικό.
Ο κ. Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης του ΕΦΚ, εφόσον η Ευρωπαϊκή Ένωση επιτρέψει στην Ελλάδα υπέρβαση των δημοσιονομικών δαπανών. Μια τέτοια παρέμβαση θα είχε έκτακτο χαρακτήρα και θα ίσχυε για όσο διαρκεί η ενεργειακή κρίση. Σήμερα εκτιμάται ότι το διαθέσιμο δημοσιονομικό περιθώριο για νέα μέτρα στήριξης ανέρχεται σε περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ, καθώς μεγάλο μέρος των αρχικών αποθεμάτων έχει ήδη αναλωθεί από τις παρεμβάσεις του τελευταίου εξαμήνου. Το θέμα της ενεργειακής ακρίβειας βρέθηκε στο επίκεντρο και της σημερινής συνεδρίασης του Eurogroup στο Δουβλίνο, υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη.
Το διεθνές σκηνικό και οι επόμενες κινήσεις
Η πίεση στις τιμές δεν είναι μόνο εγχώρια υπόθεση. Στη Μεσόγειο, η τιμή του ντίζελ έφτασε στις 15 Σεπτεμβρίου σε ιστορικό υψηλό, στα 1.664 δολάρια ανά τόνο, ξεπερνώντας ακόμη και την αντίστοιχη τιμή στη Βόρεια Ευρώπη, που διαμορφώθηκε στα 1.642 δολάρια. Παράλληλα, το spread μεταξύ ντίζελ και αργού πετρελαίου ξεπέρασε τα 110 δολάρια, καταγράφοντας επίσης ρεκόρ, εξέλιξη που αποδίδεται σε ιδιαίτερες συνθήκες στην παραγωγή καυσίμων από τα διυλιστήρια διεθνώς.
Το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται διαφορετικούς συνδυασμούς μέτρων, χωρίς ακόμη να έχει οριστικοποιηθεί η τελική αναλογία. Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται προβλέπει συμμετοχή των διυλιστηρίων με περίπου 10 λεπτά ανά λίτρο, με τον πρωθυπουργό να έχει ξεκαθαρίσει ότι προτιμά μέρος των κερδών τους να επιστρέψει απευθείας στους καταναλωτές μέσω χαμηλότερων τιμών, αντί να κατευθυνθεί στα κρατικά ταμεία μέσω πρόσθετης φορολόγησης. Στο τραπέζι βρίσκονται τόσο η άμεση επιδότηση στην αντλία όσο και η προσωρινή μείωση του ΕΦΚ, με το τελικό μείγμα να εξαρτάται από το δημοσιονομικό κόστος και την πορεία των διεθνών τιμών μέχρι τη Δευτέρα, όταν αναμένεται η επίσημη ανακοίνωση των υπουργείων Οικονομικών και Ενέργειας.
