Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ αλλάζει χαρακτήρα, με την κίνηση containerships στην περιοχή να καταγράφει πρωτοφανή κατάρρευση. Από μια διαταραχή που τους προηγούμενους μήνες αφορούσε κυρίως την ενεργειακή αγορά και τα δεξαμενόπλοια, το φαινόμενο εξελίσσεται πλέον σε ένα ευρύτερο πρόβλημα εφοδιαστικής αλυσίδας για ολόκληρο τον Περσικό Κόλπο. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία των Financial Times, η κίνηση containerships μέσω του Ορμούζ έχει μειωθεί κατά 94%, ενώ από τις 99 τακτικές υπηρεσίες που λειτουργούσαν πριν από την πολεμική κρίση έχουν απομείνει μόλις 11.
Ραγδαία πτώση στις τακτικές γραμμές containerships
Τα στοιχεία που επικαλούνται οι Financial Times αποτυπώνουν με σαφήνεια το μέγεθος της ανατροπής στη ναυτιλιακή κίνηση της περιοχής. Από τις 99 τακτικές υπηρεσίες containerships που λειτουργούσαν πριν από την κλιμάκωση της πολεμικής κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, έχουν απομείνει σήμερα μόλις 11, αριθμός που καταδεικνύει πόσο βαθιά έχει διαταραχθεί η τακτική θαλάσσια συγκοινωνία στον Περσικό Κόλπο. Η μείωση κατά 94% στη συνολική κίνηση containerships αποτελεί ένα από τα πιο ακραία στατιστικά που έχουν καταγραφεί στη διεθνή ναυτιλία τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, η κρίση δεν περιορίζεται πλέον στα εμπορευματοκιβώτια, καθώς χτυπά πλέον και σημαντικές ροές ξηρού φορτίου, με προϊόντα όπως ο ασβεστόλιθος (limestone) και το θείο (sulphur) να καταγράφουν επίσης σοβαρές διαταραχές στις εξαγωγές τους.
Σε αντίθεση με τα containerships, τα δεξαμενόπλοια συνεχίζουν, έστω υπό ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες ασφαλείας, να πραγματοποιούν διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ. Η διαφορετική αυτή συμπεριφορά των δύο κατηγοριών πλοίων έχει δημιουργήσει στην πράξη αυτό που περιγράφεται ως «Ορμούζ δύο ταχυτήτων». Το πετρέλαιο εξακολουθεί να βρίσκει περιορισμένες διόδους προς τις διεθνείς αγορές, παρά τον αυξημένο κίνδυνο, ενώ το τακτικό εμπόριο container shipping έχει υποχωρήσει δραματικά. Η διαφορά αυτή εξηγείται από τη στρατηγική σημασία του πετρελαίου για τις διεθνείς αγορές ενέργειας, γεγονός που ωθεί εταιρείες και κράτη να διατηρούν, έστω μειωμένη, ροή δεξαμενόπλοιων, σε αντίθεση με το εμπόριο containerships που θεωρείται λιγότερο κρίσιμο βραχυπρόθεσμα.
Οι μεγάλες ναυτιλιακές γραμμές αποφεύγουν τον κίνδυνο
Ο βασικός λόγος πίσω από την κατάρρευση της κίνησης containerships στα Στενά του Ορμούζ είναι η απροθυμία των μεγάλων ναυτιλιακών γραμμών να εκθέσουν πλοία, πληρώματα και φορτία στον αυξημένο γεωπολιτικό και ασφαλιστικό κίνδυνο που επικρατεί στην περιοχή. Οι εταιρείες, αντί να αναλάβουν το ρίσκο διέλευσης από μια ζώνη που παραμένει ασταθής, προτιμούν να αναστείλουν ή να περιορίσουν δραστικά τα δρομολόγιά τους, με αποτέλεσμα να έχουν απομείνει ενεργές μόλις 11 από τις 99 τακτικές υπηρεσίες που καταγράφονταν πριν από την κρίση. Η απόφαση αυτή έχει άμεσο αντίκτυπο στην εφοδιαστική αλυσίδα ολόκληρης της περιοχής του Περσικού Κόλπου, καθώς η μεταφορά εμπορευμάτων μέσω containerships αποτελεί βασικό κρίκο για τις εξαγωγικές οικονομίες των παράκτιων κρατών.
Πέρα από τα containerships, η κρίση επεκτείνεται πλέον και στις εξαγωγές ξηρού φορτίου, με το limestone και το sulphur να αναφέρονται ρητά ανάμεσα στα προϊόντα που πλήττονται από τη διαταραχή. Πρόκειται για δύο εμπορεύματα που αποτελούν σημαντικό κομμάτι των εξαγωγών ξηρού φορτίου από τον Περσικό Κόλπο, και η αδυναμία ομαλής διακίνησής τους μέσω των Στενών του Ορμούζ προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο πίεσης στις τοπικές οικονομίες. Η ταυτόχρονη κατάρρευση της κίνησης containerships και η διατάραξη στις εξαγωγές bulk φορτίων συνθέτουν μια εικόνα κρίσης που ξεπερνά πλέον κατά πολύ τα αρχικά όρια της ενεργειακής αγοράς, μετατρέποντας το ζήτημα σε ευρύτερο πρόβλημα εφοδιαστικής αλυσίδας με επιπτώσεις σε πολλαπλούς κλάδους.
