Ισραήλ: Κάλπες στη σκιά του πολέμου της Γάζας

Οι πολίτες του Ισραήλ προσέρχονται στις κάλπες στις 27 Οκτωβρίου, στις πρώτες εκλογές από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος στη Γάζα και ξεκίνησαν οι νέες συγκρούσεις με τον Λίβανο και το Ιράν. Η αναμέτρηση θεωρείται δημοψήφισμα για τη διακυβέρνηση του πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου και δοκιμασία για το πολιτικό μέλλον της χώρας. Το σκηνικό διαμορφώνεται ενώ η Κνεσέτ έχει ήδη περάσει σειρά νόμων που επηρεάζουν άμεσα τους Παλαιστινίους, και την ώρα που ο ισραηλινός στρατός έχει επιβάλει πλήρη αποκλεισμό στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.

Η κάλπη της 27ης Οκτωβρίου ως δημοψήφισμα για τον Νετανιάχου

Από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, τον Οκτώβριο του 2023, το ισραηλινό κοινοβούλιο έχει ψηφίσει ή προωθήσει πλήθος νόμων και προτάσεων που αφορούν τους Παλαιστινίους. Από την απόρριψη της κρατικής τους υπόστασης και την υποστήριξη της προσάρτησης της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης έως την απαγόρευση της UNRWA, οι κοινοβουλευτικές ψηφοφορίες δείχνουν τη σκλήρυνση της ισραηλινής πολιτικής. Η εβραϊκή αντιπολίτευση παρουσιάζεται ως εναλλακτική απέναντι στη δεξιά κυβέρνηση, όμως όταν το ζήτημα αφορά τα δικαιώματα των Παλαιστινίων, οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης συχνά εξαφανίζονται.

Στο Ισραήλ ο βασικός πολιτικός διαχωρισμός δεν ακολουθεί το διεθνές μοτίβο της κοινωνικής προστασίας έναντι της οικονομικής φιλελευθεροποίησης, αλλά περιστρέφεται γύρω από τη σύγκρουση με τους Παλαιστινίους. Η αριστερά έχει συνδεθεί παραδοσιακά με τις εδαφικές παραχωρήσεις και τις διαπραγματεύσεις, ενώ η δεξιά με την αντίθεση στην ίδρυση παλαιστινιακού κράτους και την επέκταση των οικισμών στα κατεχόμενα εδάφη. Τα τελευταία χρόνια το πολιτικό φάσμα έχει μετατοπιστεί προς τα δεξιά, με θέσεις που άλλοτε θεωρούνταν ακραίες να περνούν πλέον στο κυρίαρχο πολιτικό ρεύμα.

Ο Παλαιστίνιος πολιτικός αναλυτής Εχάμπ Τζαμπαρέν σημειώνει ότι μεγάλο μέρος της πολιτικής σκέψης των Εβραίων Ισραηλινών στηρίζεται σήμερα σε παραδοχές που πριν από μία γενιά θα θεωρούνταν δεξιές. Κανένα κόμμα δεν έχει εξασφαλίσει ποτέ αυτοδύναμη πλειοψηφία στην Κνεσέτ των 120 εδρών, ενώ για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτούνται τουλάχιστον 61 έδρες. Το δεδομένο αυτό καθιστά αναγκαίες τις συμμαχίες μεταξύ κομμάτων με αντικρουόμενες προτεραιότητες και δίνει ακόμη και σε μικρά κόμματα δυσανάλογη πολιτική επιρροή.

Αποκλεισμός και επιδρομές στη Χεβρώνα πριν από τη ψηφοφορία

Λίγες ημέρες πριν από την κάλπη, ο ισραηλινός στρατός εισέβαλε στην πόλη της Χεβρώνας, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, με περίπου 20 στρατιωτικά οχήματα, μετά την ανταλλαγή πυροβολισμών που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο δύο Ισραηλινών στρατιωτών και τον τραυματισμό άλλων τριών. Η επίθεση έγινε σε σημείο ελέγχου σε μεγάλο σταυροδρόμι βόρεια της πόλης και η ανταλλαγή πυρών διήρκεσε περίπου 20 λεπτά, προτού οι IDF εξουδετερώσουν τους δύο ένοπλους Παλαιστινίους, οι οποίοι, σύμφωνα με τον στρατό, σχεδίαζαν επίθεση μεγαλύτερης κλίμακας. Ο στρατός ανακοίνωσε «αντιτρομοκρατική» επιχείρηση με στόχο τον εντοπισμό και την εξάρθρωση «τρομοκρατικών υποδομών και όπλων».

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου διέταξε τον πλήρη αποκλεισμό ολόκληρης της Δυτικής Όχθης, θέτοντάς την ουσιαστικά σε καραντίνα. Ο στρατός χαρακτήρισε την επιχείρηση «στοχευμένη και περιορισμένη», διευκρινίζοντας ότι ενδέχεται να διαρκέσει αρκετές ημέρες, ενώ οι κάτοικοι της πληγείσας περιοχής μπορούν να φύγουν μόνο μέσω τριών καθορισμένων σημείων εξόδου, αφού πρώτα υποβληθούν σε ερωτήσεις και έλεγχο ασφαλείας. Παράλληλα, ισραηλινές δυνάμεις πραγματοποίησαν επιδρομές στα κυβερνεία της Βηθλεέμ και του Σαλφίτ, μεταξύ άλλων στις πόλεις Μπέιτ Φατζάρ, Τούκου και Καφρ αντ-Ντικ, σύμφωνα με το παλαιστινιακό πρακτορείο Wafa.

Κατά τις επιχειρήσεις συνελήφθησαν τουλάχιστον 15 Παλαιστίνιοι στην Καλκίλια, την Τζενίν, τη Ναμπλούς και κοντά στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ, ενώ κατεδαφίστηκαν μια τριώροφη πολυκατοικία και εμπορικά ακίνητα στην περιοχή Φαρς αλ-Χάουα. Σχολεία και πανεπιστήμια ανέστειλαν τη λειτουργία τους και οι υπηρεσίες μεταφορών διακόπηκαν, καθώς ενισχύσεις με μπουλντόζες σφράγισαν δρόμους και εισόδους. Η ισραηλινή οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων B'Tselem προειδοποίησε ότι η κυβέρνηση εφαρμόζει πολιτική συλλογικής τιμωρίας στην περιοχή.