Ο κίνδυνος μετάδοσης της γαλλικής κρίσης στην ευρωζώνη

Σε κλοιό εκλογικών αναμετρήσεων έχει μπει η Ευρώπη, κάτι που προσθέτει νέες πιέσεις σε μια ήπειρο που ήδη παρακολουθεί τις καθημερινές κινητοποιήσεις με «οδηγό» τη Γαλλία. Οι ηγέτες των «27» έδωσαν νέο ραντεβού για τις 26-27 Νοεμβρίου σε έκτακτη Σύνοδο Κορυφής για τον κοινοτικό προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034. Το ζητούμενο αυτή τη φορά δεν είναι απλώς μια συμφωνία, αλλά ένα σχέδιο με αρκετή ευελιξία ώστε να αντέχει απρόβλεπτες κρίσεις. Πίσω από αυτή τη βιασύνη κρύβεται ο φόβος ότι η γαλλική αναταραχή δεν θα μείνει εντός των συνόρων της.

Ο αδύναμος κρίκος των 3,6 τρισ. ευρώ

Αυτό που προκαλεί τον μεγαλύτερο σκεπτικισμό είναι η πιθανή «μετάδοση» της γαλλικής κρίσης ομολόγων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Μιλάμε για μια οικονομία ύψους 3 τρισεκατομμυρίων ευρώ, με χρέος που αγγίζει τα 3,6 τρισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή το 119% του ΑΕΠ. Εάν η χώρα που επί δεκαετίες λειτουργούσε ως παράγοντας σταθερότητας μετατραπεί ξαφνικά σε αδύναμο κρίκο της Ε.Ε., τα πράγματα δυσκολεύουν για όλους.

Η εικόνα βαραίνει από την κρίση εμπιστοσύνης στο πρόσωπο του Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος είναι πλέον αντιδημοφιλής. Οι συντάξεις πληρώνονται από δανεικά, ενώ το κόστος δανεισμού δεν μπορεί πια να γίνει ανεκτό. Στον προϋπολογισμό μπαίνει «μαχαίρι» της τάξης των 40 δισεκατομμυρίων ευρώ, με πολλά να παραμένουν στον αέρα. Η κυβέρνηση αποτελεί μια εδραιωμένη μειοψηφία και ο Γάλλος πρόεδρος φαίνεται να περιμένει απλώς να περάσει ο χρόνος μέχρι τις κάλπες του Απριλίου.

Από τη Σαξονία στις κάλπες του Απριλίου

Το σκηνικό έγινε πιο ανησυχητικό μετά τη νίκη του ακροδεξιού AfD στη Σαξονία. Δεν πρόκειται για συγκυριακή ψήφο διαμαρτυρίας, αλλά για μια πολιτική μετατόπιση που προβληματίζει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Μια ενδεχόμενη νίκη του RN στη Γαλλία, σε συνδυασμό με την ενίσχυση της γερμανικής ακροδεξιάς, θα άλλαζε ριζικά τις ισορροπίες εντός της Ένωσης. Χαρακτηριστικά, η πρώτη στις μετρήσεις Μαρίν Λεπέν επιδιώκει να περιορίσει τη συνεισφορά της χώρας στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται και αλλού. Ο Πέδρο Σάντσεθ οδήγησε την Ισπανία σε εκλογές στις 29 Νοεμβρίου εξαιτίας της στεγαστικής κρίσης, ενώ στις κάλπες προσέρχονται και η Φινλανδία μαζί με χώρες της Βαλτικής, υπό τη σκιά της ρωσικής απειλής. Η κοινωνική δυσαρέσκεια συναντά αδύναμες πολιτικές εξουσίες και ο λόγος περνά στα άκρα, με την ενεργειακή κρίση να παραμένει ένας μόνιμος «πονοκέφαλος».

Ενώ 700.000 άνθρωποι έχουν βγει στους δρόμους, καμία πολιτική δύναμη δεν φαίνεται να έχει ωφεληθεί μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις. Γι' αυτό και ο Μακρόν χτύπησε «καμπανάκι» στην προηγούμενη Σύνοδο Κορυφής, ζητώντας να κλείσουν όλα τα ανοιχτά μέτωπα πριν από το τέλος του χρόνου. Το κρίσιμο ερώτημα που πλανάται πάνω από την ευρωζώνη είναι αν διαμορφώνεται ένας νέος κίνδυνος δημοσιονομικής κρίσης.