Η Ελλάδα κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση στην κατανάλωση παράνομων τσιγάρων μεταξύ των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2025, ξεχωρίζοντας για δεύτερη συνεχή χρονιά ως η χώρα με τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση στο λαθρεμπόριο καπνού. Τα στοιχεία προκύπτουν από την ετήσια Έκθεση της KPMG, η οποία εκπονήθηκε για λογαριασμό της Philip Morris International. Την ίδια στιγμή, η κατανάλωση παράνομων τσιγάρων στην ΕΕ ξεπέρασε το 10% της συνολικής κατανάλωσης για πρώτη φορά από το 2014, αναδεικνύοντας έντονη αντίθεση ανάμεσα στις επιδόσεις της Ελλάδας και στην ευρωπαϊκή τάση.
Τι έδειξε η Έκθεση KPMG για την Ελλάδα
Σύμφωνα με τα ευρήματα της Έκθεσης, το ποσοστό των παράνομων τσιγάρων στην Ελλάδα εκτιμάται στο 14,1% της συνολικής κατανάλωσης, μειωμένο κατά 3,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2024. Συνολικά, κατά τη διάρκεια του 2025 καταναλώθηκαν 1,9 δισεκατομμύρια παράνομα τσιγάρα στην ελληνική αγορά. Τα χαμένα έσοδα για τα δημόσια ταμεία υπολογίζονται σε 330 εκατομμύρια ευρώ, μειωμένα κατά περισσότερα από 100 εκατομμύρια ευρώ σε σχέση με τα 438 εκατομμύρια ευρώ που είχαν καταγραφεί το 2024. Η μείωση αυτή αντιπροσωπεύει ουσιαστική ανακούφιση για τα δημόσια ταμεία, καθώς κάθε παράνομο τσιγάρο σημαίνει χαμένο φορολογικό έσοδο που δεν εισρέει στον κρατικό προϋπολογισμό.
Η εικόνα στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εντελώς διαφορετική. Συνολικά, στα 27 κράτη-μέλη καταναλώθηκαν 41,8 δισεκατομμύρια παράνομα τσιγάρα το 2025, αύξηση κατά 7,2% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στο 10,3% της συνολικής κατανάλωσης τσιγάρων στην ΕΕ, ξεπερνώντας το κατώφλι του 10% για πρώτη φορά εδώ και έντεκα χρόνια. Οι απώλειες εσόδων για τα δημόσια ταμεία σε επίπεδο ΕΕ ανήλθαν σε 16,7 δισεκατομμύρια ευρώ, αυξημένες κατά 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ σε σχέση με το 2024.
Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι επιδόσεις τριών ευρωπαϊκών χωρών που καταγράφουν αρνητικές πρωτιές. Η Γαλλία διατήρησε την πρώτη θέση στην κατανάλωση παράνομων τσιγάρων για ακόμα μία χρονιά, με ποσοστό που έφτασε στο 41,4% της συνολικής κατανάλωσης και παρουσίασε τη μεγαλύτερη αύξηση συγκριτικά με όλες τις άλλες χώρες. Το Βέλγιο ακολουθεί, με παράνομη κατανάλωση που άγγιξε σχεδόν το ένα τέταρτο (24,8%) της συνολικής κατανάλωσης, ξεπερνώντας τα 2 δισεκατομμύρια παράνομα τσιγάρα. Η Ολλανδία, από την πλευρά της, κατέγραψε παράνομη κατανάλωση άνω του 22%, φτάνοντας τα 2,1 δισεκατομμύρια παράνομα τσιγάρα — επίπεδο που δεν είχε καταγραφεί στη χώρα αυτή από το 2006.
Αντιδράσεις και το ζήτημα των θερμαινόμενων προϊόντων
Ο Ιάκωβος Καργαρώτος, Αντιπρόεδρος της Παπαστράτος, σχολίασε τα αποτελέσματα της Έκθεσης τονίζοντας ότι η επιτυχία της Ελλάδας στηρίζεται σε συγκεκριμένες επιλογές πολιτικής. Όπως ανέφερε, πρόκειται για αποτέλεσμα ενός σταθερού, ρεαλιστικού και μακροχρόνιου φορολογικού πλαισίου. Ο ίδιος χαρακτήρισε τη χώρα «το καλύτερο πραγματικό παράδειγμα στην αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου παράνομων τσιγάρων» σε ευρωπαϊκό επίπεδο, υπογραμμίζοντας ότι η συνέπεια στη φορολογική πολιτική αποδίδει μετρήσιμα αποτελέσματα. Ο Καργαρώτος προειδοποίησε παράλληλα ότι παρεμβάσεις που δεν λαμβάνουν υπόψη τα πραγματικά δεδομένα της αγοράς οδηγούν στο αντίθετο αποτέλεσμα, στρέφοντας τους καταναλωτές προς παράνομα κανάλια.
Για δεύτερη συνεχή χρονιά, η Έκθεση KPMG αξιολόγησε και την παράνομη κατανάλωση θερμαινόμενων προϊόντων καπνού σε επιλεγμένες ευρωπαϊκές αγορές. Το φαινόμενο παραμένει περιορισμένο, καθώς το παράνομο εμπόριο αντιστοιχεί στο 1,2% της συνολικής κατανάλωσης θερμαινόμενων προϊόντων καπνού — ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από εκείνο των συμβατικών τσιγάρων. Ωστόσο, η Έκθεση επισημαίνει ότι για να διατηρηθεί αυτή η ευνοϊκή εικόνα, είναι απαραίτητο να αξιοποιηθούν τα διδάγματα από το πρόσφατο παρελθόν και να μην επαναληφθούν τα ίδια φορολογικά λάθη για την κατηγορία αυτή των καινοτόμων προϊόντων. Η έγκαιρη πρόληψη, σύμφωνα με τα ευρήματα, αποτελεί το κλειδί ώστε να μην αναπαραχθεί το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα χώρες όπως η Γαλλία και η Ολλανδία.
Τι ακολουθεί για το λαθρεμπόριο τσιγάρων
Τα αποτελέσματα της Έκθεσης στέλνουν σαφές μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις: η φορολογική πολιτική στον κλάδο του καπνού επηρεάζει άμεσα το μέγεθος του παράνομου εμπορίου. Στην περίπτωση της Ελλάδας, το σταθερό και προβλέψιμο φορολογικό πλαίσιο απέδωσε μετρήσιμα αποτελέσματα, μειώνοντας τόσο τον όγκο των παράνομων τσιγάρων όσο και τις φορολογικές απώλειες κατά 108 εκατομμύρια ευρώ σε έναν μόνο χρόνο. Παράλληλα, η αγορά θερμαινόμενων προϊόντων καπνού αναδεικνύεται ως η επόμενη πρόκληση, καθώς αναπτύσσεται ταχύτατα σε όλη την Ευρώπη. Η μεταφορά της ίδιας συνεπούς στρατηγικής που εφαρμόστηκε για τα συμβατικά τσιγάρα θεωρείται από τους αναλυτές ως η πιο αποτελεσματική προσέγγιση για τη διατήρηση των χαμηλών ποσοστών παράνομης κατανάλωσης στη νέα αυτή κατηγορία προϊόντων.
