Στην καρδιά της Ερμούπολης, στην Πλατεία Ιωάννη Βαρδάκα, δεσπόζει το Θέατρο Απόλλων, ένα πολιτιστικό ορόσημο ηλικίας 162 ετών. Το ιστορικό θέατρο της Σύρου βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος μέσα από την προβολή του ντοκιμαντέρ «Ερμούπολη», μια συμπαραγωγή του Διεθνούς Φεστιβάλ Animation Animasyros με τη MagentaTV. Η μικρού μήκους ταινία animation, που εντάσσεται στο αφιέρωμα «200 χρόνια Ερμούπολη» και στη σειρά «Οι Τόποι του Ελληνισμού», δίνει την τιμητική θέση στο εμβληματικό Θέατρο Απόλλων και στην ιστορία του. Στη σκηνή του έχουν ανέβει κατά καιρούς η Μαρίκα Κοτοπούλη, η Κυβέλη και ο Μάνος Κατράκης, καθιστώντας το σημείο αναφοράς για την πολιτιστική ζωή του νησιού.
Από τον Πιέτρο Σαμπό στη σύγχρονη αποκατάσταση
Η λιτή και κομψή πρόσοψη του Θεάτρου Απόλλων βρίσκεται σε αρμονία με τον περιβάλλοντα χώρο στο κέντρο της Ερμούπολης, χωρίς όμως να προδίδει τον πλούσιο εσωτερικό διάκοσμο που κρύβει. Οι οροφογραφίες με τα ζωντανά χρώματα, το μάρμαρο στον χώρο υποδοχής και η εντυπωσιακή οροφογραφία-φόρος τιμής σε προσωπικότητες της τέχνης και της διανόησης συνθέτουν μια αίθουσα που, παρά την περιορισμένη χωρητικότητά της των 350 θέσεων, αποπνέει μεγαλείο. Τα θεωρεία υψώνονται σε πολλά διαδοχικά επίπεδα, διατηρώντας στοιχεία από τον αρχικό σχεδιασμό του Ιταλού αρχιτέκτονα Πιέτρο Σαμπό.
Ο Σαμπό είχε εμπνευστεί από τουλάχιστον τέσσερα θέατρα της πατρίδας του: τη Σκάλα του Μιλάνου, το ανακαινισμένο θέατρο San Carlo της Νάπολης, το ακαδημαϊκό θέατρο στο Castelfranco και το Teatro della Pergola της Φλωρεντίας. Η αρχιτεκτονική και η διακόσμηση του κτιρίου αναδεικνύουν τη μακρά ιστορία του, ωστόσο οι ανέσεις και οι τεχνολογίες που ενσωματώθηκαν μετά την αποκατάσταση των τελευταίων χρόνων του εξασφάλισαν πρωταγωνιστικό ρόλο και στα σύγχρονα πολιτιστικά δρώμενα της πόλης, όπως είναι το Διεθνές Φεστιβάλ Animation Animasyros, που διεξάγεται στο νησί κάθε φθινόπωρο.
Οι ρίζες της Ερμούπολης και η δίψα για τέχνη
Οι απαρχές της ιστορίας του θεάτρου συνδέονται άμεσα με τη γέννηση της ίδιας της Ερμούπολης, η οποία άρχισε να αναπτύσσεται με γοργά βήματα στις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα. Η πόλη δημιουργήθηκε από πρόσφυγες που, μετά την Επανάσταση του 1821, εγκατέλειψαν άλλα νησιά και περιοχές του Αιγαίου, όπως τη Χίο, τα Ψαρά, την Κάσο, αλλά και τη Σμύρνη και το Αϊβαλί. Παράλληλα με την οικονομική ανάπτυξη, γιγαντώθηκε και η δίψα για τέχνη και δημιουργία στο νησί.
Χαρακτηριστικό της πρωτοπορίας της Σύρου στα γυναικεία δικαιώματα είναι το γεγονός ότι μια γυναίκα, η Ευανθία Καΐρη, αδελφή του διαφωτιστή Θεόφιλου Καΐρη και η ίδια συγγραφέας, ίδρυσε έναν τοπικό θίασο στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα. «Η Ερμούπολη γεννήθηκε σε πολύ δύσκολες ιστορικές συνθήκες», αφηγείται η Θωμαή Μενδρινού στο Travel.gr, περιγράφοντας το κλίμα μέσα στο οποίο γεννήθηκε η πολιτιστική ταυτότητα της πόλης και, κατ’ επέκταση, του ίδιου του Θεάτρου Απόλλων.
Το ντοκιμαντέρ «Ερμούπολη» αποτελεί έτσι ένα τεκμήριο της εποχής αστικής ακμής της πόλης, συνδέοντας το παρελθόν με τη σύγχρονη πολιτιστική δραστηριότητα που φιλοξενεί σήμερα το θέατρο μέσα από διοργανώσεις όπως το Animasyros.
