Χωρίς φρένο κινούνται οι τιμές καυσίμων στην ελληνική αγορά, με τη βενζίνη και το ντίζελ κίνησης να έχουν ήδη ξεπεράσει σε αρκετές περιοχές της χώρας τα 2,39 ευρώ το λίτρο. Παράλληλα, η κυβέρνηση προετοιμάζει δέσμη μέτρων στήριξης για το πετρέλαιο θέρμανσης, με τις σχετικές ανακοινώσεις να αναμένονται εντός της εβδομάδας. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη προϊδεάσει για τις κινήσεις του οικονομικού επιτελείου, θέτοντας ως πρώτη προτεραιότητα το κόστος θέρμανσης ενόψει της έναρξης της αγοράς στις 15 Οκτωβρίου. Η διεθνής αβεβαιότητα στην πετρελαϊκή αγορά συνεχίζει να πιέζει τις τιμές προς τα πάνω.
Διαβάστε επίσης: Το πετρέλαιο θέρμανσης φθηνότερο από 1,75 ευρώ τον Οκτώβριο
Οι τιμές καυσίμων εκτινάσσονται σε πρωτόγνωρα επίπεδα
Οι τιμές καυσίμων φτάνουν σε πρωτόγνωρα επίπεδα, με τις νέες τιμοληψίες που αναμένεται να ανακοινωθούν τις προσεχείς ημέρες να δείχνουν τη βενζίνη και το ντίζελ να πλησιάζουν ακόμη και τα 2,50 ευρώ ανά λίτρο. Στις Κυκλάδες, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Τιμών, η μέση τιμή έχει ήδη διαμορφωθεί στα 2,39 ευρώ, καταγράφοντας μία από τις υψηλότερες τιμές πανελλαδικά. Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον μεταξύ των ακριβότερων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα καύσιμα, με την αμόλυβδη να έχει ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο σε πολλά σημεία της επικράτειας.
Ειδικά για το πετρέλαιο θέρμανσης, αν η αγορά ξεκινούσε σήμερα χωρίς καμία κρατική παρέμβαση, η τιμή θα μπορούσε να αγγίξει τα 2 ευρώ το λίτρο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δεσμευτεί δημόσια ότι η τιμή εκκίνησης θα διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει να την κατεβάσει ακόμη περισσότερο, στα 1,50 με 1,60 ευρώ. Ακόμη και σε αυτό το επίπεδο, η τιμή θα παραμένει αυξημένη κατά 35% έως 36% σε σύγκριση με την περσινή σεζόν, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος της ενεργειακής πίεσης που δέχονται τα νοικοκυριά.
Το σχέδιο του οικονομικού επιτελείου περιλαμβάνει συνδυασμένη παρέμβαση κράτους και διυλιστηρίων, ώστε η μείωση της τιμής να περάσει άμεσα στον τελικό καταναλωτή. Βασικό εργαλείο θα είναι η επιδότηση της αντλίας στο πετρέλαιο θέρμανσης, ενώ εξετάζεται παράλληλα και η επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους σε όλη την αλυσίδα εμπορίας καυσίμων. Μένει να διευκρινιστεί αν τα διυλιστήρια θα προχωρήσουν σε αντίστοιχες μειώσεις, ώστε η τελική τιμή διάθεσης να προσεγγίσει πράγματι τα 1,50 με 1,60 ευρώ ανά λίτρο. Παράλληλα, σχεδιάζεται και οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, η οποία εκτιμάται σε τουλάχιστον 20% σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα, με το επίδομα να κυμαίνεται σήμερα από 100 έως 800 ευρώ ανάλογα με τα κριτήρια. Η κυβέρνηση εξετάζει επιπλέον τη διεύρυνση των κριτηρίων χορήγησης, ώστε να καλύπτονται δικαιούχοι ανεξάρτητα από το μέσο θέρμανσης που χρησιμοποιούν στην κατοικία τους.
Το ζήτημα του ΕΦΚ και οι αντιδράσεις της αγοράς
Η υψηλή φορολογία αποτελεί σημαντικό κομμάτι της τελικής τιμής των καυσίμων, κάτι που επαναφέρει στη συζήτηση το ζήτημα του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Μέχρι σήμερα η κυβέρνηση απέφευγε μια οριζόντια μείωση του ΕΦΚ, επικαλούμενη το υψηλό δημοσιονομικό κόστος μιας τέτοιας κίνησης. Η νέα ενεργειακή αναταραχή, ωστόσο, φαίνεται να διαμορφώνει διαφορετικά δεδομένα. Ο πρωθυπουργός άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο προσωρινής μείωσης του ΕΦΚ, θέτοντας ως βασική προϋπόθεση την ευρωπαϊκή ευελιξία, ώστε η απώλεια φορολογικών εσόδων να μη συνυπολογιστεί στις δημοσιονομικές οροφές δαπανών.
Η Αθήνα στρέφεται πλέον προς την Κομισιόν, καθώς ένα ευρωπαϊκό «πράσινο φως» θα προσέθετε ένα ακόμη εργαλείο στη φαρέτρα της κυβέρνησης, σε περίπτωση που οι διεθνείς τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα. Σε πρώτη φάση, η προτεραιότητα του οικονομικού επιτελείου δίνεται στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο ντίζελ, με τη βενζίνη να ακολουθεί στην κυβερνητική ιεράρχηση. Το ζήτημα, ωστόσο, δεν θεωρείται κλειστό, καθώς εφόσον οι πιέσεις στις διεθνείς τιμές συνεχιστούν και εξασφαλιστεί η απαιτούμενη ευρωπαϊκή δημοσιονομική ευελιξία, δεν αποκλείεται σε δεύτερο χρόνο να ενεργοποιηθεί προσωρινή μείωση του ΕΦΚ και στη βενζίνη.
Τι ακολουθεί τις επόμενες ημέρες
Οι τελικές αποφάσεις για το πλέγμα μέτρων αναμένονται μέσα στην τρέχουσα εβδομάδα ή το αργότερο έως το τέλος Σεπτεμβρίου, καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει να έχει ολοκληρώσει τον σχεδιασμό πριν από την έναρξη της αγοράς πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου. Το μεγάλο ερωτηματικό παραμένει η πορεία των διεθνών τιμών πετρελαίου, καθώς οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στο ρωσοουκρανικό μέτωπο μπορούν μέσα στις επόμενες εβδομάδες να ανατρέψουν τον σχεδιασμό, αυξάνοντας ή περιορίζοντας τελικά το κόστος παρέμβασης που θα χρειαστεί το κράτος.
