Ασυνήθιστες σκηνές εκτυλίχθηκαν τη Δευτέρα 18 Μαΐου 2026 στις πλατείες της Τεχεράνης, όταν οι ιρανικές αρχές διοργάνωσαν μαζικές γαμήλιες τελετές για ζευγάρια που έχουν δηλώσει έτοιμα να θυσιάσουν τη ζωή τους στον πόλεμο εναντίον ΗΠΑ και Ισραήλ. Οι τελετές μεταδόθηκαν ζωντανά από την ιρανική τηλεόραση, σε μια φανερή προσπάθεια ενίσχυσης του εθνικού φρονήματος.
Τι έγινε στην πλατεία Ιμάμ Χοσεΐν
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr, 110 ζευγάρια τέλεσαν γάμο στην πλατεία Ιμάμ Χοσεΐν, ενώ συνολικά εκατοντάδες νεόνυμφοι συμμετείχαν στις τελετές που πραγματοποιήθηκαν σε διάφορες μεγάλες πλατείες της πρωτεύουσας. Τα ζευγάρια έφτασαν στον χώρο με στρατιωτικά τζιπ εξοπλισμένα με πυροβόλα, σε εικόνες που κατέγραψαν το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων και το Reuters. Ένας θρησκευτικός ηγέτης τέλεσε τις τελετές, ενώ στο φόντο δέσποζε τεράστιο πορτρέτο του ανώτατου ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Ο χώρος ήταν διακοσμημένος με μπαλόνια, δημιουργώντας μια αντίθεση ανάμεσα στο γιορταστικό σκηνικό και τη στρατιωτική ατμόσφαιρα.
Οι γάμοι αυτοί εντάσσονται στο κρατικό πρόγραμμα που ονομάζεται «janfada» — «αυτοθυσία» στα περσικά. Μέσω αυτού του προγράμματος, οι συμμετέχοντες δεσμεύονται να ρισκάρουν τις ζωές τους κατά τη διάρκεια του πολέμου, με την πιο χαρακτηριστική μορφή συμμετοχής να είναι η συμμετοχή σε ανθρώπινες αλυσίδες μπροστά από μονάδες ηλεκτρικής ενέργειας για να τις προστατέψουν από πιθανές επιθέσεις. Οι ιρανικές αρχές υποστηρίζουν ότι εκατομμύρια πολίτες έχουν ήδη δηλώσει εθελοντές στο πρόγραμμα αυτό, ενώ ο ανώτατος ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως από την ανάληψη της εξουσίας, έπειτα από τον θάνατο του πατέρα του Αλί Χαμενεΐ την πρώτη ημέρα του πολέμου.
Αξιοσημείωτο είναι ότι μεταξύ των εθελοντών του προγράμματος «janfada» περιλαμβάνονται δύο από τους ανώτατους αξιωματούχους της χώρας: ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ και ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Μασούντ Πεζεσκιάν. Η κίνηση αυτή λειτουργεί ταυτόχρονα ως έκκληση προς τον ιρανικό λαό και ως πολιτική δήλωση έναντι του εξωτερικού.
Αντιδράσεις και γεωπολιτικό πλαίσιο
Οι ομαδικοί γάμοι οργανώθηκαν σε μια κρίσιμη συγκυρία. Αν και βρίσκεται σε εφαρμογή εκεχειρία που σταμάτησε τους βομβαρδισμούς που ξεκίνησαν την 28η Φεβρουαρίου 2026, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει εντείνει τις απειλές για νέα πλήγματα εναντίον του Ιράν. Η αβεβαιότητα για τη διατήρηση της εκεχειρίας είναι έντονη, με τον κίνδυνο επανέναρξης των εχθροπραξιών να παραμένει υψηλός. Παράλληλα, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη και ο αμερικανικός αποκλεισμός επιδεινώνουν τις οικονομικές συνθήκες, επηρεάζοντας περίπου το 25% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και το 20% του υγροποιημένου φυσικού αερίου που περνούσαν από τον πορθμό πριν τον πόλεμο.
Μια νεαρή Ιρανή που συμμετείχε στις τελετές δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η χώρα βρίσκεται σε πόλεμο, όμως οι νέοι έχουν επίσης το δικαίωμα να παντρευτούν». Η δήλωση αυτή αποτυπώνει την ψυχολογία μιας κοινωνίας που προσπαθεί να συνδυάσει την καθημερινή ζωή με τις απαιτήσεις μιας ένοπλης σύγκρουσης. Οι τελετές μεταδόθηκαν ευρέως στην ιρανική τηλεόραση, καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει υψηλό το ηθικό του πληθυσμού απέναντι στις διεθνείς πιέσεις.
Ο αναλυτής Ντάνι Κιτρινόβιτς, ανώτερος ερευνητής για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ και πρώην επικεφαλής του παραρτήματος για το Ιράν στις Ισραηλινές Αμυντικές Υπηρεσίες Πληροφοριών, αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα μιας πιθανής νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης. «Υπάρχει ένα σημαντικό πρόβλημα με αυτή τη μεθοδολογία: την έχουμε ήδη δοκιμάσει και το Ιράν δεν συνθηκολόγησε», τόνισε. Ιρανοί αξιωματούχοι, από την πλευρά τους, διαβεβαιώνουν ότι οι παραχωρήσεις στο πυραυλικό πρόγραμμα, τις πυρηνικές δυνατότητες ή τον έλεγχο των Στενών δεν νοούνται ως διπλωματικά εργαλεία, αλλά ως ιδεολογικοί πυλώνες επιβίωσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Τι ακολουθεί
Οι έμμεσες συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν με τη μεσολάβηση του Πακιστάν δεν έχουν αποδώσει αποτελέσματα, με τις διαφορές να παραμένουν τεράστιες. Οι ΗΠΑ ζητούν από το Ιράν να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου για 20 χρόνια και να στείλει τα αποθέματά του στην Αμερική, ενώ η Τεχεράνη απαιτεί τερματισμό των επιθέσεων, εγγυήσεις ασφαλείας, πολεμικές αποζημιώσεις και αναγνώριση της κυριαρχίας της επί του Ορμούζ — όρους που η Ουάσινγκτον έχει ήδη απορρίψει. Ο Αλί Βαέζ της Διεθνούς Ομάδας Κρίσεων περιέγραψε αυτή την κατάσταση ως αδιέξοδο: «Και οι δύο πιστεύουν ότι ο χρόνος είναι με το μέρος τους και ότι έχουν το πάνω χέρι, και αυτή η αντίληψη είναι ακριβώς αυτό που καθιστά μια συμφωνία αδύνατη». Μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, οι ομαδικοί γάμοι «θυσίας» στην Τεχεράνη αποτελούν ένα ακόμη μήνυμα του ιρανικού καθεστώτος προς το εσωτερικό και το εξωτερικό: η Ισλαμική Δημοκρατία δεν σκοπεύει να υποχωρήσει.
