Ανατροπή βρίσκεται σε εξέλιξη στην παγκόσμια αγορά καυσίμων, καθώς η τιμή της βενζίνης απειλείται από τη στροφή που κάνουν τα διυλιστήρια ανά τον κόσμο προς το ντίζελ. Η αλλαγή προτεραιοτήτων στην παραγωγή έρχεται μετά από μήνες έντονης πίεσης στην αγορά του ντίζελ, η οποία εκτόξευσε τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων σε πρωτοφανή επίπεδα. Η Goldman Sachs δημοσίευσε αυτή την εβδομάδα έκθεση όπου προειδοποιεί για ραγδαία αύξηση στην τιμή του ντίζελ και προβλέπει ανάλογη πίεση στη βενζίνη τους επόμενους μήνες. Το φαινόμενο συνδέεται άμεσα με τη γεωπολιτική αστάθεια και τον κίνδυνο περαιτέρω διαταραχής στον παγκόσμιο εφοδιασμό καυσίμων.
Τα διυλιστήρια στρέφονται στο ντίζελ εις βάρος της βενζίνης
Όλους τους προηγούμενους μήνες η κατάσταση στην αγορά ήταν πιο πιεσμένη στην περίπτωση του ντίζελ, γεγονός που έστειλε τα περιθώρια κέρδους στη «στρατόσφαιρα» και ώθησε τα διυλιστήρια ανά την υφήλιο να του δώσουν άμεση προτεραιότητα έναντι της βενζίνης και των υπόλοιπων πετρελαϊκών προϊόντων. Η Goldman Sachs τονίζει στην έκθεσή της πως οι τιμές του ντίζελ έχουν ήδη ενσωματώσει ένα πολύ υψηλό premium, το οποίο σχετίζεται με τον κίνδυνο νέας διαταραχής στον εφοδιασμό. Ενδεικτικό της έντασης είναι το γεγονός ότι η διαφορά τιμής ανάμεσα στα δύο καύσιμα, σε επίπεδο βαρελιού, ήταν μόλις 3 δολάρια πριν από ένα χρόνο, ενώ σήμερα έχει ξεπεράσει τα 60 δολάρια.
Τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα για το φετινό έτος σήμαναν συναγερμό στην αγορά: η παγκόσμια παραγωγή βενζίνης υποχώρησε σχεδόν 2% στις οικονομίες του ΟΟΣΑ, ενώ οι εξαγωγές της μειώθηκαν κατά 24% σε ετήσια βάση, ξεπερνώντας τις αντίστοιχες μειώσεις στο ντίζελ και το αργό πετρέλαιο. Και στα δύο καύσιμα τα αποθέματα ήταν χαμηλά σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη κατά τους πρώτους μήνες της κρίσης, όμως τις τελευταίες εβδομάδες καταγράφεται βελτίωση στο ντίζελ και ταυτόχρονη επιδείνωση στη βενζίνη. Έτσι, η αγορά της βενζίνης δείχνει σημάδια ότι σφίγγει ταχύτατα λόγω της προτίμησης των διυλιστηρίων προς το ντίζελ, κάτι που αφήνει μεγάλο περιθώριο ανόδου στην τιμή της, εφόσον δεν ομαλοποιηθεί η γεωπολιτική κατάσταση.
Η Goldman Sachs παρατηρεί επίσης ότι η προθεσμιακή τιμή της βενζίνης για τον Ιούνιο του 2027 έχει ανέβει μέχρι στιγμής κατά 37%, έναντι 64% στην περίπτωση του ντίζελ. Η τράπεζα επισημαίνει και μια ποιοτική διαφορά ανάμεσα στα δύο καύσιμα: το ντίζελ χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα και η αγορά μπαίνει τώρα στην περίοδο μέγιστης κατανάλωσής του, ενώ η βενζίνη διατηρεί πιο σταθερό προφίλ ζήτησης καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με τη ζήτησή της να θεωρείται πιο ανελαστική.
Προειδοποιήσεις για την Ευρώπη και αβεβαιότητα στη Wall Street
Σαφές μήνυμα στέλνει η Goldman Sachs και για την Ευρώπη, στην περίπτωση που οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφασίσουν να περιορίσουν ή να απαγορεύσουν τις εξαγωγές καυσίμων. Η τράπεζα υπενθυμίζει ότι πρόσφατα ο επικεφαλής των Ρεπουμπλικάνων στη Γερουσία δήλωσε πως είναι ανοικτός σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ. Κατ’ επέκταση, πρόκειται για ένα σενάριο που η αγορά δεν μπορεί να αποκλείσει. «Ο όποιος υποθετικός περιορισμός των εξαγωγών πετρελαϊκών προϊόντων από τις ΗΠΑ πιθανότατα θα ενισχύσει τις τιμές στην Ευρώπη», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση της Goldman Sachs, προσθέτοντας ότι η τιμή της βενζίνης στην ευρωπαϊκή ήπειρο προβλέπεται να αυξηθεί περισσότερο σε σχέση με την αντίστοιχη άνοδο στην αμερικανική αγορά.
Όλες οι παραπάνω εκτιμήσεις εμπεριέχουν, όπως είναι φυσικό, έντονο βαθμό αβεβαιότητας. Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση μιας ακόμη μεγάλης τράπεζας της Wall Street, της JPMorgan, η οποία περιέγραψε με λίγα λόγια τη δυσκολία πρόβλεψης της αγοράς: «Για πρώτη φορά από την έναρξη της σύγκρουσης στο Ιράν, δεν έχουμε κάποιο σενάριο βάσης». Η δήλωση αυτή αποτυπώνει το κλίμα αβεβαιότητας που επικρατεί ανάμεσα στους αναλυτές, καθώς η εξέλιξη της τιμής της βενζίνης φαίνεται πλέον να εξαρτάται από παράγοντες που ξεφεύγουν από τις συνήθεις οικονομικές μεταβλητές, όπως η γεωπολιτική κατάσταση στη Μέση Ανατολή και οι αποφάσεις της αμερικανικής κυβέρνησης για τις εξαγωγές καυσίμων.
