Αξιώνει άδεια η Άγκυρα για το καλώδιο και ακυρώνει τις NAVTEX

Η Τουρκία ανεβάζει τον πήχη των απαιτήσεών της για τις έρευνες που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου. Με νέα ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών στις 6 Νοεμβρίου 2026, η Άγκυρα δεν περιορίζεται πλέον στη γενική αμφισβήτηση, αλλά αξιώνει ρητά την υποβολή αιτήματος αδειοδότησης για τις δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου εντός της περιοχής που θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα. Παράλληλα, δηλώνει πως έχει ακυρώσει τις NAVTEX που εξέδωσαν η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ η Αθήνα απαντά ότι το χρονοδιάγραμμα των εργασιών δεν αλλάζει.

Το αίτημα αδειοδότησης που βάζει στο τραπέζι η Άγκυρα

Η τουρκική ανακοίνωση εστιάζει στο ζήτημα της συναίνεσης: το τουρκικό ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι για το τμήμα των εργασιών που εμπίπτει, κατά την άποψή του, στην υφαλοκρηπίδα του, δεν έχει υποβληθεί αίτημα άδειας σύμφωνα με τους εθιμικούς κανόνες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας. Η Άγκυρα επικαλείται τα εξωτερικά όρια που γνωστοποίησε στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020, χαρακτηρίζοντας παράνομη κάθε έρευνα χωρίς προηγούμενη έγκρισή της.

Το κρίσιμο στοιχείο της νέας παρέμβασης είναι ότι η τουρκική πλευρά μετατρέπει την αμφισβήτηση σε απαίτηση διαδικασίας. Η ανακοίνωση, με τίτλο που αναφέρεται σε «απόπειρα πλοίου με γαλλική σημαία να πραγματοποιήσει μη εξουσιοδοτημένες θαλάσσιες επιστημονικές ερευνητικές δραστηριότητες», συνδυάζεται με την έκδοση αντι-NAVTEX ως απάντηση στις αναγγελίες του υδρογραφικού σταθμού Ηρακλείου. Η επιδίωξη, όπως αποτυπώνεται, είναι να εξασφαλιστεί ένα αίτημα άδειας που θα δικαιολογούσε και προς το εσωτερικό της Τουρκίας τη συνέχιση ή τον περιορισμό των ερευνών.

Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο, καθώς η μονομερής κατάθεση των τουρκικών ορίων επιχειρεί να επικαλύψει και τμήμα της ελληνικής ΑΟΖ που προκύπτει από την Ελληνοαιγυπτιακή Συμφωνία. Η Άγκυρα διακηρύσσει «απόλυτη αποφασιστικότητα» να προστατεύσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, ενώ ταυτόχρονα λέει πως υιοθετεί προσέγγιση που βασίζεται στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό.

Η διαδρομή του καλωδίου ανατολικά της Κάσου

Η ελληνική NAVTEX καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή πόντισης του καλωδίου, φτάνοντας μέχρι την κυπριακή ΑΟΖ. Στο τμήμα βόρεια της Κρήτης, που περιλαμβάνει και διεθνή ύδατα, οι έρευνες έχουν ήδη ολοκληρωθεί, ακόμη και μετά το επεισόδιο της Κάσου. Το κύριο κομμάτι που απομένει αφορά την περιοχή ανατολικά της Κάσου, έως τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ, εκεί δηλαδή όπου συγκεντρώνεται και η τουρκική αντίδραση.

Από ελληνικής πλευράς, η απάντηση ήταν άμεση και χωρίς περιθώρια παρερμηνείας. Ελληνικές διπλωματικές πηγές ξεκαθαρίζουν ότι οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB Abeille Marengo θα προχωρήσουν βάσει του επιχειρησιακού προγραμματισμού της εταιρείας, σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας. «Το διεθνές δίκαιο της θάλασσας είναι σαφές και δεν χωρεί διαφορετικών ερμηνειών», τονίζουν οι ίδιες πηγές.

Η νέα παρέμβαση προστίθεται στη σειρά των τουρκικών αντιδράσεων για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου, αναδεικνύοντας εκ νέου τη διάσταση των δύο πλευρών ως προς τα θαλάσσια δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα εμφανίζεται να κρατά σταθερή γραμμή, θεωρώντας ότι το χρονοδιάγραμμα πόντισης δεν επηρεάζεται από τις τουρκικές ανακοινώσεις και τις αντι-NAVTEX.