Η ιστορική αποτυχία του CDU στις κρατιδιακές εκλογές της Κυριακής (20/09/2026) στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και στο Βερολίνο έφερε σε δύσκολη θέση τον καγκελάριο της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς. Το χριστιανοδημοκρατικό κόμμα έμεινε για πρώτη φορά στην ιστορία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας εκτός κρατιδιακού κοινοβουλίου, ενώ το ακροδεξιό AfD αναδείχθηκε πρώτο κόμμα στο Μεκλεμβούργο. Ο ίδιος ο Μερτς μίλησε για «καταστροφή» λίγα μόλις λεπτά μετά την ανακοίνωση των πρώτων προβλέψεων.
Ιστορική αποτυχία του CDU στις κάλπες
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, το προσωρινό επίσημο αποτέλεσμα έδωσε στο AfD ποσοστό 38,2%, έναντι 35,5% του SPD. Ακολούθησαν η Αριστερά με 6,5% και οι Πράσινοι με 5,7%. Το CDU περιορίστηκε στο 4,9% -με το ακριβές ποσοστό να διαμορφώνεται στο 4,89%- μένοντας οριακά κάτω από το εκλογικό όριο του 5% που απαιτείται για είσοδο στη Βουλή. Εκτός κοινοβουλίου έμεινε και η Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW), με 4,8%. Ουδέποτε στο παρελθόν το CDU είχε αποτύχει να εξασφαλίσει είσοδο σε κρατιδιακό κοινοβούλιο, και το ταμπού αυτό έσπασε μάλιστα στην πρώην εκλογική περιφέρεια της Άνγκελα Μέρκελ, η οποία διετέλεσε καγκελάριος επί 16 χρόνια.
Δύσκολη ήταν η εικόνα και στο Βερολίνο, όπου το Die Linke αναδείχθηκε πρώτο κόμμα με 25,7% των ψήφων, καταγράφοντας άνοδο 13,5 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με το 2023. Το CDU υποχώρησε στο 18,8%, χάνοντας 9,5 μονάδες, ενώ το AfD ενισχύθηκε στο 16,3%, με άνοδο 7,2 μονάδων. Οι Πράσινοι συγκέντρωσαν 14,3%, το SPD 12,1%, ενώ το BSW έμεινε εκτός Βουλής με 4,7%. Η FDP περιορίστηκε στο 2,5%. Υποψήφια για την ηγεσία του Βερολίνου από το Die Linke είναι η Ελίφ Εράλπ.
Ο Μερτς προχώρησε σε δήλωση μόλις 14 λεπτά μετά την ανακοίνωση της πρώτης πρόβλεψης, χαρακτηρίζοντας «καταστροφικό» το αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο. «Το αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία δεν επιδέχεται ωραιοποιήσεων. Είναι καταστροφικό», δήλωσε, επισημαίνοντας τα οικονομικά προβλήματα και τις βαθιές διαιρέσεις στη χώρα. Ξεκαθάρισε πάντως πως «η απάντηση δεν μπορεί να είναι η επιστροφή στις παλιές καλές εποχές» ούτε «η συνεχής λεκτική απαξίωση όσων είναι θετικά». Πριν από τη δήλωσή του, είχε φροντίσει να εξασφαλίσει τη στήριξη της ηγεσίας του κόμματός του για να παραμείνει στην καγκελαρία.
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Το περιοδικό Der Spiegel σχολίασε πως «ασφαλώς και τίθεται ζήτημα καγκελάριου», τονίζοντας ότι οι τρεις κρατιδιακές εκλογές του καλοκαιριού ολοκληρώθηκαν. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Μερτς και ο κυβερνητικός συνασπισμός έχουν πλέον την ευκαιρία να προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις και να καταστήσουν τη Γερμανία πιο ανθεκτική στις κρίσεις, εστιάζοντας στην ουσιαστική διακυβέρνηση. Το περιοδικό πρόσθεσε πως τυχόν εσωκομματικές δυνάμεις που επιθυμούν αλλαγή στην ηγεσία οφείλουν είτε να κινηθούν άμεσα είτε να παραμείνουν σιωπηλές, καθώς ένα παρατεταμένο αδιέξοδο στην καγκελαρία θα ήταν ταπεινωτικό για τη χώρα.
Το δημόσιο τηλεοπτικό δίκτυο ARD εκτίμησε πως η σπουδή του Μερτς να προβεί σε δηλώσεις αποκάλυψε την τεράστια εσωτερική πίεση που δέχεται, καθώς επιδίωξε να περιορίσει τις εικασίες γύρω από το μέλλον του. Σύμφωνα με την ανάλυση, η στρατηγική του καγκελάριου βασίζεται στο «παιχνίδι με τον χρόνο», αφού δεν προβλέπονται νέες κρατιδιακές εκλογές έως τον Απρίλιο του 2027, χρονικό διάστημα κατά το οποίο ελπίζει σε καλύτερα οικονομικά νέα χάρη στις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από το ειδικό ταμείο της κυβέρνησης. Παράλληλα, ανάλυση του Guardian επεσήμανε ότι ο Μερτς βρίσκεται στην εξουσία μόλις 16 μήνες και αντιμετωπίζει αυξανόμενη αμφισβήτηση για την πορεία της γερμανικής οικονομίας, ενώ η ακύρωση της παρουσίας του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ θεωρήθηκε πρωτοφανής κίνηση για τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.
Η άνοδος του AfD, που καταγράφει την τρίτη φορά που αναδεικνύεται ισχυρότερο κόμμα σε γερμανικό κρατίδιο, ενισχύει τις ανησυχίες γύρω από την πολιτική κατεύθυνση της χώρας, ενώ η αποτυχία του CDU στις δύο κάλπες αναδεικνύει τις εσωτερικές προκλήσεις του κόμματος. Παρά την πρωτιά του, τα υπόλοιπα κόμματα διατήρησαν το λεγόμενο πολιτικό «τείχος προστασίας», αποκλείοντας κάθε συνεργασία με το ακροδεξιό κόμμα. Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η απερχόμενη πρωθυπουργός, Μανουέλα Σβέζιγκ του SPD, επιδιώκει να παραμείνει στην εξουσία μέσω συνεργασίας με κόμματα της Αριστεράς, παρότι το AfD δεν εξασφάλισε απόλυτη πλειοψηφία. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, ο κορυφαίος οικονομικός απεσταλμένος του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και η ηγεσία του AfD έχουν ήδη ξεκινήσει προετοιμασίες για συνάντηση το 2027, με στόχο τη συζήτηση επανέναρξης προμηθειών φυσικού αερίου προς τη Γερμανία, στοιχείο που αναδεικνύει τους στενούς δεσμούς ανάμεσα στη Μόσχα και το ακροδεξιό κόμμα.
Τι ακολουθεί
Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο για τη σταθερότητα του Μερτς. Στο Βερολίνο, εφόσον επιβεβαιωθεί το αποτέλεσμα, η υποψήφια του Die Linke, Ελίφ Εράλπ, θα διεκδικήσει επίσημα την ηγεσία της πρωτεύουσας. Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η διαμόρφωση νέας κυβέρνησης θα κρίνει αν η Σβέζιγκ θα παραμείνει πρωθυπουργός μέσω συνεργασίας με την Αριστερά. Μέχρι τότε, ο καγκελάριος επιμένει πως θα παραμείνει τόσο στην ηγεσία της κυβέρνησης όσο και στην προεδρία του CDU, προωθώντας τις μεταρρυθμίσεις που θεωρεί απαραίτητες για τη γερμανική οικονομία.
